திருவாய்மொழி வியாக்யானம் -ஈடு -1-5-3-ஸ்ரீ M.A V .சுவாமிகள் ..

September 4, 2012

மாயோ னிகளாய் நடைகற்ற
வானோர் பலரும் முனிவரும்
நீயோ னிகளைப் படைஎன்று
நிறைநான் முகனைப் படைத்தவன்
சேயோன் எல்லா அறிவுக்கும்
திசைகள் எல்லாம் திருவடியால்
தாயோன் எல்லா எவ்வுயிர்க்கும்
தாயோன் தானோர் உருவனே.

பொ-ரை : ‘உயர்ந்த பிறவிகளையுடையவர்களாய்த் தத்தம் தொழில்களை நன்கு அறிந்த தேவர் பலரும், முனிவர்களும் ஆகிய பொருள்களை நீ படைப்பாய் என்று ஞானம் நிறைந்த பிரமனைப் படைத்தவன்; அப்பிரமன் முதலான தேவர்களுடைய அறிவிற்கும் அப்பாற்பட்டவன்; திசைகளையுடைய பூமி முழுவதையும் தன் திருவடிகளால் அளந்தவன்; எல்லா உயிர்கட்கும் தாயைப் போன்றவன்; இப்படிப்பட்ட இவனும் ஒரு தன்மையினையுடையவனாய் இருக்கிறானே! மேன்மைக்கு எல்லை இல்லாததனைப்போன்று, நீர்மைக்கும் எல்லையின்றி இருக்குந்தன்மை என்னே!’ என்று ஆச்சரியப்படுகிறார்.

வி-கு : ‘அடியளந்தான், தாஅயது எல்லாம் ஒருங்கு’ (குறள். 610.), ‘மூவுலகும் ஈரடியால் முறைநிறம்பா வகைமுடியத், தாவிய சேவடி’ (சிலப். ஆய்ச்.) என்பன ஈண்டு நினைத்தல் தகும். நான்காமடியில் முதலிலுள்ள ‘தாயோன்’ என்பது, தாய் என்னும் வினையடியாகப் பிறந்த தொழிற்பெயர்; தாய் – தாவி என்பது பொருள். இரண்டாவது ‘தாயோன்’ என்பது தாய் என்னும் பெயரடியாகப் பிறந்த முறைப் பெயர். தாய் – பெற்ற தாய்.ஈடு : மூன்றாம் பாட்டு. ‘நினைந்தும் பேசியும் நைந்தும் தவறு செய்தேன்,’ என்றார் முதற்பாட்டில்; ‘தவறு செய்தேன் என்ற இடம் தவறு,’ என்றார் இரண்டாம் பாட்டில்; ‘நீர் நம்முடைய மேன்மையைப் பார்த்து அங்ஙனம் நெகிழப்போகாதே, நாம் தாழ நின்று எல்லாரோடும் பொருந்தும் சீலகுணத்தையும் ஒருகால் பாரீர்,’ என்று திரு உலகு அளந்தருளின சீலகுணத்தை காட்டிக்கொடுக்க, அதனை நினைந்து அகலமாட்டாதே, அணுகவுமாட்டாதே, நடுவே நின்று,1அணாவாய்த்துக்காலம் கழிக்கிறார். ‘அவனை ஒழிய அப்படிக் காலம் கழிக்க வல்லரோ?’ என்னில், 2சீர்கலந்த சொல் நினைந்து போக்கும்போது போக்க வல்லரே; சீலகுண அநுசந்தானத்தால் போக்கலாமன்றே?

மா யோனிகளாய் – வேறுபட்ட பிறவிகளையுடையராய். நடை கற்ற வானோர் பலரும் முனிவரும் யோனிகளைத் தத்தமது அதிகாரத்துக்குத் தக்கனவான மரியாதைகள் உண்டு, படைத்தல் முதலியவைகள்; அவற்றில் வந்தால் அறிவித்த சர்வேஸ்வரன் பக்கல் இருகால் மட்டுச் சென்று கேள்வி கொள்ள வேண்டாதபடி கற்று இருப்பவரான வானோர் பலரும் முனிவரும் ஆன பிறவிகளையுடையவர்களை. அவர்கள், 3முனிவர் எழுவர், பிரமர் பதின்மர், உருத்திரர் பதினொருவர், சூரியர் பன்னிருவர், வசுக்கள் எண்மர் என்று இப்படிக் கூறப்படுகிறவர்கள். நீ படை என்று நிறை நான்முகனைப் படைத்தவன் – ‘நீ படை’ என்று முந்துற நான்கு முகங்களையுடைய பிரமனைப் படைத்தவன். ‘முன்னர்ப் பிரமனை எவன் உண்டாக்கினானோ’ என்கிறபடியே, பிரமனைப் படைத்து, ‘இவ்வருகு உண்டான காரிய வர்க்கத்தை உண்டாக்கு’ என்று விட்டால், சர்வேஸ்வரனைக் கேள்வி கொள்ள வேண்டாதபடி 1துப்புரவு உடையவன் ஆகையால் ‘நிறைநான்முகனை’ என்கிறார்.

சேயோன் எல்லா அறிவுக்கும்-நேரே தன் பக்கல் பிறந்து, தான் ஓதுவிக்க ஓதி, அவற்றாலே ஞானத்தில் குறைவு அற்று இருக்கிற பிரமன் முதலானவர்களுடைய ஞானத்துக்கும் அப்பாற்பட்டவனாய் இருப்பான். திசைகள் எல்லாம் திருவடியால் தாயோன் – திக்குகளோடேகூடப் பூமிப்பரப்பு முழுவதையும் தாவி அளந்து கொண்டவன். இதனால், எத்துணை வியக்கத்தக்க ஞானத்தையுடையவர்களுடைய ஞானத்துக்கும் அப்பாற்பட்டவனாய் இருந்தும், தானே தன்னைக் கொடுவந்து காட்டுமன்று வருத்தம் அறக் கொடு வந்து காட்டுவான் என்பதனைத் தெரிவித்தபடி. ‘நாய்ச்சிமார் தொடும் போதும் பூத்தொடுமாறு போன்று கூசித் தொடும் திருவடிகளைக் கொண்டு அன்றே காடும் ஓடையும் அளந்துகொண்டான்!’ என்று ஆச்சரியப்படுகிறார். ‘நன்மை தீமை பாராதே எல்லார் தலைகளிலும் திருவடிகளைக் கொடு வந்து வைக்கைக்குக் காரணம் என்?’ என்னில், எல்லா எவ்வுயிர்க்கும் தாயோன் – எல்லா உயிர்கட்கும் 2தாயினைப் போன்று அன்புடையனாகை ஈண்டு, ‘எல்லா எவ்வுயிர்’ என்றது, உயர்வு தாழ்வுகள் பொருந்திய பிறவிகளையுடைய எல்லா உயிர்களையும். தான் ஓர் உருவனே – ஒருவர்க்கும் நிலம் அல்லாத மேன்மையினையும் நினைந்தார்; அப்படிப்பட்டவனுடைய நீர்மையினையும் நினைந்தார்; ‘இவனும் ஒரு படியையுடையவனாய் இருக்கிறானே!’ என்று ஈடுபாடு உடையவர் ஆகிறார். 3கடுநடையிட்டு ஓடுகிறவர் இவன் சீல குணத்தை நினைந்து கால் தாழ்க்கிறார்.

2. ‘கார்கலந்த மேனியான் கைகலந்த ஆழியான்
பார்கலந்த வல்வயிற்றான் பாம்பணையான் – சீர்கலந்த
சொன்னினைந்து போக்காரேல் சூழ்வினையின் ஆழ்துயரை
என்னினைந்து போக்குவர்இப் போது?

(பெரிய திருவந். 86)

3. ‘இருநால்வர் ஈரைந்தின் மேலொருவர் எட்டோடு
ஒருநால்வர் ஓரிருவர் அல்லால் – திருமாற்கு
யாமார் வணக்கமார் ஏபாவம் நன்னெஞ்சே!
நாமா மிகவுடையோம் நாழ்.’

(பெரிய திருவந். 10)

  ‘திதியின் சிறாகும் விதியின் மக்களும்
மாசில் எண்மரும் பதினொரு கபிலரும்
தாமா இருவரும் தருமனும் மடங்கலும்
மூவேழ் உலகமும் உலகினுள் மன்பதும்
மாயோய் நின்வயிற் பரந்தவை யுரைத்தேம்’

மூன்றம் பாட்டில்
மேன்மை பார்த்து அங்கனே அகலாமல்
எனதிரு விக்கிரம சரித்ரம் பார்த்து -சீலன் -தேவானாம் தானாவான் -
அத்தை அனுசந்தித்து அகல மாட்டாதே -
அணுகவும் மாட்டாதே
நடுவில் இருந்து அனாவாய்த்து திண்டாடி கொஞ்ச காலம் கழிய -
வெண்ணெய் தின்ற கண்ணன் -அன்னை கோபிக்க -கண்ணீர் பெருக
ஓட காலை தூக்க -கொஞ்சம்
ந அபகச்சன் -ஓடவும் முடிய வில்லை நிற்கவும் முடிய  இல்லை வெண்ணெய்க்கு ஆடும் கண்ணன் -
காளிங்க நர்த்தன திரு கோலம் இல்லை இது -
ஒரு காலை தூக்கி இரு காலை நிறுத்தி
திரு மலை நம்பி திரு ஆராதனம்
எம்பெருமானார் திருமேனியும்
ஆழ்வாருக்கும் இதே நிலை
இப்படி காலம் கழிக்க வல்லரோ ஆழ்வார்
மா யோநிகலாய் -பெரிய பிறவிகள் -பிறந்தவர்கள்
நடை கற்ற வானோர்பளரும் முனிவரும் -கட்டுபாடுகள்-ஸ்ருஷ்டியாதிகள்
சர்வேஸ்வரன் பாக்கள் இருகால் கொண்டு கற்று கொள்ள வேண்டாதபடி கற்றவர்கள்
பட்டர் ஏக சந்தை கிராகி-
நீ யோனிகளை படை என்று
நிறைந்த அறிவு உள்ள நான்முகன்
சேயோன் -தூரம்
எல்லா திசைகளையும் தாயோன் -தாவி
எல்லா எவ் உயிர் க்கும் தாய் போன்றவன்
தான் ஓர் உருவனே ரூபத்துடன் இருக்கிறான்

சப்த ரிஷிகள் -
ஏகாதச ருத்ரர்கள்
அஷ்ட வசுக்கள் போன்றவரை படை என்று நான் முகனை படைத்தான் -
கார்ய வர்க்கம் அனைத்தையும் நீ படை -பூரணன் நிறை நான்முகன்-கொடுத்த கார்யம் நன்றாக செய்யும்-
இது தான் அவனுக்கு பூர்த்தி -சேயோன் -உள்ளபடி அறிய முடியாதவன்
பிரமாதிகளுக்கும் -இடை வெளி இன்றி நேராக -தொப்புள் குழியில் இருந்தாலும்
தானும் ஓதுவிக்க ஒதினவன் -அவனுக்கும் செயோம்
கடிக்கமலத்து உள் இருந்தும் -காண முடியாதே -அடி கமலம்
திக்குகளை திருவடியால் அளந்து -
தானே தன்னை கொடு வந்து -வருத்தமற காட்டி -
திசைகள் -பூமி பரப்பு
நாச்சியார் தொடும் போதும் கூசி தொடும் திருவடி கொண்டு
மலர் மகள் –க்கொசிப் பிடிக்கும் மெல்லடி கொண்டு
குணா குணம் நிரூபணம் பண்ணாதே -தாய் போல் பரிவன்
எல்லா எவ் உயிர் க்கும் -அனைவருக்கும்தாயோன் -
அனைவரையும் அனுக்ரகித்து
தான் ஒரு உருவனே -கொண்டாடுகிறார்
நிலை இன்ற மேன்மையை அனுசந்தித்தார்
நீர்மையை அனுசந்தித்தார்
இவனுமொரு படியாய் இருக்கிறார் என்று வித்தர் ஆகிறார்
கடு நடை இட்டு ஓடுகிறவர்  கொஞ்சம் நிற்கிறார்
நம் ஜீயர் திருவடிகளே சரணம்
நம்பிள்ளை திருவடிகளே சரணம்
பெரியவாச்சான் பிள்ளை திருவடிகளே சரணம்
வாதி கேசரி அழகிய மணவாள ஜீயர் திருவடிகளே சரணம்
வடக்கு திருவீதி பிள்ளை திருவடிகளே சரணம்
ஆழ்வார் எம்பெருமானார் ஜீயர் திருவடிகளே சரணம்.

)

திருவாய்மொழி வியாக்யானம் -ஈடு -1-5-2-ஸ்ரீ M.A V .சுவாமிகள் ..

September 4, 2012

நினைந்து நைந்துஉள் கரைந்துஉருகி
இமையோர் பலரும் முனிவரும்
புனைந்த கண்ணி நீர்சாந்தம்
புகையோடு ஏந்தி வணங்கினால்
நினைந்த எல்லாப் பொருள்கட்கும்
வித்தாய் முதலிற் சிதையாமே
மனஞ்செய் ஞானத்து உன்பெருமை
மாசூ ணாதோ மாயோனே!

பொ-ரை : ஆச்சரியமான குணங்களையும் செயல்களையுமுடையவனே! தேவர் பலரும் முனிவர் பலரும் மனத்தால் நினைந்து, அந்நினைவினால் நிலை குலைந்த உடல்களையுடையவர்களாய், பின்னர் மனமும் கட்டுக் குலைந்து தண்ணீரைப் போன்று உருகி, அவ்வுருக்கத்தோடு தொடுத்த மாலைகளையும் தண்ணீரையும் சந்தனத்தையும் நறுமணமிக்க புகையோடு ஏந்தி வந்து வணங்கினால், நினைக்கப்பட்ட எல்லாப் பொருள்கட்கும் காரணமாய், காரியமாக மாறும்போது தானான தன்மையில் நின்று சிறிதும் வேறுபடாததாய் இருக்கின்ற, மனத்தால் நினைக்கிற நினைவின் வடிவமான ஞானத்தையுடைய உனது பெருமை மாசினை அடையாதோ

வி-கு : ‘உருகி ஏந்தி வணங்கினால் மாசூணாதோ?’ என்றும், ‘ஆய் சிதையாமே மனம்செய் ஞானம்’ என்றும் முடிக்க.

ஈடு : இரண்டாம் பாட்டு. ‘நெஞ்சால் நினைந்தும், வாயால் பேசியும், உடலால் நைந்தும், தவறு செய்தேன்,’ என்றார் மேல் பாசுரத்தில்; ‘தவறு செய்தேன் என்ற இடம் தவறு,’ என்கிறார் இப்பாசுரத்தில்; ‘யாங்ஙனம்?’ எனின், சண்டாளன் ‘வேதம் போகாது’ என்றுதான் சொல்லப் பெறுவனோ? அவ்வாறே அன்றோ நான் அயோக்கியன் என்று அகலுகையும்? அன்பினால் நனைந்த மனத்தையுடைய பிரமன் முதலியவர்கள் அன்றோ அதுதான் சொல்லப் பெறுவர்! ‘நான் தவறு செய்தேன்’ என்று அகலுமதில், கிட்டி நின்று பரிமாறுதல் நன்று அன்றோ?’ என்று, மேல் நின்ற நிலையையும் நிந்தித்துக்கொண்டு அகலுகிறார்.

நினைந்து நைந்து வணங்கினால் – பிரமன் முதலிய தேவர்கள், திருவாராதனத்திற்கு ஒருப்படும் போது திருமாலை தொடக்கமான உபகரணங்களைச் சமைத்துக்கொண்டாயிற்று இழிவது. நாம் இவற்றைக்கொண்டு சென்றால் நம்மைக் குளிர நோக்குவனே; 1‘ஸ்ரீ கிருஷ்ணர் என்னைப் பார்த்துக் ‘குற்றம் அற்ற அக்குரூரனே’ என்று அழைத்துப் பேசுவார்,’ என்று, கம்ஸன் ஏவலால் கிருஷ்ணனை அழைக்கச் சென்ற அக்குரூரன் நினைத்துச் சென்றது போன்று, ‘நம்மை வினவக்கடவனே’ என்று இங்ஙனே முந்துற நினைப்பார்கள்; பின்னர், தரித்திருக்க மாட்டாதே கட்டுக்குலைந்த மனமுடையவர்கள் ஆவார்கள். உள் கரைந்து உருகி – நையுமது தூலம் என்னும்படி உள்கரைவர்கள்; பின்னர், ஓர் அவயவியாக்கி எடுக்க ஒண்ணாதபடி மங்குவார்கள். ‘இப்படிப் படுகின்றவர்கள்தாம் யார்?’ என்றால், இமையோர் பலரும் முனிவரும் – பிரமன் முதலான தேவர்களும், சனகன் முதலான முனிவர்களும், ‘ஆயின், இச்செயல் முனிவர்களுக்குப் பொருந்தும்; செருக்கினைக்கொண்ட தேவர்களுக்குப் பொருந்துமோ?’ எனின், இராசத தாமத குணங்களால் மேலிடப்பட்ட போது செருக்குக் கனத்து இருக்குமாறு போன்றே, சத்துவம் தலை எடுத்த போது பகவானுடைய குணங்களை அனுபவித்துக் கட்டுக்குலைந்து உருகுகிறபடியும் கனத்திருக்கும். புனைந்த கண்ணிநீர் சாந்தம் புகையோடு ஏந்தி வணங்கினால் – இப்படி அவர்கள் அன்பே மிக்குஇருப்பவர்கள் ஆகையாலே தொடுக்கும் போது தொடங்கி, ‘அவன் இதனைக் கண்டருளக் கடவனே, சாத்தியருளக் கடவனே,’ என்று அன்போடு தொடுத்த மாலை, ஆராதனஞ்செய்யும் போது தன்மை நோக்குகையால் உண்டாகும் சிரமம் ஆறுகைக்கு 1அர்க்கியம் கொடுக்கைக்காக உண்டாக்கின தண்ணீர், பிறகு சாத்தியருளுவதாகச் சமைத்த சந்தனம் முதலியவைகள், தூபங்காட்டுவதற்கு உண்டாக்கின அகிற்புகை இவை தொடக்கமானவற்றைத் தரித்துக் கொண்டு வந்து, செருக்கு அற்றுத் திருவடிகளிலே விழுவார்கள். அவன் இவைகொண்டு காரியங் கொள்ளுமதிலும் 2‘சூட்டுநன் மாலைகள் தூயன ஏந்தி’ என்னுமாறு போன்று ‘அவனுக்கு என்று தரிக்குமதுவே’ இவர்களுக்குப் பேறாக இருக்குமாதலானும், பாவ பந்தம் இரண்டு தலைக்கும் உண்டு ஆதலின், அவன் தானும் இவை கொண்டு காரியங் கொள்ளுமதிலும் இவர்கள் தரித்துக்கொண்டு நிற்கக் காணுமதனையே பேறாக நினைத்திருப்பனாதலானும் ‘ஏந்தி வணங்கினால்’ என்கிறார்.

நினைந்த எல்லாப் பொருள்கட்கும் வித்தாய் – தன் திருவுள்ளத்தால் விஷயீகரிக்கப்பட்ட எல்லாப் பொருள்கட்கும் காரணமாய். ‘மேல் ‘மணஞ்செய் ஞானம்’ என்று 3சங்கல்ப ரூப ஞானத்தை அருளிச்செய்வதனால், ஈண்டு, ‘நினைந்த’என்பறதற்குக் கருத்து என்?’ என்னில், காரியமாக வேறுபட்டு விரிந்த தேவர்கள் முதலான எல்லாப் பொருள்களும் அழித்து 4‘ஸதேவ’ என்று கூறும்படி இருந்த அன்று, புத்திரர் பௌத்திரர் முதலானவர்களோடு வாழ்ந்தவன் அவர்களை இழந்து தனியன் ஆயின் தன் தனிமையை நினைந்து வெறுக்குமாறு போலவும், வேறு தேசத்தை அடைந்திருக்கிற புத்திரனைத் தாய் தந்தையர்கள் நினைக்குமாறு போலவும், இவற்றினுடைய இழவை நினைப்பதொரு நினைவு உண்டு; அதனை அருளிச்செய்கிறார். இனி, நினைத்தல் – கலத்தலும் கூடலும் ஆதலால், நினைந்த எல்லாப் பொருள்கட்கும் வித்தாய் என்பதற்கு, ‘‘சத்’ என்ற நிலையுள்ளதாய்த் தன்னுடனே கூடிக்கிடக்கிற எல்லாப் பொருள்கட்கும் காரணமாய்’என்று பொருள் அருளிச்செய்வர் பிள்ளையமுதனார். முதலில் சிதையாமே – அவற்றை உண்டாக்குமிடத்துத் தானான தன்மையில் குறை வாராதபடி இருப்பான். அதாவது – விசேடணங்களான சேதன அசேதனங்களினுடைய சொரூப சுபாவ விகாரங்கள் விசேடியமான பரம்பொருள் உருவத்தில் இல்லை 2என்றபடி. ‘ஆயின், அப்படி உளதாமோ?’ எனின், மட்பிண்டமானது பானை, அகல் முதலிய பொருள்களாக மாறியவுடனே அம்மண் உருண்டையான உருவம் அழிந்துவிடும்; இங்கு அது இல்லை. ‘நாட்டில் காரியங்களை உண்டாக்குகிற காரணத்தின் படி அன்று இவன் படி,’ என்கிறார். மனம் செய் ஞானத்து உன் பெருமை – இப்படி இருக்கிற சங்கல்ப ரூப ஞானத்தையுடைய உன் பெருமை உண்டு. உன் வேறுபட்ட தன்மை 3அது ‘ஆயின், உலகிற்குக்காரணம், சங்கல்ப ரூப ஞானமோ?’ எனின், அன்று; ‘சூக்கும சித்து அசித்துகளுடன் கூடின இறைவனே உலகிற்குக் காரணம்; ஆயினும், இவ்விறைவன் காரணமாகும்போது சங்கல்பம் முன்னாக ஆதல் வேண்டும். ‘ஆயின் சங்கல்பத்தையுடைய அவ்விறைவன் காரணமாதல் வேண்டும், சங்கல்பம் காரணமாகாதே?’ எனின், 4‘நான் பல வகைப் பொருள்களாக விரிகிறேன்,’ என்கிற சங்கல்பத்தின் முக்கியத்துவத்தாலே ‘மனஞ்செய் ஞானத்தைக்’ காரணமாக அருளிச்செய்கிறார்.2. ‘சின்னூல் பலபல வாயால் இழைத்துச் சிலம்பி பின்னும், அந்நூல் அருந்தி
விடுவது போல அரங்க ரண்டம், பன்னூறு கோடி படைத்தவை யாவும்
பழம்படியே, மன்னூழி தன்னில் விழுங்குவர் போத மனமகிழ்ந்தே’ என்றார்
பிள்ளைப்பெருமாளையங்கார். சொரூப விகார மில்லாமலிருந்துகொண்டே
சிலவற்றை உண்டாக்குதலும், அங்ஙனம் உண்டாக்கினவற்றை
உட்கொள்ளுதலும் அற்பச்சத்தியையுடைய சிலந்திப் பூச்சிக்கு இயல்பாகும்
போது, சொரூபத்திற்கு விகாரமில்லாமலிருந்து கொண்டே அண்டங்களைப்
படைத்தலும் விழுங்குதலுமாகிய இயல்பு சர்வ சத்திகளான இறைவனுக்குக்
கூடுதல் அரிதன்று என்பதாம். ‘ஒரு சிலந்திக்கு உண்டான ஸ்வபாவம்
சர்வசத்திக்குக் கூடாதொழியாதிறே,’ என்ற தத்துவத்திரயமும் ஈண்டுக்
கருதுதல் தகும்.கைக்கு அதிகாரமுள்ளது அவர்களுக்கே அன்றோ? அதற்கு நான் யார்? மாயோனே – பிரமன் முதலிய தேவர்களையும் அற்பநிலையுள்ள மனிதர்கள் நிலையிலே ஆக்க வல்ல உன்னுடைய ஆச்சரியமான வேறுபட்ட தன்மை இருந்தபடி என்!

‘மாயோனே, நினைந்த எல்லாப் பொருள்களுக்கும் வித்தாய் முதலிற்சிதையாமே மனஞ்செய் ஞானத்து உன் பெருமை, இமையோர் பலரும் முனிவரும் நினைந்து நைந்து உள்கரைந்து உருகிப் புனைந்த கண்ணி நீர் சாந்தம் புகையோடு ஏந்தி வணங்கினால் மாசூணாதோ?’ என்று கூட்டி முடிக்க. மாசு உணாதோ – இவர்கள் வணங்கினால் மாசு உணாதோ? ‘தன் சங்கல்பத்தாலே எல்லாப் பொருள்களையும் உண்டாக்குகிறவனுக்கு, அவனாலே படைக்கப்பட்ட நாம் தீண்டிய பொருள் அங்குத்தைக்குத் தக்கதாமோ? என்று தந் தாமுடைய தாழ்மையை நினைந்து, அகலு கைக்கு அதிகாரமுள்ளது அவர்களுக்கே அன்றோ? அதற்கு நான் யார்? மாயோனே – பிரமன் முதலிய தேவர்களையும் அற்பநிலையுள்ள மனிதர்கள் நிலையிலே ஆக்க வல்ல உன்னுடைய ஆச்சரியமான வேறுபட்ட தன்மை இருந்தபடி என்!   ‘மாயோனே, நினைந்த எல்லாப் பொருள்களுக்கும் வித்தாய் முதலிற்சிதையாமே மனஞ்செய் ஞானத்து உன் பெருமை, இமையோர் பலரும் முனிவரும் நினைந்து நைந்து உள்கரைந்து உருகிப் புனைந்த கண்ணி நீர் சாந்தம் புகையோடு ஏந்தி வணங்கினால் மாசூணாதோ?’ என்று கூட்டி முடிக்க.

நெஞ்சாலும் நினைந்தும் வாயாலே பேசியும் நைந்தும் -முதலில் செய்தது தப்பு -
தப்ப செய்த இடம் தப்பு என்கிறார் இதில் -
சண்டாளன் ஒத்து போகாதே சொல்ல போருமோ -ஒத்து -வேதம்
ஒத்தின் பொருள் ஒத்துவாரோத்து -ஓதுவது வேதம்
அயோக்யன் என்று அகலுகைக்கும் யோக்யதை இல்லை
மொழியை கடக்கும் -செல்வம் படிப்பு குளம் ஆகிய மூன்று வித -கர்வம் திமிரு -இல்லாத் கூரத் ஆழ்வான்
இம் மூன்றுக்கும்  காரணமான அவை இருந்தது -செல்வந்தர் -நகர அதிபதி யாக இருந்தும்
பொன் வட்டில் தனை எறிந்த புகழ் உடையோன் -
இங்கே விண்ணப்பிக்கவோ இரண்டு ஆற்றுக்கும் நடுவே விண்ணப்பிக்கவோ -ஞானம் மிக்கவர் -
கல்வி செருக்கு இல்லை சொல்லி கொள்ள கல்வி வேண்டுமே -
அது போல் அயோக்யன் சொல்லி கொள்ள பிரமாதி தேவர்கள் தானே -
நான் சொன்னதே தப்பு -தப்பை செய்தேன் என்ற இடம் -

பிரேம ஆர்த்தர சித்தர்கள் -பிரேமத்தால் உருகும் மனமுள்ளோர்
அகல நின்று -கிட்டே நின்ற நிலையே தேவலை
கீழ் நின்ற நிலை தாண்டி -நைச்ய அனுசந்தானம் எல்லைக்கு போய் அருளுகிறார் இந்த பாசுரம்
நினைந்து –நைந்து -உள் கரைந்து -உருகி -போகிறார்கள்
இமையோர் பலரும் -முனிவரும் –பிரமாதி தேவர்களும் சனகாதி மக ரிஷிகள்
புனைந்த கன்னி -நீர் -சாந்தம் -புகை -தூபம் -கொண்டு வணங்கினால்
உன் பெருமை மாசுனாதோ -
நான் எந்த மூலை
அனைத்துக்கும் மூல பீஜம் -முதலில் சிதையாமல் ஸ்வரூபம் மாறாமல்
மனம் செய் ஞானம் -சங்கல்பத்தால் -
அப்படி பட்ட உன் பெருமை
நினைந்து இத்யாதி
பிரமாதிகள் -சமாராதனம் உருப்படும் போது -சமயக் ஆராதானம்
நாம் திருவாராதனம் ஜலதரங்கம் போல் செய்கிறோம்
திரு மாலை போன்ற உபகரணங்களை -
பெரிய ஜீயர் புனைந்த கண்ணி -சுடர் தீபம் கொண்டு ஜீயர் கைங்கர்யம் இன்றும் -
முதலில் நினைந்து -நாம் இவற்றை கொண்டு சென்றால் குளிர கடாஷிப்பான் என்ற எண்ணத்துடன்
அக்ரூரர் நினைந்து பாரித்து கொண்டு போனது போல் -

அநந்தரம் தரித்து இருக்காமல் நைந்து போவார்கள் -
அநந்தரம் -உள் கரைந்து
உருகி -
அவயவம் கொண்டு எடுக்க ஒண்ணாத படி மங்குவார்கள் -
சிதிலமாக -இவர்கள் யார்
பிரமாதிகளும் சனகாதிகளும்
துர் மானிகள் -ரஜஸ் தமஸ் -துர் மானம்கனத்து இருப்பது போல்
சத்வம் தலை எடுக்கும் பொழுது இப்படி இருப்பார்கள் -
இரண்டும் எல்லை நிலம் தான்
திரு மழிசை ஆழ்வார் பாசுரம் -ருத்ரன் த்யானம் செய்ய –காமன் உடல் கொண்ட தவத்தார்
இந்த்ரியங்களை வென்றவர் -அவனுக்கு உமை உணர்த்த -வண்டலம்பும் -தன பெயரே கேட்டு இருந்து
ஆரலங்கள் ஆனமையால் -நாக்கு தழு தழுக்க
திரு நாமம் கேட்டாலே இப்படி -என்றால் -கண்டு வணங்கினார்க்கு என்னாகும் -
யாரை குறித்து -நாராயண
பிரேம பரவசர்
புனைந்த கண்ணி -
சிதிலம் தொடுக்கும் போதே உண்டாக -மாலை என்றபோது புனைந்தது தானே
சிதிலராக கொண்டு தொடுத்தார்கள் -
அர்க்க்யம் தீர்த்தம் -சாத்தி அருள சந்தனம்
நிர்மலராய் திருவடிகளில் விழ
ஏந்தி -
அவன் இவை கொண்டு கார்யம் கொள்ளுவது விட கொண்டு போவதே ஆனந்தம் -
அவனுக்கு என்று கொண்டு போவதே பேர் ஆனந்தம்
சூட்டு நன் மாலைகள் தூயன ஏந்தி
அவனும் இது போல் -பாவ பந்தம் இரண்டு தலைக்கும் உண்டே
மனம் செய் ஞானம் சொல்ல நிற்க செய்தே நினைந்த எல்லா பொருள்களுக்கும் வித்தாய்
சங்கல்ப ரூபம்ஞானம் -மனம் செய் ஞானம் தான் பகுச்யாம் என்ற நினைவு
சூஷ்ம ரூபமாக இருக்க பகுச்யாம் பிரஜா யே யேதிதி -தபஸ் செய்தான் -
நினைந்து சப்தம்சொல்லி மனம் செய் ஞானம் இரண்டு நினைவு எதற்கு
தேவாதி கார்யமாய் விரிவாக இருந்த கார்யம் -பிரளயத்தில் அழிந்து -
அசித் சித் இரண்டு தானே -சதேவ என்று விவரிக்கும் அன்று -உத்தாலகர்
சத்தாகத்தான் இருந்தது -ஒன்றாக வழங்க பட்டது
புத்ரர் பவ்த்ராதிகள் உடன்ஜீவித்தவன் தனியனாக இருக்கும் நிலை போல் -நினைத்தான் -
தேசாத்ரா புத்திரன் மாதா பிதா நினைப்பது போல்
இழவை அனுசந்திக்கும்
சம்கார சமயத்தில் கரணங்களை இழந்து இருக்கும் நிலை கொண்டு -ஐயோ இறகு ஒடிந்த பறவை போல்
அசித் அவிசெஷிதான் -தயமான மன்கா -
பிரளய சீமானி வெள்ளத்தில் உழன்று கொண்டு இருக்கும் ஜீவாத்மாக்களை
கரண களேபரங்களுடன் சேர்த்து வைக்கும் தயமான மன்கா
அந்த நினைவு தான்
பிள்ளை அமுதனார் -நினைத்த-கலத்தல் கூடல் -அர்த்தம் -சதா வச்தமாய் தன்னுடன் கூடி இருக்கும் பொருள்
என்றும் கொள்ளலாம்
அன்றிக்கே
தன திரு உள்ளத்தில் நினைக்க பட்ட எல்லா பொருள்களுக்கும் காரணமாய்
வித்தாய் -விதை போல் காரணம் -
வித்து -உபாதான காரணம் -
மண்-குடம் போல் கார்யம் குடமுபதான காரணம் மண்
குடமானபின்பு மண் ஆகாரம் தோற்றம் போனதே
அது போல் இல்லை எம்பெருமான் ஸ்வரூபம் அழியாது  -முதலில் சிதையாமே

அவற்றை உண்டாக்கிய பின்பு தானான தன்மையில் குறை இன்றி இருக்கும்
விசிஷ்ட ஆகாரம் அங்கு நசிக்கும் -நாட்டில் காரணம் படி அல்ல இவன் படி -
முதலில் சிதையாமை -முதல் தன்மை மாறாமல்
சங்கல்பமோ ஜகத் காரணமா -சூஷ்ம சித் அசித் பிரம மட்டும் போறாது -
ஆனாலும் பகுச்யாம் என்கிற சங்கல்பம் வேண்டுமே மாற -சங்கல்பம் பிராதாண்யம் -
சங்கல்பம் -சக காரி -
விசிஷ்ட பிரமம் -சூஷ்ம ஸ்தூல சங்கல்ப விசிஷ்ட பிரமம் -மூன்றும் வேண்டுமே
பகவான் ஏவ நிமித்த காரணம்
சூஷ்ம சித் அசித் விசிஷ்ட பரமம் -காரணம் -உபாதான காரணம்
ஸ்தூல சித் அசித் பிரமம் –கார்யம்
உன் பெருமை -அது இவர்கள் வணங்கினால் மாசுணாதோ
அவன் வைலஷ்ணயம்
அவனாலே ஸ்ருஷ்டரான நான் -பரிசுத்த த்ரவ்யம் அங்குத்தைக்கு அருகமோ -நினைத்து உருகிரார்கள்
அகலுகைக்கு அதிகாரம் உள்ளது அவர்களுக்கு தான்
மாசுணாதோ தோஷம் அடைதல்
மாயோனே -பிரமாதிகளையும் சூத்திர மனுஷ்ய ஸ்தானம்  ஆக்க வல்ல ஆச்சர்யமானவன்
இருந்த படி ஏன்
நினைந்த எல்லா பொருள்களுக்கும் வித்தாய் முதலில் சிதையாமே -உன் பெருமை
நினைந்து –வணங்கினால் மாசூனாதோ மாயோனே அந்வயம்
நம் ஜீயர் திருவடிகளே சரணம்
நம்பிள்ளை திருவடிகளே சரணம்
பெரியவாச்சான் பிள்ளை திருவடிகளே சரணம்
வாதி கேசரி அழகிய மணவாள ஜீயர் திருவடிகளே சரணம்
வடக்கு திருவீதி பிள்ளை திருவடிகளே சரணம்
ஆழ்வார் எம்பெருமானார் ஜீயர் திருவடிகளே சரணம்.

ஸ்ரீ ராமனின் அருள்அமுதம்-101-110..

September 4, 2012

101- நமோ கோதண்ட ஹஸ்தாயா -ஆபத்துக்களை போக்கும் மரியாதா புருஷோத்தமன் -ஸ்ரீ ராமன்

நிறைய ஸ்ரீ ராமர் திரு கோயில்களை சேவித்து  கொண்டு  வருகிறோம் -
94 கரிய மாணிக்கம் அயோத்யா ஸ்ரீ ராமனை சேவித்து கொண்டு இருக்கிறோம் -இன்று -
தமிழக /கர்நாடகம் ஆந்திர பிரதேசம் -அரசர்கள் தனவந்தர்கள் நமக்காக கட்டிய கோயில்கள்
பக்தி வளர்க்க /அன்ன தானம் நடக்க -இறைவனை பற்றி பிரம வித்தை அறிந்து கொள்ள -
கோயில்கள் மடங்கள் அன்ன தானம் இட்டு -கவலை இன்று பிரம ஞானம் பெற
பஞ்ச லோக விக்ரக உத்சவர் -பேச துடிக்கும் திரு உதடுகள்
கொழுந்து போன்ற கற்பக கொடி திரு முகம்
சீதா பிராட்டி இலக்குமன் திருவடி அனைவரையும் சேவித்து -
நினை வு பண்ணி த்யானம் -இடை விடாமல் இடை யூறு இன்றி நீண்ட நேரம் நினைத்து
பக்தி பிறந்து -வளர்ந்து -முற்றும் -முக்தி பெற
பர பக்தி பர ஞானம் பரம பக்தி -

என்னுடைய நெஞ்சகம் பால் சுவர் வழி எழுதி கொண்டேன்
61 சர்க்கம்
திரி சங்கு ஸ்வர்கம் கொடுத்து மேலும் தபம்செய்ய புறப்படுகிறார் மேற்கு நோக்கி -
தபம் இடைவிடாமல் -விசாலா நதி கரையில் புஷ்கரம் ஷேத்ரம் தண்ணீர் வடிவில்
நைமிசாரன்யாம் காடு மரம் வடிவில்
இரண்டும் ஸ்வயம் வ்யக்த ஷேத்ரங்கள்
அம்பரிஷன் -தடங்கல் -யாகம் கட்டிய பசுவை காணாமல் -மனித பசுவை கட்ட இதற்க்கு நிகர் -
மன்னன் தேட -ரிஷிகர் ரிஷி -பல புதல்வர்கள் அவருக்கு -
கேட்டான் மன்னன் -தர்சித்து வேண்டி கொள்ள
மூத்த பிள்ளை இவருக்கு விருப்பம்
மனைவிக்கு இறுதி பிள்ளை விருப்பம்
தந்தைக்கு தாயுக்கும் இப்படி இருக்கும் சதானந்தர் சொல்ல
நடு பிள்ளை -தானாகவே வர -அந்த -சுனசெதனை கூட்டி போக -
வரும் வழியில் விஸ்வாமித்ரர் தடுக்க -பிள்ளையும் காத்து கொடுத்து
அம்பரிஷர் யக்ஜமும் நடக்க வழி காட்டுகிறார் விஸ்வாமித்ரர்
102-
வைகுண்டே பர் லோக -பாகவதைஸ் சக -ஸ்ரீ வைகுண்ட நாதன்
தேவி மார் உடன் தர்பாரில் சிங்காசனம் -அமர்ந்து காக்குகிறான் -
பாற்கடலில் சயனித்து -அவதாரங்கள் -மீனோடு -கல்கியும் ஆனான் -
நித்ய சூரிகள் தொண்டு செய்ய இந்த எல்லா நிலைகளிலும் -
ஆதி சேஷன்- பீடம் -படுக்கை -
கருடன் -ஆசனம் வாகனம் கொடி -த்வஜ ஸ்தம்பம் -வேதமே வடிவானவர் -
கருடோத்ச்வம் -வைகாசி திரு நாள் /நவ திருப்பதி -/திரு வாலி ௧௧ கருட சேவை
ஸ்ரீ வில்லிபுத்தூர் ௫ கருட சேவை பிரசித்தம்
காய்ச்சின பறவை ஊர்ந்து -திரு புளிங்குடி-சயன திருகோலம்  -எம் இடர் கடிவான்
பொன் மலையின் மீமிசை -கார் முகில் போல் -பூமி பாலன் -
மலைக்கு மேல் மகம் போல் ஸ்வர்ண மலையில் கார் மேகம் போல் கருட சேவை -
பொன் மலை அடைந்து உள்ளோம் -திருச்சி golden rock -அடிவாரத்தில்
பொன் மலை பட்டி ஸ்ரீ விஜயராகவா பெருமாள் திரு கோயில் -
நவநீத கிருஷ்ணன் ஆஞ்சநேயர் சன்னதி உண்டு -
அம்பரிஷர் -ஏகாதசி மகாத்மயம் -யாகம் -பசு -ரிசிகர் நடுப்பிள்ளை-சுன சேதன் பார்த்து வருகிறோம்
ரிசிகர் மனைவி விஸ்வாமித்ரர் சகோதரி
தாய் மாமன் இடம் ஓடி  வந்து காக்க சொல்ல -
62 சர்க்கம்
அஜ்மீர் அருகில் புஷ்கரம் ஷேத்ரம் -
பிரம்மா சன்னதியும் உண்டு
பெரிய குளம் -
விஸ்வத்துக்கு மித்ரர் உலகுக்கு நண்பர் -நீர் -காக்கும் -தர்ம வழியில் -
பர லோக -ஹிதம் -நான்கு பிள்ளைகளை கூப்பிட்டு உங்களில் ஒருவர் யாக பசுவாக போக
நான் வந்து காப்பேன் என்று சொல்ல -
பிள்ளைகள் நம்பாமல் போக மறுக்க -
கோபித்து சபித்தார்
103-
யத்ர யத்ர –மாருதி -ஸ்ரீ ராமர் சன்னதிகளில் பல வடிவில் சேவை சாதிக்கிறார்
தனிக் கோயிலிலும் -சேர்ந்தும் -
பிரதஷினம் செய்ய -சர்வ கார்ய சித்தி -
பொன் மலை பட்டியில் -அரச மரத்தின் அடியில் முதலில் ஆஞ்சநேயர் -பக்தர்
சொப்பனத்தில் வந்து பெருமாள் கோவில் -
சஞ்சீவி மாருதி -தூக்கி கொண்டு -வலது திருக்கையில் -
கவசம் சாத்தி செவிக்கும் அழகு -கவசம் களைந்தும் சேவை அழகு -
திண்மை திரு மேனி செவித்தாலே அறிகிறோம்
ஷாந்தி ரசம் திரு முகம்
விஸ்வாமித்ரர் பட்டு தான் இதை பெற்றார் -
சஞ்சீவி மூலிகை கொண்டு அனைத்தையும் காக்கிறார் -
ஸ்ரீ ராம நாமம் தான் நமக்கு மூலிகை
வாயில் நாக்கு உளதே நாமம் உளதே -எங்கும் போய் தேட வேண்டாம் -
காமம் கோபம் இரண்டுக்கும் வசப்பட்டார்
மேற்கில் மேனகை வடக்கே போய் ரம்பை கிழக்கே போய் பிரம ரிஷி பட்டம் -
62 சர்க்கம் -
தன பிள்ளைகளை சபித்தார் -முன்பே வசிஷ்டர் பிள்ளைகளை சபித்தார்
யூப ஸ்தம்பம் கட்டுவார்கள் -உன்னை அங்கே நாட்டுவார்கள்
நாராயண இந்திர மந்த்ரம் சொல்லி கொடுக்கிறேன்
காத்து கொடுப்பார்கள் -
தைர்யம் வந்தது -என்னை யூக ஸ்தம்பம் கட்டி பயன் படுத்தி கொள்
தானாக அரசன் இடம் சொல்ல -
யாக பசு -பிள்ளையை கூட்டி வந்தீர்கள் -
இது வரை காத்த அவரே கொள்ளலாம் விஸ்வாமித்ரர் சொல்ல
தந்தையார் தாயார் உரிமை இல்லை
அரசனுக்கும் உரிமை இல்லை
எப்படி கொள்ளலாம்
எனக்கு தான் உரிமை -காத்து கொடுக்க மந்த்ரம் சொல்லி கொடுத்தேன்
பிள்ளை மந்த்ரங்கள் சொல்ல -இந்த்ரன் இந்த்ரானுஜன் -வாமன
கஸ்யப -அதிதி -உபெந்த்ரன் -தான் வாமன மூர்த்தி
சொல்ல -ரகஸ்யமாக சொன்னான் -பலம் கிடைக்க அதன்  கௌரவம் அறிந்து நியமம் வேண்டுமே
நீண்டாயுசு கொடுத்தான் இந்த்ரன்யாகதுக்கு பசுவும் கொடுக்க யக்ஜம் நடந்து முடிந்தது
 104-
மலைகள் நதிகள் இருக்கும் வரை ஸ்ரீ ராமாயணம் வாழும்
வால்மீகி புகழும் மங்காமல் இருக்கும்
பிரம்மா அருள் -வால்மீகி ஸ்ரீ ராம பக்தி காரணம் -த்ரேதா யுகம் -
கிருஷ்ண அவதாரம் த்வாபர யுகம் -
விக்னம் தாண்டி -இடையூறு அவன் அருளால் தாண்டி -
தடங்கல் இன்னல் -இயற்க்கை இந்த லோகத்தில் -
ராமன் கிருஷ்ணன் மனிசராக பிறந்து படாதனபட்டு -
சித்தர் புருஷர் போல் இன்றி -புண்ய பலத்தால் அடைந்தார்கள் -
இச்சா அடியாக -
நவநீத கிருஷ்ணன் சன்னதி உபதேசம் -அனுஷ்டானம் கண்ணனும் ராமனும்
கள்வா -உலகமே உன்னது  -கூரத் ஆழ்வான்-
வெள்ளி கவசம் -ஆத்மா போல் வெண்ணெய் -வைகலும் கை கலந்தான் போய் கலவாது மெய் கலந்தான்
சஞ்சீவி மலை -வில் -வெண்ணெய் -எல்லாம் அனுபவம்
வெண்ணெய் போல் ஒன்றும் வராது இனிமையான அனுபவம்
63 சர்க்கம்
ரிஷி மக ரிஷி பிரம ரிஷி
மேனகை வந்துகெடுக்க -
வட திசை நோக்கி போனார் -கைசிகி நதி கரை செல்ல -
பிரம ரிஷி பட்டம் பெற
105
ராமாய -சீதாயா நாம -கௌசலை தன் குல முதலை
வடுவூர் தில்லை வளாகம் -ஆஜானு பாகு திரு உருவம்
பொன் மலை பட்டி விஜயராகவா உத்சவர்
அகார வடிவம் ஸ்ரீ ராமன் மகார இலக்குமன் உகாரம் சீதா பிராட்டி பிரணவம் போல் மூவரும்
அவ ரஷனே தாது அனைவரையும் காக்கிறான்
தாசன் இருவருக்கும்
மகாரம்
ஹனுமான் மூவருக்கும் -முதல் தொண்டன் -தொண்டனுக்கு தொண்டன்
-அடியார்க்கு அடியார் சிற்ப கலை ஆகம சாஸ்திரம் படி மூர்த்திகள் திரு உருவம் -

சுலபார் எடுத்து ஆள -
63 சர்க்கம் இறுதியில்
மேற்கில் மேனகைக்கு தோற்று 10 வருடங்கள் சந்த்யாவந்தனம் விட்டார் -
உணர்ந்து மீண்டும்  கடும் தவம் புரிகிறார் விஸ்வாமித்ரர்
வடக்கே இப்பொழுது -
பற்றுக் கொம்பு இன்றி ஆகாரம் தண்ணீர் இன்றி-இந்த்ரன்பயந்து ரம்பா அனுப்ப -
64 சர்க்கம் -தேவைகளுக்கு இந்த கார்யம் செய் -அனுப்ப -
தனியாக போக ரம்பை பயப்பட -குயில் வடிவில் எடுத்து கொண்டு நான் வருகிறேன் -இந்த்ரன்
மன்மதனையும் கூட்டி வருகிறேன் -தைரியமாக போக சொல்ல -
அழகிய காடு -பாடி கொண்டே வர -விஸ்வாமித்ரர் ஊன்றி கவனிக்க -
பெரிய கோபத்துடன் கல்லாக ௧௦௦10ஆண்டு இருக்க சபித்தார்
காமத்துக்கு வசம் இல்லை கோபத்துக்கு வசம் தபம் கலைந்தது -கோபமும் தவறுதான்
புலன்களை அடைக்க வில்லையே -
புரிந்து -கோபம் அடக்கி இருக்க வேண்டும் உணர்ந்தார்
இந்த்ரன் மகிழ்ந்து போக -
உறுதி கொண்டு -இடையூறுகள் தாண்டி காமம் கோபம் அடக்கி -
ஆத்மாநாம் விஜிதேந்திர்தா பிரம பட்டம் கிடைக்கும் வரை -
காமோ கார்ஹீத் மன்யுர கார்ஹீத் -சொல்லி ஜபம் செய்கிறோம் -தீயவை அவை என்பதால் -
பிராயச்சித்தம் வேற செய்து கொள்கிறோம் ஆவணி அவிட்டம் அன்று – 106-
மங்களம் கொசலேந்த்ராய -வெற்றி களிப்பில்
வீர ராகவன் கோதண்ட ராமன் பட்டாபிராமன் கல்யாண ராமன்
விஜய ராகவன் பொன் மலை பட்டி -
விஜயம் வெற்றி -திரு புட் குழி ஜடாயு புஷ்கரணி -
போரேற்று நாயனார் மரகத வல்லி தாயார் வயிற்ற பயிரை முளைக்க வைக்கும் மகிமை
சிறிய திரு உருவத்தில் மூலவர் -சேவை
65 சர்க்கம் பிரம ரிஷி ஆக போகார்
கிழக்கே வந்து 1000 ஆண்டுகள் தவமிருக்க கட்டை போல் இருந்தார் -
அன்னம் புசித்து விரதம் முடிக்க-ஆரம்பிக்க
இந்த்ரன் அந்தணர் வேஷத்துடன் வர -இவர் உறுதி அறிந்து கொண்டு -
சிறிய பகுதி வைத்து கொண்டு கொடுக்க வேண்டும்
அதிதி கை நீட்டும் வரை கொடுக்க வேண்டும்
அனைத்தையும் பெற்று கொண்டான்
சோறு உண்ண முடியாமல் -தீர்க்கமாக சிந்தித்து -
மேலும் 1000 ஆண்டுகள் தவம் இருக்க முடிவு எடுத்தார் -
மவ்ன வரதமும் கூட்டி கொண்டார் -உணவும் உறக்கமும் இன்றி-மேலே மேலே கூட்டி கொண்டு -
புலன்களை அடக்கி -
பிரமன் -அடைந்து தேவர்கள் -இவர் ஆசைப் பட்டதை கொடும் -ரிஷிகளும் ஆமோதிக்க -
பிரம ரிஷி பட்டம் கொடுக்க -ஹே பிரம ரிஷியே வருக -
ராஜா -ராஜா ரிஷி -ரிஷி -மகா ரிஷி -பிரம ரிஷி -வேதம் பிரணவம் கொடுத்து அருள கேட்டு கொண்டார்
வசிஷ்டர் ஒத்து கொள்ள வேண்டும் -இறுதி வேண்டு கோள்-
உம புதல்வர் -ஒத்து கொள்ள வேண்டுமே
இருவரும் தோழமை கொண்டார்
கேலி பண்ணும் உள்ளம் இல்லை வென்றேன் இகத்தாளம் வந்தால் பிரம ரிஷி இல்லையே
சதானந்தர் கூற ஜனகன்ராம லஷ்மணர் கேட்டு கொண்டார்கள்
107-

சீரார் திரு வேம்கடமே –ஆராமம் சூழ்ந்த அரங்கம் -
சோழ நாட்டு திவ்ய தேசம் 40
தஞ்சாவூர் -தஞ்சை மா மணி கோவிலே வணங்கி -
நம்பிகாள் நான்கண்டு கொண்டேன் நாராயணா என்னும்  நாமம்
மாசறு சோதி செய்ய வாய் -மணி குன்றத்து-
சாளக்ராம திரு மேனி
புன்னை நலூர் கோதண்ட ராமர் -
ஐந்து நிலைகள் கோபுரம் -அர்த்த பஞ்சகம் காட்டும் -மிக்க இறை நிலையும் -அபிமான ஸ்தலம் -

புன்னை மரம்  வர வேர்க்கிறது -
ராமன் ஸ்தல வருஷம்
சௌந்தர்யா விமானம் -அவன் அழகுக்கு தக்க
ஷீர புஷ்கரணி
கருட கோடி -நாராயணனே ஸ்ரீ ராமன் காட்டும் -
பிரகாரம் முழுவதும் ஸ்ரீ இராமாயண சித்திரங்கள் -
வில்லை பற்றி -ஸ்ரீ ராமாயணம் சொல் வில்லை பத்தி
கல்வி சிலையால் காத்தானூர் -
சிவா தனுஸ்
பரசுராமன் விஷ்ணு வில்
வில்லாண்டான் தன்னை
கோதண்டம் சார்ங்கம்
வில் இருத்து மெல் இயல் தோள் தொய்த்தான்
செருவிலே தென் இலங்கை செற்றானூர்
வில்லாலே இலங்கை அழித்து
66 சர்க்கம்
விஸ்வாமித்ரர் மகாத்மானம்வணங்கி ஜனகன் -என்ன ஆணை கேட்க -
உன் இடம் உள்ள வில்லை பார்க்க ஆசை -இவர்களுக்கு
எதற்கு வந்தோம் என்று ஸ்ரீ ராமர் லஷ்மணர் இடம் கேட்க வில்லை
நமக்கு நன்மை செய்வார் என்ற திட விசுவாசம்
வில்லின் பழைய கதை
நிமி ஆறாம் தலை முறை  அரசன் பெற்ற வில் -தேவ ராஜன் என்ற பெயர்
வசிஷ்டர் சாபம்-விதேகம் -தேகம் இன்றி -யாரை கொண்டோ யாகம் செய்ததால் -
நிமி உடல் விழ -அதை கடைந்து -ஜனகன் பிள்ளை -
வி தேகன் -வைதேகி ஜானகி
கடைதல் மைந்தரம் மைதிலி -
தஷ பிரஜாபதி யாகம் -ஸ்ரீ மத பாகவதம் முன்பே பார்த்தோம் -
வில் முறித்து சீதை -அடைய
108-
அஞ்சனை மைந்தன் வாய் குமாரன் ஹனுமான்

ராசிகளுக்கு எல்லாம் தலைவன் -
ஜய வீர ஆஞ்சநேயர் -தெற்கு நோக்கி திரு முக மண்டலம் -
இலங்கையே பயப்பட வேண்டாம் என்று சொல்வது போல் -
தீயவர்களை அழித்து நல்லவர்களை காத்து -
சீதா பிராட்டி அளித்த மாலை சாத்தி கொண்டு -
மேல கூரையில் பன்னிரண்டு ராசிகளும் -வரைய பட்டு -
அவரை சேவித்து -ஆஞ்சநேயர் ப்ரீதி அடைந்தால்-ராசி பயமொன்றும் வேண்டாம்
கரும் கல் கட்டடம் -யாளி சிங்கம் -பழைமை பறை சாற்றி
250 வருஷம்  பழைமை 1739 மராட்டிய மன்னன் ஆசை கொண்டு சக்கரவர்த்தி திருமகன்
கரும் கல் கட்டடம்
ஆஞ்சநேயர் எப்போதும் சீதா ராமர் இடம் உண்டே திரு கல்யாணத்தின் போதும்
வில்லின் வரலாறு சொல்லி -
புத்திர பேரு புத்திர காமோஷ்டி யாகம் -சீதை தாயார் தந்தை சூட்டிய திரு நாமம்
முன்பே வைதேகி மைதிலி ஜானகி
கலப்பை இழுத்த கோட்டுக்கு -பூமியில் இருந்து -உருவானதால் சீதா
ஆறு வயசு ஆனா பின்பும் -திரு கல்யாணம் -நடக்க வில்லை கவலை அடைந்து இருக்கிறேன்
சிவ தனுஸ் வளைத்து நாண ஏற்றினால் தான் -வைத்து இருந்தேன் -தைர்யம் யாருக்கும் இல்லை
தேவர்கள் உதவிமன்னரகளை ஒட்டி விட்டு காத்து இருக்கின்றேன்
தனுசை நாண ஏற்றி சீதைகல்யாணம்
67 சர்க்கம் வில் முறிக்க படும் சரித்ரம்
எட்டு சக்கரம்பூட்டிய  வண்டியில் 5000௦௦௦ வீரர்கள் தள்ளி  கொண்டு வர வார்க்க சோழ
அரசர்கள் தொட்டு கூட பார்க்க முடியாத -
போய் பார்க்க சொன்னார் ராமனை -நோக்கினதும் -
வில்லை பார் இவ்வளவுதான் ஆணை இட்டார்
உள்ளத்தில் உள்ள கருத்து புரிந்து கொண்டான்
கண் இமைக்க மறந்து அனைவரும்பார்க்க
 109-
சக்கரம் -பிரபத்யே -ஸ்ரீ சுதர்சன ஆழ்வார் சுதர்சனர் ஹெதி ராஜர் ஹெதி புங்கவர் ராதாநகர்
எந்த ஆயுதமும் சுதர்சன அம்சம்
வில்லானாலும் புல்லானாலும்
சக்கரத் ஆழ்வார் ௧௬ திரு கரங்கள் உடன் வரான கலாபத்தில் அழகு சொட்ட அருள் பீறிட காட்சி
பின் புறம் ஸ்ரீ நரசிம்கர் சேவை
கண்ணாடி அவன் பெருமை சொல்ல போறாது
வேதம் என்னும் கண்ணாடி
த்வாரபா பாலகர் சங்க நிதி பத்ம நிதி
நவ ரத்னம் -நவ வித சம்பந்தம் போல் நவ நிதி
தலையானவர்கள் சங்க நிதி பத்ம நிதி
திரு வேம்கடமுடையான் சன்னதியிலும் சங்க நிதி பத்ம நிதி உண்டு
வில்லை முறிந்த கதை
காண முடியவில்லை -வேகத்துடன் முறிக்க
வில் நாண ஏற்ற -சாமர்த்தியம் -வேணுமே
லீலையாக -நடு கண்டு சடக்கென தூக்க -இமைகள் அசைக்காமல் தேவர்கள் போல் பார்த்து கொண்டு இருக்க
அவ லீலையாக நட்டு இடது திருவடியால் அமுக்கி -நாண கட்ட
வளைத்தலை தாங்காமல் வில் முறிய -
ஆகாசம்னடுங்க பூமி பிளக்க -பேர் உவகை ஜனகன்
விஸ்வாமித்ரர் ஆனந்தம்
சீதை ஆனந்தம்
நீல மாலை தோழி -சொல்ல
கம்ப நாடார் ஆச்சர்யமாக சொல்லி இருக்கிறார்
அத அற்புதம் -அகிஞ்ச்யம் -அதர்க்கம் இதம் -ஜனகன் வார்த்தை -
ஜனக குல தசரத குல பெருமை சேர்க்க போகிறாள் -
இஷ்வாகு குலமே பெருமை அடையும் -
ரசிகன் சுவை அறிந்த கணவன் -
வீரன் மட்டும் இல்லை விவேகம் பேச்சு ஆற்றலும் உண்டு
மாலை போடா போன சீதை தடுக்க
குறு வில் பார்க்க சொன்னார்
பெண் கொடுத்து பெண் வாங்குவதும் நம் ஐயனை கேட்க்க வேண்டும்
புருஷோத்தமன் -அறிந்தால்
திரு கல்யாணம் வேண்டாம் சொல்ல வில்லை வேணும் சொல்ல வில்லை
பேச்சு ஆற்றலை அறிந்து மகிழ்ந்து
ஜனகன் தசரதர் செய்தி அனுப்ப -வெகு வேகமாக போக
வந்த செய்தி கூற -
முறைப்படி நடக்கும் திருக் கல்யாணம்
68 சர்க்கம்
மூன்றே இரவில் போய் சேர -
மன்னன் சொன்ன செய்தி அறிவிக்க
110
ஸ்ரீ ராம ராமேதி -சகஸ்ர நாம சத் துல்யம் -

கோதண்ட ராமர் சுவாமி திரு கோயில் சித்திர ரூபம்
சூர்யா குலம் இஷ்வாகு குலம் -புத்திர காமாஷ்டி யாகம்
பாயாசம் மூன்று பேருக்கும் பிரித்து கொடுக்க நால்வரும் பிரிக்க
வசிஷ்டர் இடம் பாடம் பயின்று
12 வயசில்கல்யானம் -பேச்சு ஆரம்பம் விஸ்வாமித்ரர் வர
தாடகை தன உரைத்ததை கீறி
மிதிலை போகும் வழியில் அகல்யை சாப விமோசனம்
வில்லை எடுத்தது கண்டனர் இற்றது கேட்டனர்
இயம் சீதா
பரசுராமர்
12 ஆண்டுகள் சுகமாக
இளவரசு பட்டம்
இரண்டு வரம் -
தந்தை மயங்க -
சுமந்த்ரன் தேர் ஓட்ட லஷ்மணன் வில் தூக்க காட்டுக்கு போக
தசரதர் முனிவர் சாபம் புரிந்து
பரத்வாஜர் வழி காட்ட சித்திர கூடம் பரண சாலை
தசரதன் உயர் நீக்க செய்தி அறியாமல்
பரதன் துடித்து அங்கே வர
மந்தாகினி ஜல தர்ப்பணம் செய்து
பாதுகை திருவடி நிலை கொடுத்து
அத்ரி சரபங்கர் அகஸ்த்யர் முனிவர்
பஞ்சவடி சூர்பனகை
இராக்கதர்கள் அழி பட
ராவணன் மையல் கொண்டு மாய மான் வடிவில் மாரீசன்
ஹாசீதே ஹா லஷ்மணா -இலக்குவன் சென்றதும் கபட சந்நியாசி வேசம்
புஷ்பக விமானம் பறந்து போக
ஜடாயு சண்டை -
இலங்கை போக -
ஜடாயு ஈம சடங்கு முடித்து
சரபங்கர் ரிஷிகளை சந்தித்து -
எங்கே சீதை தேடி போக சபரி பலம் காய் கனி உண்டு
சுக்ரீவன் இருந்த கிஷ்கந்தை
ராம பக்தன் ஆஞ்சநேயர் சீதை ஆபரணங்கள் காட்ட அழுதார்கள் வாலி வதம் -சுக்ரீவனுக்கு பட்டாபிஷேகம்
நான்கு மாதம் மலை காலம்
ராம நாம மோதிரம் ஐந்திலே ஓன்று பெற்றான் ஐந்திலே ஒன்றை தாவி
சீதை கண்டு -ராம தூதன் -ராமதாச்ன்
நெருப்பால் இலங்கை சுட்டு
வானர படை தெற்கு சமுத்ரம்திரு புல்லாணி
விபீஷணன் சரணம்
ஐந்து நாளில் அணை கட்டி
பெரும் போர்
இலக்குவன் விழ -காக்க சஞ்சீவி பர்வதம் கொண்டு வந்து காக்க
கும்பகர்ணன் சண்டை -பாணத்துக்கு அடி பட்டு விழ
மாய போர் -சீதையை மீட்டு
அக்னி பரிட்ஷை
அண்ணன் வந்தனன் ஆரியர் வந்தனன் -நந்தி கிராமம்
வசிஷ்டர் பட்டாபிஷேகம்
சீதா ராமர் அருள் பாலித்து உலகம் வாழ
சாரமான சீதா கல்யாணம் கேட்க போகிறோம் -
68 சர்க்கம் -
கோலாகலத்துடன் போக மக்கள் சம்மதத்துடன் -ஜனக புரி நோக்கி -
ஸ்ரீ சீதா ராம ஜெயம் .

ஆழ்வார் எம்பெருமானார் ஜீயர் திருவடிகளே சரணம் .

 

திரு-விருத்தம்-55…

September 3, 2012

வண்டுகளோ வம்மின்  நீர்ப்  பூ நிலப் பூ மரத்தில் ஒண் பூ

உண்டு களித் துழல் வீரக்கு ஓன்று உரைக்கியம் ஏனம் ஒன்றாய்
மண்டுகளாடி வைகுந்த மன்னாள்  குழல்வாய் விரை போல்

விண்டுகள் வாரும் மலருளவோ நும்வியலிடத்தே–55
பாசுரம் -55-வண்டுகளோ வம்மின் நீர்ப் பூ நிலப் பூ மரத்தில் ஒண் பூ -நலம் பாராட்டுதல்-சார்வே தவ நெறி -10-4-
அவதாரிகை -
இவள் விட்ட தூதுக்கு வந்து கலந்து -பிரிய நினைத்து -பிரிந்தால் வரும் அளவும் -இவள்
ஜீவித்து இருக்கைக்காக -இப்படி இருக்கிற இவன் -பிரிந்தால் தாழான் -என்று அவள் நெஞ்சில்
படுகைக்காக -நலம் பாராட்டு என்பதோர் கிளவியாய் -அவளைக் கொண்டாடுகிறான் -
குலே மஹதி சம்பூதே -என்று பெருமாளும் கொண்டாடினார் இறே
வண்டுகளோ வம்மின் -

வண்டுகாள் வாரும் கோள்-
நீர்ப் பூ இத்யாதி -
மூன்று வகை யாதல் நாலு வகை யாதல் -சொல்லக் கடவது -இறே
நிலப்பூவும் கொடிப்பூவும் என்று -நிலத்திலே இரண்டாக்கி -மற்றை இரண்டையும் கூட்டி நாலாக
சொல்லுவாரும் உண்டு -
நல்ல மலர் பொழில் நாலும் நுழைவீர் காள்-என்னக் கடவது இறே -
பூ உள்ள இடம் எங்கும் மது பானம் உண்ணிக் களித்து -அதுவே யாத்ரையாக -திரிகிற உங்களக்கு
நல்லதோர் வார்த்தை சொல்லுகிறேன் வாரும் கோள்
ஏனம் இத்யாதி -
அத்விதீயமான மகா வராகமாய் -இப்பூமியை தன திருவடிகளால் துகைத்து -அது தன்னை அடைய
தன் திரு மேனியிலே செருக்காலே எங்கும் ஏறிட்டு கொண்டவன் -
வைகுந்த மன்னாள் -
காதா சித்தமாக அவன் வந்து ரஷித்து போம் இவ்விபூதி போல் அன்றியிலே -அவன் சதா
சன்னதி பண்ணுகிற அவ்விபூதியோடு ஒத்து -உள்ளவள் இறே இவள் -
தன் சன்னதியிலே வேறு ஒன்றின் உடைய போக்யதை நெஞ்சில் படாதபடி இருக்கும் அவன்
-சர்வம் யதேவ நியமேன–ஸ்தோத்ர ரத்னம் – 5-அனைத்தும் யாருடையதோ – இறே
குழல் வாய் விரை போல் -
இவளுடைய குழலில் பரிமளம் போல்
விண்டு இத்யாதி -
நீங்கள் தட்டித் திரிகிற விச்மயநீயமான பூமியில்  இப்படி சென்று காலம் பார்த்து இருக்க
வேண்டாதபடி இருப்பதொரு மலர் உண்டோ -
ச்வாபதேசம்
இத்தால் பர வியூக விபவாதிகள் எங்கும் புக்கு பகவத் குணங்களை அனுபவித்து
திரிகிற ஸ்ரீ வைஷ்ணவர்கள் -அக்குணங்களில் அவஹாகித்து இருக்கிற இவர் படி
நீங்கள் அனுபவிக்கிற அவ்விஷயத்தில் தானுண்டோ -என்று தம்மை அனுபவிக்கிற
ஸ்ரீ வைஷ்ணவர்கள் வார்த்தையை -அவர்கள் பாசுரத்தாலே தாம் அனுபவிக்கிறார் -
அம்பச்யபாரே-புவனச்ய மத்யே -நாகச்யப்ருஷ்டே -என்னக் கடவது இறே -
அம்பச்ய -வியூகம்
புவனச்ய -விபவம் அர்ச்சை
நாகசா -பரம்
இவையே இங்கு மூன்று வித மலர்கள் என்று உரைக்கப்பட்டன -
—————————————————————————————————————————————————————–
 நம்பிள்ளை திருவடிகளே சரணம் .

பெரிய வாச்சான் பிள்ளை திருவடிகளே சரணம் .
ஆழ்வார் எம்பெருமானார் ஜீயர் திருவடிகளே சரணம் .

திருவாய்மொழி வியாக்யானம் -ஈடு -1-5-1-ஸ்ரீ M.A V .சுவாமிகள் ..

September 3, 2012

ஐந்தாந்திருவாய்மொழி – ‘வளவேழுலகு’

முன்னுரை

    முதல் திருவாய்மொழியால், ‘சர்வேஸ்வரன் எல்லாரைக் காட்டிலும் உயர்ந்தவன் ஆகையாலே அவனைப் பற்றுவார்க்கு 1ஒரு குறை இல்லை,’ என்றார்; இரண்டாந்திருவாய்மொழியால், ‘அப்பற்றுதல்தான் புருடோத்தமனைப் பற்றுகிறது ஆகையாலே பலத்தோடே கூடி அல்லது இராது,’ என்றார்; மூன்றாந்திருவாய்மொழியால், வழிபடுவார்க்காகத் தான் அவதரித்து எளியவனாய் இருக்கையாலே வழிபடத் தட்டு இல்லை,’ என்றார்; நான்காந்திருவாய்மொழியால் ‘எளியவன் ஆனவன் தான் குற்றங்களைப் பொறுப்பவன் ஆதலின், பலத்தோடே கூடியே இருப்பான்,’ என்றார்; ‘தம் தாழ்வினை நினைந்து அகலுவாரையும் தன் செல்லாமையைக் காட்டிப் பொருந்த விட்டுக்கொள்ளும் சீலவான்,’ என்கிறார், இத்திருவாய்மொழியால். ‘ஆயின், காதல் விஞ்சிக் கலங்கி மேல் திருவாய்மொழியில் தூது விட்டவர், இங்கு அகலுவான் என்?’ என்னில், கலங்கித் தூதுவிட்ட இடம் அன்பின் காரியம்; இங்கு அகலப் பார்க்கிற இடம் ஞானகாரியம். ‘ஆயின், இவ்விரண்டும் இவர்க்கு உண்டோ?’ எனின், இவர்க்கு இறைவன் திருவருள் புரிந்தது பத்தியின் நிலையினை அடைந்த ஞானத்தை ஆதலின், இரண்டும் உண்டு; ‘மயர்வற மதிநலம் அருளினன்’ என்பது இவருடைய திருவாக்கு.

‘இத்திருவாய்மொழியில் இறைவனுடைய சீலத்தை அருளிச் செய்தவாறு யாங்ஙனம்?’ எனின், மேல் திருவாய்மொழியில் தூது விடுகின்ற வியாஜத்தால் தம்முடைய ஆற்றாமையை அறிவித்த பின்னர், ‘இவரை இங்ஙனம் நோவுபட விட்டோமே!’ என்று பிற்பாட்டுக்கு நொந்து யானைக்கு உதவ வந்து தோன்றியது போன்று, அரைகுலையத் தலைகுலைய வந்து தோன்றினான்; அவனுடைய வேறுபட்ட சிறப்பினையும் தம்முடைய தன்மையினையும் கண்டார்; ‘தார்மிகன் வைத்த தண்ணீர்ப் பந்தலை அழிப்பாரைப் போன்று, நித்தியசூரிகளுக்கு நுகரப்படும் பொருளாக உள்ள இறைவனை நாம் கிட்டிக் கெடுக்கப் பார்ப்போம் அல்லோம், அகலும் இத்தனை,’ என்று நினைத்தார். ‘அகன்றால், பிழைக்க வல்லரோ?’ என்னில், பிழையார்; முடியும் இத்தனையே. ‘ஆயின், அகலுவான் என்?’ என்னில், தலைவனுக்கு அதிசயத்தைத் தேடுமவர்கள் தத்தம் அழிவினைப்பாரார்கள் அன்றே? 1பெருமாளும் தேவ தூதனும் ஆலோசனை தொடங்கும் சமயத்தில், துர்வாசர் ‘என்னை உள்ளே புக விட வேண்டும்’ என்ன, இவனைத் தகைந்து பெருமாளுக்கு ஒரு தாழ்வினை விளைப்பதில் நாம் அகன்று முடிய அமையும்’ என்று நினைந்து, அவனைப் புகவிட்டு, 2‘அரசர்க்கு அரசரே, உமக்கு என்னிடத்தில் அன்பு இருக்குமாகில், என்னிடத்து அருள் புரியவேணும் என்னும் கருத்து இருக்குமாகில், யாதொரு ஐயமும் இன்றி என்னை விட்டு விடும்; உம்முடைய சூளுறவைக் காப்பாற்றும்,’ என்று விடை கொண்டார் அன்றே இளைய பெருமாள்? மேலும், 3இலக்குமணரே, என் நாயகரான இராகவருடைய வமிசத்தில் சந்தானம் இல்லாமல் இருக்க ஒண்ணாது என்று என் உயிரை இப்பொழுதே இக்கங்கையில் விடாமல் இருக்கிறேன்,’ என்று விடை கொண்டாள் அன்றே 4பிராட்டி? அப்படியே, இவரும், 5‘ஊருணியிலே கள்ளியை வெட்டி எறிவாரைப் போலவும், அமிருதத்திலே விஷத்தைக் கலப்பாரைப் போலவும். நித்திய சூரிகள் அனுபவிக்கும் பொருளை நாம் புக்கு அழிக்கையாவது என்?’ என்று அகலப்புக்கார்.

அதனைக் கண்ட இறைவன், ‘இவரை இழந்தோமே’ என்று நினைந்து, ‘ஆழ்வீர், அகலப் பார்த்திரோ?’ என்ன, ‘அடியேன் அகலப்பார்த்தேன்,’ என்ன, ‘நீர், எனக்குத் தாழ்வு வரும் என்று அன்றே அகலப்பார்த்தீர்? நீர் அகலவே, ஞானம் அனுட்டானம் இவை நன்றாகவேயுடைய பெரியவர்களாலேயே அடையத் தக்கவன் நான் என்று நினைத்து என்னை ஒருவரும் சாரார்; இப்படித் தண்ணியராக நினைந்திருக்கிற நீர் ஒருவரும் என்னைக் கிட்டவே, நான், ‘இன்னார் இனியார் என்னும் வேறுபாடு இன்றி எல்லாரும் வந்து சேரத்தக்கவன்; என்று தோற்றும்; ஆன பின்னர், நீர் அகலுமதுவே எனக்குத் தாழ்வு. மற்றும், ‘எனக்கு ஆகாதார் இலர் என்னுமிடம் பண்டே1அடிபட்டுக்காணுங் கிடப்பது, நான், நல்லார் தீயார் என்று நிரூபணம் பண்ணாதே எல்லார் தலையிலும் என் காலை வைத்ததைக் கண்டீரே,’ எனத் தான் திருவுலகு அளந்தருளின எளிமையைக்காட்ட, ‘ஆகில் கிட்டுவோம்’ என்று நினைந்தார்; உடனே, ‘நம்மால் வரும் மேன்மையும் இவனுக்கு வேண்டா,’ என்று ‘பின்னையும் அகலப்புக, ‘உம்மால் வரும் மேன்மையேயன்றோ நீர் வேண்டாதது? உம்மால் வரும் நான்தான் வேண்டுமோ, வேண்டாவோ? நீர் தாழ்ந்தவர் என்று அகலுமதிலும் சேர்கிறது, திருவாய்ப்பாடியில் வெண்ணெயினைப் போன்று எனக்குத் தாரகங்காணும்; இனி, நீர் அகலில், திருவாய்ப்பாடியில் வெண்ணெய் விலக்கினார் புக்க உலகம் புகுதல் திண்ணம்; நீர் அகலுமது என்னுடைய இருப்புக்குக் கேடு,’ என்று கூறி, பின்னர் 3‘நட்பு உணர்ச்சியோடு வந்து சேர்ந்த இந்த விபீடணன் வஞ்சனையுள்ளவன் ஆகவுமாம்; நான் இவனை விடில் உளேன் ஆகேன்,’ என்று சேர்த்துக் கொண்டாற்போலவும், ‘உற்றாரை எல்லாம் உடன் கொன்று அரசாளப் பெற்றாலும் வேண்டேன் பெருஞ்செல்வம்,’ என்ற அருச்சுனனை, 4‘கிருஷ்ணா, உனது அருளால் உண்மை ஞானத்தை அடைந்தேன்; திரிபு உணர்ச்சியானது என்னை விட்டு நீங்கிற்று; ஐயவுணர்வும் நீங்கினவள் ஆனேன்; ஆதலால், ‘இப்பொழுதே போரினைச் செய்’ என்று நீ கூறுகின்ற இச்செயலை நான் செய்கிறேன் என்று சொல்லப் பண்ணினாற்போலவும், வருந்தித் தம்மை இசை வித்து, சேர்தற்கு அவன் தான் விரும்பியவாறே 1சேர்ந்து தலைக்கட்டினான்,’ என்கிறார், ஆதலின், சீல குணத்தை அருளிச்செய்தவாறு காணல் தகும்.

45

        வளவேழ் உலகின் முதலாய வானோர் இறையை அருவினையேன் ‘களவேழ் வெண்ணெய் தொடுஉண்ட கள்வா!’ என்பன் பின்னையும் ‘தளவேழ் முறுவல் பின்னைக்காய் வல்லான் ஆயர் தலைவனாய் இளவேறு ஏழும் தழுவிய எந்தாய்!’ என்பன் நினைந்துநைந்தே.

பொ-ரை : வளப்பம் பொருந்திய ஏழ் உலகங்கட்கும் காரணனாய நித்தியசூரிகள் தலைவனை, போக்கற்கு அரிய தீவினையினையுடைய யான் மனத்தால் நினைந்து, நினைப்பின் மேலீட்டால் உடல் கரைந்து, ‘களவு பிரசித்தமாம்படி வெண்ணெயைக் களவு செய்து உண்ட கள்வனே!’ என்று அழைப்பேன்; அதற்கு மேல், ‘முல்லை அரும்புகள் போன்று தோன்றிய பற்களையுடைய நப்பின்னைப்பிராட்டியாருக்காகப் பசுக்களையுடைய வலிய ஆயர்கட்குத் தலைவனாக, இளமை பொருந்திய எருதுகள் ஏழனையும் தழுவிக் கொன்ற எந்தையே!’ என்று அழைப்பேன். வி-கு : தொடு – வஞ்சனை ; ஈண்டுக் களவிற்கு ஆயிற்று. ‘தளவேழ் முறுவல்’ என்ற இடத்து ‘மாதரார் முறுவல்போல் மணவௌவல் முகையூழ்ப்ப’ (கலித். 27.) என்பதை நினைவு கூர்க. ‘பின்னைக்காய்’ என்பதில் ‘ஆய்’ என்பது, செய்வென் எச்சத்திரிபு. அவ்வெச்சத்தைத் ‘தழுவிய’ என்னும் எச்சத்துடன் முடிக்க. இத்திருவாய்மொழி அறுசீர்க்கழிநெடிலடி ஆசிரிய விருத்தம். ஈடு : முதற்பாட்டு. ‘நித்தியசூரிகட்கு அனுபவிக்கப்படும் பொருளானவனை, 2மனம் வாக்குக் காயங்களால் நிந்தளை செய்தேன்,’ என்கிறார். வளம் ஏழ் உலகின் முதலாய வானோர் இறையை அருவினையேன் களவேழ் வெண்ணெய் தொடு உண்ட கள்வா என்பன்-‘வளவிதானஏழுலகு’ என்று லீலாவிபூதியைச் சொல்லிற்றாய், ‘வானோர் இறை’ என்கையாலே நித்தியவிபூதியைச் சொல்லிற்றாய், ‘இப்படி இரண்டு உலகங்கட்கும் நாதனாய் இருக்கின்றவனையன்றோ நான் அழிக்கப் பார்த்தேன்!’ என்கிறார். வளம் ஏழ் உலகின் முதலாய வானோர் இறையை-வளவியனாய், ஏழ் உலகுக்கும் முதலாய், வானோர் இறையாய் இருக்குமவனை. இனி, ‘வளம் ஏழ் உலகின் முதலாய்’ என்பதனை, ‘வளவியராய், ஏழுலகுக்கும் முதலாய் இருக்கிற வானோர்’ என்று, வானோருக்கு அடைமொழி ஆக்குதலும் ஒன்று. வானோர் வளவியராகையாவது, பகவானுடைய அனுபவத்தில் ஆற்றலுடையராய் இருத்தல். ‘ஏழ் உலகுக்கும் முதலாய வானோர், எனின், நித்தியசூரிகள் உலகிற்குக் காரணர் ஆகவேண்டுமே? அங்ஙனம் ஆவரோ?’ எனின், இறைவன், 1ஸ்ரீகௌஸ்துபத்தால் உயிர்களின் கூட்டத்தை தரிக்கின்றான் என்றும், ஸ்ரீவத்ஸத்தால் மூலப் பிரகிருதியினையும் அதனின்றும் உண்டான ஏனைய பொருள்களையும் தரிக்கின்றான் என்றும் ஸ்ரீவிஷ்ணு புராணத்தில் அஸ்திரபூஷண அத்தியாயத்தில் கூறப்பட்டுள்ளதனால், அவர்களும் உலகிற்குக் காரணர் ஆவார்கள் என்க. 2நித்தியசூரிகள் தேசிகர் ஆகையாலே துறை அறிந்தே இழிவர்கள் ஆதலின், ‘வானோர் இறையை’ என்கிறார். ‘ஸ்வாமி’ என்றே ஆயிற்று அவர்களுக்கு நினைவு. ‘வானோர் இறையைக் கள்வா என்பன்’ என்று கூற நினைத்தவர், தொடங்கின வாக்கியம் முடிப்பதற்கு முன்னே தம்மை நினைத்து, ‘அருவினையேன்’ என்கிறார். தார்மிகனாய் இருப்பான் ஒருவன், இராசத தாமத குணங்கள் மேலிடப்பட்டவனாய் வீட்டில் தீயினை வைத்து, சத்துவம் தலையெடுத்தவாறே வருந்துமாறு போன்று வருந்துகிறார். இப்போது ‘அருவினை’ என்கிறது-‘கள்வா’ என்

1. புருடன்மணி வரமாகப் பொன்றா மூலப் பிரகிருதி மறுவாக மான்தண் டாகத் தெருள்மருள்வாள் உறையாக ஆங்கா ரங்கள் சார்ங்கஞ்சங் காகமனத் திகிரி யாக இருடிகங்க ளீரைந்துஞ் சரங்க ளாக இருபூத மாலைவன மாலை யாக கருடனுரு வாமறையின் பொருளாங் கண்ணன் கரிகிரிமே னின்றனைத்துங் காக்கின் றானே.

  என்ற திருப்பாசுரத்தின் பொருளை ஈண்டுச் சிந்தித்தல் தகும். ஸ்ரீதேசிகப் பிரபந்தம் – அதிகார சங். 41.

கைக்கு அடியான அன்பினை. ‘ஆயின், அன்பினை ‘அருவினை’ என்னலாமோ?’ எனின், ‘பாபம் என்பது, தமக்கு விருப்பம் இல்லாததைக் கொடுப்பது’ என்று இருக்குமவர் ஆகையாலே, இறைவனை விட்டு அகன்று நீங்கியிருத்தல் தமக்கு விருப்பமாயினும் அதனைச் செய்ய ஒட்டாது தடுக்கின்றமையின் அன்பினை ‘அருவினை’ என்கிறார்.

களவு ஏழ் வெண்ணெய் தொடு உண்ட கள்வா என்பன்-‘களவு எல்லாரும் அறியும்படி வெண்ணெயைக் களவு கண்டு அமுது செய்த வஞ்சகனே!’ என்பன். எழுதல்-எல்லாரும் அறியும்படி வெளிப்படல். இனி, ‘களவேழ்’ என்பதற்குக் ‘களவிலே வேட்கையுடையனாய்-ஊற்றமுடையனாய்’ என்று கூறலும் ஆம். இத்தால், ‘பரிவுடைய யசோதைப்பிராட்டி சொல்லும் பாசுரத்தை அன்றோ சொன்னேன்?’ என்கிறார். பின்னையும்-அதற்குமேல். தளவு ஏழ் முறுவல் பின்னைக்காய் வல்லான் ஆயர் தலைவனாய் இள ஏறு ஏழும் தழுவிய எந்தாய் என்பன் – ‘பரிவுடைய யசோதைப்பிராட்டிக்கு மறைத்தவற்றையும் வெளியிடும்படி அன்பிற்கு உரியவளான நப்பின்னைப்பிராட்டி பாசுரத்தையுஞ்சொன்னேன்,’ என்கிறார். தளவு ஏழ் முறுவல்-காட்டுப் பசுவினைக் கண்டவாறே வீட்டிலுள்ள பசு நினைவிற்கு வருதல் போன்று, நப்பின்னைப் பிராட்டியினுடைய பற்களின் வரிசையைக் கண்டவாறே முல்லை அரும்பு நினைவிற்கு வருதலின்,‘தளவேழ் முறுவல்’ என்கிறார். இனி, ‘தளவு எழும்படியான முறுவல்’ என்னவும் ஆம். அதாவது, எழுகை-போகையாய், தோற்றுப் போகும்படியான முறுவல். 1‘பல்லுக்குத் தோற்ற பனிமுல்லை’ என்றார் பிறரும். பின்னைக்காய்-நப்பின்னைப் பிராட்டியினுடைய புன்சிரிப்பிலே தோற்று அவள் விருப்பின்படி செய்து கோடற்குத் தன்னை அவளுக்கு உரிமையாக்கினான். வல் ஆன் ஆயர் தலைவனாய் - 2‘பாண்டவர்கள் ஸ்ரீ கிருஷ்ணனுடைய திருவடிகளையே பற்றுக்கோடாக அடைந்தவர்கள்; அவனையே வலிமையாக உடையவர்கள்; அவனையே தலைவனாக உடையவர்கள்,’ என்பது போன்று, கிருஷ்ணனைத் துணையாகக்கொண்டு நாட்டினை அழித்துத் திரியும் மிடுக்கைப்பற்ற ‘வல் ஆன் ஆயர்’ என்கிறார். இனி, ‘ஆன் ஆயர் வலிய தலைவனாய்’ என்று, வன்மையைத் தலைவனுக்கு

அடைமொழியாக்கலும் ஆம். அவ்வன்மையாவது, தலையிருக்க உடம்பு குளித்தும், 1உடம்பு இருக்கத் தலை குளித்தும் அன்றே அவர்கள் திரிவார்கள்? எல்லாரும் கார்த்திகை புதியதற்குக் குளித்தார்களாகில் இவன் அதுவும் செய்யாதே இடைத்தனத்தில் ஊன்றி இருத்தல். ‘இவன் இவ்வாறு இருத்தற்குப் பயன் யாது?’ எனின், இப்படி இருக்கில் அல்லது அவ்வாயர்கள் பெண் கொடார்கள் அன்றே? ஆதலால், பெண் கோடலே பயன். 2‘வாரீர் அழகரே, உம்முடைய கிருஷ்ணாவதாரத்தில் இரண்டு தாய்மாரையும் இரண்டு தமப்பன்மாரையும் இரண்டு குலத்தையும் ஒரு கணத்தில் ஏற்றுக் கொண்ட உமக்குப் பலன், குலத்தோடு ஒத்திருக்கிற நப்பின்னைப் பிராட்டியும் உருக்குமிணிப் பிராட்டியும்’ என்றார் கூரத்தாழ்வானும். இத்தால் – ‘ஆயர்குலத்தினன் ஆகையாலே நப்பின்னைப்பிராட்டியை ஏற்றாய்; அரசகுலத்தினன் ஆகையாலே உருக்குமிணிப்பிராட்டியை ஏற்றாய்’ என்றபடி இனி, 3‘தக்க வயதினையும் ஒழுக்கத்தினையும் குலத்தினையும் உடைய பிராட்டிக்குத் தக்கவர் அந்த ஸ்ரீராமபிரான்; கறுத்த கண்களையுடைய பிராட்டியும் அந்த ஸ்ரீராமனுக்குத்தக்கவள்,’ என்கிறபடியே, ஈண்டும், கிருஷ்ணனும் நப்பின்னைப்பிராட்டியும் ஒத்தவர்களாய் இருந்தும், எருதுகளை முன்னிட்டு அவற்றைத் தழுவச் செய்தனர் ஆதலின், ‘வல் ஆன் ஆயர்’ என்கிறார்’ எனலும் ஒன்று.

இளஏறு ஏழும் தழுவிய – யமனுக்கு ஒத்தனவாக இருந்துள்ள இடபங்கள் ஏழனையும் 4ஊட்டியாக ஒருக்காலே தழுவினான். பின்னர்

 அவளை அடைதலால், அவளை அணைந்தது போன்று இருக்கையாலே ‘தழுவிய’ என்கிறார். எந்தாய் என்பன – ஏழ் எருதுகளையும் அடர்த்த செயலுக்குத் தோற்று, நப்பின்னைப் பிராட்டி சொல்லும் பாசுரத்தையும் சொன்னேன். நினைந்து – சொன்ன அளவேயோ! நெஞ்சாலும் நிந்தித்தேன். நைந்தே – அவ்வளவேயோ! பிறர் அறியும்படி சிதிலனாய் உடலாலும் நிந்தித்தேன்.

இனி, இத்திருப்பாசுரத்திற்கு 1‘அயர்வறும் அமரர்கள் அதிபதி’ என்றேன்; ‘எத்திறம்’ என்றேன்; பிராட்டிமார் நிலையை அடைந்து தூது விட்டேன்’ என்று, அவற்றுக்கு வருந்துகிறார் என்று பொருள் கூறலும் ஒன்று.1. ‘அயர்வறும் அமரர்கள் அதிபதி என்றேன்’ என்றது, வளவேழ் உலகின் முதலாய வானோ ரிறையை’ என்றதனை நோக்கி. ‘எத்திறம் என்றேன்’ என்றது, ‘களவேழ் வெண்ணெய் தொடுவுண்ட கள்வா’ என்றதனை நோக்கி. ‘பிராட்டியார் நிலையையடைந்து தூதுவிட்டேன்’ என்றது, ‘இளவேறேழுந் தழுவிய எந்தாய்’ என்றதனை நோக்கி. ‘வருந்துகிறார்’ என்றது, ‘நைவன்’ என்றதனை நோக்கி. சர்வேஸ்வரன் சர்வ ஸ்மாத் பரன்-முதலில் சொல்லி -

அந்த ஆஸ்ராயணம் -புருஷோத்தமன் -என்பதால் -மோஷ பலன் கிடைக்காமல் போகாது -
வீடு முன் முற்றவும் அருளி
பஜிக்க சுலபன் -பஜிக்க தட்டில்லை -சௌலப்யம்
அவன் தான் அபராத சகன் என்பதால் -பலத்தோடு வ்யாப்தயாமாய் இல்லாமல் இராது -
பொருந்த விட்டு கொள்ளும் சீலவான் -
அயோக்யதா என்று எண்ணி விலக விடமாட்டான் -தகுதி இன்மை என்று அகலுவாரையும்
தன செல்லாமை காட்டி பொருந்த விட்டு கொள்கிறான் -சங்கதி -தூது விட்டது பிரேம கார்யம்

அகல பார்க்கும் இடம்ஞான கார்யம் -
பக்தி ரூபன்ன ஞானம் தானே இவர் பெற்றது -
ஞானம் கலங்கி மதி எல்லாம் உள் கலங்கி -
மதி கலங்கி –எல்லாம் கலங்கி -உள் கலங்கி-முன்புபார்தோம் -
பக்தி -கலக்கம் –ஞானம் தெளிவு -
தூது விட்டு -ஆற்றாமை அறிவித்த அநந்தரம் -ஆழ்வாரை நோவு பட விட்டோமே
பிறபாட்டுக்கு நொந்து கொண்டு -ஆனைக்கு உதவ வந்து தோற்றினது போல அரை குலைய தலை குலைய
வஸ்த்ரமும்குடுமியும் அவிளும்படி -வந்தான் -
சரிப்படுத்த நிற்க வேண்டுமே அவனுடைய வை லஷ்னயத்தையும் -தன்னுடைய ஸ்வரூபத்தையும் பார்த்து

தார்மிகன் வைத்த தண்ணீர் பந்தலை அழிப்பது போல்
தண்ணீர் பந்தல் வைத்தவன் தார்மிகன்
விசெஷணம் அதிக தர்மம் -பிராமணருக்கு வைத்த தண்ணீர் பந்தல்
அதை அழிப்பவர்-
நித்ய சூரிகளுக்கு இருக்கும் எம்பெருமானை நித்ய சம்சாரி தொட்டால் அவத்யம் ஆகுமே என்று அகல பார்த்து
கிட்டி தூஷிக்க பார்த்தோமே -அகலும் இத்தனை -
உன்னுடடே ஒட்டேன் என்று கூறும் குருகையர்    கோன் -
விட்டால் தரிக்க மாட்டேன் என்று அவன் -கிட்டே வர
சேஷிக்கு நன்மை உண்டாக்க தன்னை அழித்து கொண்டு =அவனை விட்டு அகன்று -
இது போல் பண்ணின வர்கள் உண்டோ
இளைய பெருமாள்/பிராட்டி இருவரும்
தேவ தூதன் வர -ரகஸ்யம் -துர்வாசர் வந்து சக்கரவர்த்தி திரு மகனை பார்க்க
விடா விடில் இஷ்வாகு குலம் நாசம் ஆகும் சபிப்பேன்
அதை விட தான் அழிந்தாலும் -பெருமாள் திரு முகத்தில் விளிக்காமல் இருப்பதே அழிவு
சரயு நதியில் இறங்க -
பெருமாளும் பின்னே போனார் -பிராட்டியும் -பெருமாளுக்கு அவத்யம் கூடாது என்று பிரிந்து இருந்தாள்-

இட்ட வழக்காய் இருந்து -
ஊருணி யில் கள்ளி வெட்டி எறிந்தால் போலேயும்
அம்ர்தத்தில் நஞ்சு இடுவாரை போலேயும்
நித்ய சூரிககளுக்கு அனுபாவ்யவமான வஸ்து -
நைச்ய அனுசந்தானம் நீசனாக இருக்கும் தன்மை அனுசந்திக்கிறார்
ஆழ்வீர் நீர் அகல பார்த்தீரோ
அடியேன் அகல பார்த்தேன்
நீர் அகல -அகலுவது காணும் எனக்கு அவத்யம் வரும் -அதி கிருதா அதிகாரம் ஏற்பட்டு
அனைவராலும் கிட்ட முடியாது சர்வ அதிகாரத்வம் உண்டே
இத்தால் யாரும் கிட்டே வர மாட்டார் கள்
தண்ணியராக நினைத்து இருக்கும் நீர் ஒருவரே கிட்டினால் தான் ஏற்றம்
இவ் விஷயம் -பண்டே அடி பட்டு தானே கிடப்பது -முன்பே அருளுயது
அடி படுத்தல் -திரு விக்ரமன் -குணா அகுன நிரூபணம் பார்க்காமல்
எல்லார் தலையிலும் காலை வைத்தோம் -திரு உலகு அளந்த விருத்தாந்தம் காட்ட
குணா த்திக்யம் நம்மால் வர வேண்டுமா
குணமும்வேண்டாம் கெடுதலும் வேண்டாம்
உம்மால் வரும் நான் தான் வந்தாவோ
உம்மை பெற்றால்தான் வஸ்து ஆவேன் ஞானிகள் தான் ஆத்மா மே மதம்
அகன்றால் நானே இல்லை ஆகி விடுவேன் -சத்தா ஹானி வரும்
நீர் கிட்டுவது சத்தா தாரகம் -
சம்ச்லேஷித்து -திரு வாய்பாடியில் வெண்ணெயோ பாதி ஆகும்
வெண்ணெய் விலக்கின லோகம் போல் ஆவீர் -
பிரளய காலத்தில் ஜகம் உண்டேனே தெரியுமா
வெண்ணெய் உண்டது தெரியுமா
உண்ட பொழுது உமிழ்ந்தாலும் மண் தங்கி மாந்தம் உடம்பு சோகை வரும்
பிரவிருதிக்கு மருந்து -வெண்ணெய் நிறைய உண்டு -
அந்த மண் வெளி வர வெண்ணெய் உண்டேன் -சொல்லலாமா
அது எப்போ இது எப்போ ஆழ்வார் கேட்க -
சம்பந்தம் இல்லை -
தாழ்ந்தவர்கள் கை ஸ்பர்சம் த்ரவ்யம் என்பதால் உண்டாய் இது தான் உண்மை காரணம்
ஆழ்வார் நீர் சொன்னதை மாற்ற மாட்டீரே
தாழ்ந்தவர்கள் கை பட்ட வஸ்துவே உத்தேச்யம் என்றால் தண்ணியாரான நீர்
சௌசீல்யம் -என்ன சொல்வது -அது தான் இந்த திரு வாய் மொழி
அகலுவது சத்தா ஹானி
மித்ரா பாவேன-வேஷம் கூட இல்லாமல் -நண்பன் என்ற பாவனை பண்ணினாலும் ந தஎஜ்யம் விடில் நாமுளோம் ஆகும்
அவனை சேர்த்து கொண்டது போலேயும்
கரிஷ்ய வசனம் தவ -அர்ஜுனன் சொன்னது போலேயும் -

தம்மை வருந்தி இசைவித்து சம்ச்லேஷம் உன்முகன் ஆக்கி கலந்தான் -ஆழ்வார் உடன் -
நித்ய சூரிகளுக்கு அனுபாவ்யனான அவனை -
முதல் பாட்டில் -என்னுடைய மனோ வாக் காயங்களால் தூஷித்தேன் என்கிறார் முதல் பாட்டில் -
வானோர் இறை -மேன்மை சொல்லி முதலில்
அரு வினையேன் -தன்னை சொல்லிக் கொண்டு -
களவிலே வேட்கை கொண்டு வெண்ணெய் தொட்டு உண்ட கள்வா -என்றேன்
பின்னையும் -மேலே -முறுவல் உடைய பின்னைக்காய் -ஏழு எருதுகளை அடக்கினவன் -என்றேன்
நினைந்து நைந்து -
வான் நித்ய விபூதி -நித்ய சூரிகள் தேசிகர் ஆகையால் முறை அறிந்தே இழிவார்கள்

இறை -ஸ்வாமி-

உபய விபூதி நாதன்
வளவு -இயல் வழமை நித்ய சூரிகளுக்கும் உபய விபூதிக்கும் -அவனுக்கும்
வண்மை -பகவத் அனுபவத்தில் சாமர்த்தியம்
கௌஸ்துபம்-=சேதனம் -திரு மறு -அசேதனம் -அப்படி பட்ட வானோர் இரையை தூஷித்தேன்
கொண்டாடினாலும் -தகுதி இன்றி அருளியதால் -
அப்படி பட்ட வானோர் இரையை கலவா என்பான்
தம்மை அனுசந்தித்திது அரு வினையேன் -தொடங்கிய வாக்கியம் முடிக்கும் முன்பு
ரஜஸ் தமஸ் அபிபூதனாய் தார்மிகன் கிரகத்துக்கு அக்னி வைக்க
சத்வம் தலை எடுத்தபின் அனுதபித்தது போல் -
கள்வா என்கைக்கு அடியான பிரேமத்தை அரு வினையேன் -
அநிஷ்டம் தான்பாபம் என்பதால் -உத்தேச்ய விரோதி பாபம் -
அநக -சத்ருக்னனுக்கு ராமன் பக்தி பாவம்
களவிலே வேட்கை -அபிநிவேசனாய்
களவு எழ -எழும்படி -அறியும் உலகு எல்லாம் யானேயும் அல்லேன்
லோகம் அனைத்தும் -சிசுபாலாதிகளும் அறியும் படி களவு -பிரசித்தமாம்படி -
நான்வேறே சொல்லி -
அநு கூலர்களுக்கும் பிரசித்தமாம் படி

காலடி ஒசைகேட்டதும் -கையில் வெண்ணெய் இருக்க -முகத்தில் தடவி கோல
மௌதயம் -தனக்கே தெரியாதே அவர்களுக்கும் தெரியாது -குழந்தை தனமான அறிவு கேடு
அன்னை வார்த்தையுள் சீற்றம் -
குதிருக்குள் இல்லை -
பரிவுடைய யசோதை பிராட்டி வார்த்தை கிடீர்
பின்னையும்-அப்புறம் -நப்பின்னை நினைவு வர
பரிவுடைய யசோதைக்கு -மறைக்கும் -வெளி இடும் படி நப்பின்னை பிராட்டி
கள வேல் முறுவல்-தந்த பந்தி கண்ட வாறே முல்லை அரும்பு -
கவயம் கண்டவாறே -மாடு போல் -கோ நினைவு வர -
எளுகைதொற்று போம் படியாக முறுவல்
பல்லுக்கு தோற்ற பனி முல்லை என்ன கடவது இறே
ச்மிதத்தில் தோற்று அவளுக்கு இஷ்ட விநியோக அற்க்யமாக்கி கொண்டான்
ஆயர் -வல் வலிமை உடைய இடையர் தலைவன் ஆகி
அவனை பற்றி நாட்டில் மிடுக்காக இருக்கும் வண்மை -வல்லானாயர்
ஆனாயர் தலைவன் -இடை தனத்தில் புறை இல்லாமல் இவனும் -
க்ரிஷ்ணாஸ்ரைய கிருஷ்ண நாதா -பாண்டவர் போல் -வல்லாயானார்
உடம்பிருக்க தலை குளிகையும் -தலை இருக்க உடம்பு குளிகையும் -
கார்த்திகை புதியது அன்று -இதுவும் அதுவும் செய்யாதே இடைத் தனத்தில் ஊன்றி இருப்பான் -
எல்லாரும் கார்த்திகைக்கு குளிப்பர்ர்கள்

புதியதுக்கு புதிய நெல் வந்த பின்பு குளிப்பார்கள்
இவன் அதுவும் செய்யாதே
இப்படி இருக்கில் அன்றி பெண்கள் கொடுக்க மாட்டார்கள் -
இரண்டு மாதா பிதா குலம்-கண்ணனுக்கு -நீளா-ருக்மிணி நப்பின்னை இருவரையும் கொள்ள -
துல்ய சீல வயோ வ்ருத்தாம் – திரு வாடி வார்த்தை -
இரண்டு தலையும் குறை வற்று இருக்க -

எருது -வேற நடுவில் வைத்து -முன்னிட்ட வல் நெஞ்சர் -வன்னாயர்
இள வேறு -எமனை போல் இருக்கும் ஏழு எருதுகளையும்
தழுவி -அனந்தரம் அவளை லபிக்கையாலே -கூந்தல் மலர் மங்கை -அதனால் பின்னை திரு நாமம்
ஸ்ரீ தேவி -பூமி தேவி -பிற்பட்ட அவதாரம் பின்னை
அவள் முலையை தழுவுவதுபோல்
இதை நான் சொன்னேன்
உக்தி மாத்ரமில்லை நினைந்து
நைந்துஅவ்வளோவோ பிறர் அறியும் படி சொன்னேன்
அயர்வறும் அமரர்கள் அதிபதி
மத்துடை -சொன்னேன்
தூது விட்டேன் பிராட்டி போல் -
பிரேமா அதிசயத்தால் -தொல்லை இன்பத்து இறுதி கண்ட -
நித்யருக்கு மேல் பட்ட யசோதை பிராட்டி வார்த்தையை சொன்னேன் -
இப்படி சொன்ன அருவினையேன்-அந்வயம்

நம் ஜீயர் திருவடிகளே சரணம்

நம்பிள்ளை திருவடிகளே சரணம்

பெரியவாச்சான் பிள்ளை திருவடிகளே சரணம்
வாதி கேசரி அழகிய மணவாள ஜீயர் திருவடிகளே சரணம்
வடக்கு திருவீதி பிள்ளை திருவடிகளே சரணம்
ஆழ்வார் எம்பெருமானார் ஜீயர் திருவடிகளே சரணம்.

Sri Valimiki Raamaayanam -Baala Kaandam -Sargams -73/74/75/76/77..

September 3, 2012

putraH kekaya raajasya saakSaat bharata maatulaH |
dR^iSTvaa pR^iSTvaa ca kushalam raajaanam idam abraviit || 1-73-2

2. kekaya raajasya putraH = Kekaya, king’s, son; saakSaat bharata maatulaH= direct, Bharata’s, maternal uncle; that Yutaajit; raajaanam dR^iSTvaa= king Dasharatha, having seen; kushalam pR^iSTvaa= wellbeing, having asked; idam abraviit= to this, said.

Yudhaajit, the son of Kekaya king and the brother of Kaikeyi, thus the direct maternal uncle of Bharata, having seen and asked after the wellbeing of Dasharatha said this to him. [1-73-2]

shrutvaa tu aham ayodhyaayaam vivaaha artham tava aatmajaan |
mithilaam upayaataan tu tvayaa saha mahiipate || 1-73-5
tvarayaa abhupayaato aham draSTu kaamaH svasuH sutam |

5, 6a. mahiipate= oh, lord of land; tava aatmajaan= your, son’s; vivaaha artham= marriage, purpose of; tvayaa saha= with you, along; mithilaam upayaataan = to Mithila, went to; ayodhyaayaam aham shrutvaa tu= in Ayodhya, I hjave, heard, on my part; aham draSTu kaamaH= I, to see, wishing; svasuH sutam= sister’s, son [Bharata]; tvarayaa abhupayaataH [abhi upa yaata]= promptly, travelled to here.

“Oh, lord of the land, in Ayodhya I have heard that you went to Mithila along with your sons for their marriages, and wishing to see my sister’s son Bharata I promptly travelled here…” Thus Yudhaajit told Dasharatha. [1-73-5, 6a]

tataH taam uSito raatrim saha putraiH mahaatmabhiH || 1-73-7
prabhaate punaH utthaaya kR^itvaa kar.hmaaNi tattvavit |
R^iSiin tadaa puraskR^itya yaj~na vaaTam upaagamat || 1-73-8

7b, 8. tataH= then; mahaaaatmabhiH putraiH saha = noble-minded, along with; taam raatrim uSitaH = that, night, on resting; tattvavit= duty-bound one Dasharatha; prabhaate punaH utthaaya= in morning, again, on getting up; karmaaNi kR^itvaa= [morning] observances, on performing; tadaa R^iSiin puraskR^itya= then, sages, keeping in forefront; yaj~na vaaTam upaagamat= to Vedic-ritual, hall, arrived.

Then on taking rest for that night along with his noble-minded sons, and again on getting up in the next morning, and on performing morning-observances as a duty-bound king, Dasharatha arrived at the hall of Vedic-ritual, keeping the sages in his forefront. [1-73-7b-8]

yukte muhuurte vijaye sarva aabharaNa bhuuSitaiH |
bhraatR^ibhiH sahito raamaH kR^ita kautuka ma.ngalaH || 1-73-9
vasiSTham purataH kR^itvaa maharSiin aparaan api |

9-10a. yukte vijaye muhuurte= appropriate, Victory, opportune hour; sarva aabharaNa bhuuSitaiH= all, jewellery, adorned with; bhraatR^ibhiH sahitaH = brothers, together with; raamaH= Rama; kR^ita kautuka mangalaH= having performed, marriage-thread [tied to wrist - usually males do it - not mangala suutra], auspicious ceremony; vasiSTham= with Vashishta; aparaan api maharSiin= others, even, eminent-saint; purataH kR^itvaa= keeping, ahead; [upaagamat = reached his father Dasharatha.]

Rama arrived at his father together with all of his brothers, keeping sage Vashishta and other eminent-saint ahead of them, on an opportune and appropriate hour called ‘Victory…’ and all the bridegrooms are adorned with all kinds of jewellery appropriate for the wedding time, and all have performed the auspicious ceremony for marriage-thread, conducted prior to the marriage and, all have thread-bands tied around their wrists, as they all have performed an auspicious ceremony antecedent to marriage ceremony. [1-73-9, 10a]

vashiSTHo bhagavaan etya vaideham idam abraviit || 1-73-10
raajaa dasharatho raajan kR^ita kautuka mangalaiH |
putraiH nara vara shreSTha daataaram abhikaa.nkSate || 1-73-11

10b, 11. bhagavaan vashiSTHaH= godly, Vashishta; vaideham etya= to Videha king, on going to; idam abraviit= this, said [to Janaka]; nara vara shreSTha= oh, people, among best ones, best one; raajan= oh, king; raajaa dasharathaH= king, Dasharatha; kR^ita kautuka mangalaiH = having performed, marriage-thread, auspicious ceremony; putraiH= with such sons; daataaram abhikaankSate= for donor [of brides,] looking forward.

Then that godly sage Vashishta on going from Vedic-ritual hall to marriage hall said this to Janaka, “Oh, best one among best people, oh, king Janaka, having performed the auspicious marriage-thread ceremony, Dasharatha along with his sons is looking forward for the donor… [1-73-10b, 11]

daatR^i pratigrahiitR^ibhyaam sarva arthaaH sa.mbhavanti hi |
svadharmam pratipadyasva kR^itvaa vaivaahyam uttamam || 1-73-12

12. sarva arthaaH [puruSaarthaaH]= all, values of life; daatR^i prati grahiitR^ibhyaam= between benefactor, beneficiary; sambhavanti hi= will happen, isn’t it; uttamam vaivaahyam kR^itvaa= best, marriage, on making happen; sva dharmam prati padyasva= your, devoir, in turn, you achieve.

“In marriages all the puruSaartha-s, the component values of life, namely rightness, riches, revelries, and results of final release will be occurring only if the benefactor and beneficiary meet, isn’t it. Hence let king Dasharatha come, and then on actualising this best marriage you too will be doing your best devoir as royal priest… [1-73-12]

kaH sthitaH pratihaaro me kasya aaj~naa sa.mpratiikSyate |
sva gR^ihe ko vicaaro asti yathaa raajyam idam tava || 1-73-14

14. me= my; prati haaraH= against [entry,] preventer [doorman]; kaH sthitaH= who, is there; kasya aaj~naa sam prati ikSyate= whose, for order, you [all] intently, towards, seeing [waiting with bated breath]; sva gR^ihe= in own, house; kaH vicaaraH asti= what, hesitancy, is there; idam raajyam tava yathaa= this, kingdom, yours, as good as.

“Who is that doorman that prevents your entry? Or, for whose orders you all await with a bated breath? Do you hesitate in your own house, or what? This kingdom is as good as yours… isn’t so… [1-73-14]

kR^ita kautuka sarvasvaa vedi muulam upaagataaH |
mama kanyaa munishreSTha diiptaa vahneH iva arciSaH || 1-73-15

15. munishreSTha= oh, eminent-saint; mama kanyaa= my, maids; sarvasvaa= absolutely; kR^ita kautuka [mangalaa]= having performed, marriage-thread, [auspicious ceremony]; diiptaa vahneH arciSaH iva = radiant, fire’s, jets of flame, as with; vedi muulam= Altar of Ritual-fire, at its base -; upaagataaH= arrived near – they are already at the Fire-Altar.

“Oh, eminent-saint Vashishta, on absolutely performing the auspicious ceremony for the marriage-thread, and thereby tying thread-band at wrists my daughters have already arrived, and they are at the base of the Altar of Fire, like the irradiant jets of flames of radiant fire… [1-73-15]

sadyo aham tvat pratiikSo asmi vedyaam asyaam pratiShitaH |
avighnam kurutaam raajaa kim artham hi vilambyate || 1-73-16

16. sadyaH [sajjaH]= already [ready]; aham= I am; asyaam vedyaam pratiShitaH= this one, at Altar, remaining; tvat pratiikSaH asmi= for you, waiting, I am; a+vighnam= kurutaam= without deterrents of time, let him do [everything] – let this marriage be performed without the impediments owing to bad times of the day – varja tithi; raajaa kim artham vilambyate hi = king, for what, reason, dawdling, indeed.

“I am already ready and awaiting for you remaining at this Altar of Fire. Let everything be done indeed without any deterrents. What for the king Dasharatha is dawdling…” So said Janaka to Vashishta. [1-73-16]

tat vaakyam janakena uktam shrutvaa dasharathaH tadaa |
praveshayaamaasa sutaan sarvaan R^iSi gaNaan api || 1-73-17

17. tadaa= then; dasharathaH= Dasharatha; janakena uktam tat vaakyam shrutvaa= by Janaka, said, that, sentence, on hearing; sutaan= sons; sarvaan R^iSi gaNaan api= all of the, sages, assemblages, even; praveshayaamaasa= started to enter – the marriage hall.

On hearing that sentence of Janaka, then Dasharatha started towards marriage hall, and then he started to enter his sons one by one, four in all, into marriage hall along with all of the assemblages of sages. [1-73-17]

tathaa iti uktvaa tu janakam vashiSTHo bhagavaan R^iSiH || 1-73-19
vishvaamitram puraskR^itya shataana.ndam ca dhaarmikam |
prapaa madhye tu vidhivat vediim kR^itvaa mahaatapaaH || 1-73-20
alam cakaara taam vediim gandha puSpaiH sama.ntataH |
suvarNa paalikaabhiH ca citra kumbhaiH ca sa a.nkuraiH || 1-73-21
a.nkura aaDhyaiH sharaavaiH ca dhuupa paatraiH sa dhuupakaiH |
sha.nkha paatraiH shruvaiH srugbhiH paatraiH ar.hghyaadi puujitaiH || 1-73-22
laaja puurNaiH ca paatriibhiH rakshitaiH api sa.mskR^itaiH |

19b, 20, 21, 22, 23a. bhagavaan mahaatapaaH vashiSTHaH R^iSiH= godly, sage of great ascesis, Vashishta, sage; janakam= to Janaka; tathaa iti uktvaa= so be it, thus, on saying; dhaarmikam vishvaamitram= virtuous one, Vishvamitra; shataanandam ca = sage Shataananda, also; puraskR^itya= keeping ahead; prapaa= cool-thatched manorial-shed; madhye = in mid-point of that shed; vidhivat vediim kR^itvaa= procedurally, Altar of Fire, on arranging; gandha puSpaiH= with sandal paste, flowers; suvarNa paalikaabhiH ca= with golden, concave-lids, also; sa ankuraiH = with sprigs; [Chidra= with holes - pots with holes to let water out] citra kumbhaiH ca= with variously coloured, pots / handy vessels, also; ankura aaDhyaiH= sprigs, full of; sharaavaiH ca= concave earthen-lids, also; sa dhuupakaiH dhuupa paatraiH = with, fumes, incense, censers; shankha paatraiH= conch-shell, vessels; shruvaiH= with short-handled scoops; srugbhiH= long-handled scoops; arghya aadi puujitaiH [puuritaiH]= oblatory [liquid items,] and others, sanctified [filled with]; paatraiH = with such vessels; laaja puurNaiH paatriibhiH= toasted rice flakes, filled with, with vessels; samskR^itaiH akshitaiH api= well treated [with turmeric powder,] with sacred rice [vessels filled with]; taam vediim= that, Altar of Fire; samantataH= all over; alam= easily / decorations; cakaara= made – sanctified.

Thus said, that godly sage Vashishta on saying, “so be it,” to Janaka, embarked on arranging Altar of Fire keeping sage Vishvamitra and the virtuous sage Shataananda afore of him, and that sage with great ascesis, Vashishta, has arranged an Altar of Fire in the midpoint of the cool-thatched manorial-marriage-shed, decorating it with sandal paste and flowers. Then he promptly sanctified variously coloured handy vessels, and lid-like concave earthen vessels, which are full with just sprouted sprigs, and he sanctified even other golden vessels, censers with fumes of incenses, conch-shell like vessels, and short handled wooden scoops for scooping oblatory items from vessels for putting it in long-handled scoops, and long-handled wooden scoops to drop those oblatory items into Ritual-fire, and vessels filled with oblatory items like ghee, water, milk etc., and vessels filled with toasted rice-flakes and vessels filled with holy yellow-rice duly treated with turmeric, and he sanctified all articles of wedding ceremony by sprinkling holy-yellow-rice, as a kind of dry-ablution. [1-73-19b, 20, 21, 22, 23a]

darbhaiH samaiH samaastiirya vidhivat ma.ntra puraskR^itam || 1-73-23
agnim aadhaaya tam vedyaam vidhi ma.ntra puurvakam |
juhaava agnau mahaatejaa vashiSTho munipu.ngava || 1-73-24

23b, 24. mahaatejaa= great resplendent; munipungava= eminent-saint; vashiSThaH= Vashishta; samaiH= even-sized; darbhaiH= with sacred grass; vidhivat= customarily; mantra puurvakam = with Vedic-chants, synchronising with; sam aastiirya= neatly, overlaid; vidhi mantra puraskR^itam= reverently, Vedic-hymns, preceding [in tune]; tam vedyaam= on that, Altar of Fire; agnim aadhaaya= fire, on taking [preparing with two sticks, arani]; agnau juhaava = in Altar of Fire, effused oblational liquids.

Then that great resplendent and eminent-saint Vashishta neatly overlaid even-sized sacred grass on that Altar of Fire synchronising with Vedic-chants, and on preparing Ritual-fire by rubbing two wooden sticks, called araNi , he placed that fire in the pit of Altar, which is aflame now, and then reverently and in tune with the Vedic-hymns he effused oblational liquids into that Altar of Fire, with short-handled and long-handled wooden scoops. [1-73-23b, 24]

tataH siitaam samaaniiya sarva aabharaNa bhuSitaam |
samaksham agneH sa.msthaapya raaghava abhimukhe tadaa || 1-73-25
abraviit janako raajaa kausalya aana.nda vardhanam |

25, 26a. tataH= then; raajaa janakaH = king, Janaka; sarva aabharaNa bhuSitaam= all, jewellery, decorated with; siitaam samaaniiya= Seetha, leading forth; agneH samaksham= of Fire [Altar of Fire,] before; raaghava abhi mukhe= Raghava, towards, face [face to face, en face]; samsthaapya= on positioning; tadaa= then; kausalya aananda vardhanam= to Kausalya’s, rejoice, enhancer [to Rama]; abraviit= addressed.

Then that king Janaka led forth Seetha, who by now is decorated with every variety of bridal jewellery, and on positioning her en face Raghava in the presence of Altar of Fire, then Janaka addressed Rama who is the enhancer of his mother Kausalya’s rejoice. [1-73-25, 26a]

iyam siitaa mama sutaa saha dharma carii tava || 1-73-26
pratiicCha ca enaam bhadram te paaNim gR^ihNiiSva paaNinaa |

26b, 27a. iyam= this; siitaa= Seetha; mama= my; sutaa= daughter; saha= along with / in unison with; dharma= duty; carii= acquits herself of; tava= your; prati icCha enaam= in turn, you wish for [back, take, wishfully take her back] her; ca= also bhadram te= safe betides you; paaNim= palm; gR^ihNiiSva= take into; paaNinaa= [your] palm.

“This is Seetha, my daughter, she acquits herself in whatever duty you undertake. Take her wishfully, let safeness betide you, take her palm into your palm…” [1-73-26b, 27a]

saadhu saadhu iti devaanaam R^iSiiNaam vadataam tadaa || 1-73-28
deva du.ndubhi nir.hghoSaH puSpa varSam mahaan abhuut |

28b, 29a. tadaa= then; saadhu saadhu iti = nice, fine, thus; vadataam= while saying [exclaiming]; devaanaam R^iSiiNaam= [sounds ] of gods, sages; deva dundubhi nirghoSaH= heavenly, drums, drumming; mahaan puSpa varSam abhuut= great, flower, showers, occurred.

Then there occurred great flower-showers from firmament, while sages and gods staying in firmament have exclaimed, “nice… fine…” to the drumbeats of heavenly drums. [1-3-28b, 29a]

lakSmaNa aagacCha bhadram te uurmilaam udyataam mayaa || 1-73-30
pratiicCha paaNim gR^ihNiiSva maa bhuut kaalasya paryayaH |

30b, 31a. lakSmaNa aagacCha= Lakshmana, come on; mayaa udyataam = by me decided to be [- to be given to you]; uurmilaam= Urmila; pratiicCha= you take – or, say yes; paaNim gR^ihNiiSva = [her] palm, you take; kaalasya paryayaH maa bhuut = time’s, lapse, let not, be there; te bhadram = you be safe.

“Come on, Lakshmana, safe betides you… say yes to Urmila, the one who is decided by me to be given to you… take her palm into yours… lapse not the time… [1-73-30b, 31a]

tam evam uktvaa janako bharatam ca abhyabhaaSata || 1-73-31
gR^ihaaNa paaNim maaNDavyaaH paaNinaa raghuna.ndana |

31b-32a. janakaH tam evam uktvaa= Janaka, to him [to Lakshmana,] that way, having said; bharatam ca abhyabhaaSata= to Bharata, also, addressed; raghunandana= oh, the delight of Raghu-s – Bharata; paaNinaa= by palm; maaNDavyaaH paaNim= Maandavi’s, palm; gR^ihaaNa= take.

Janaka having said to Lakshmana that way, he also addressed Bharata, “Oh, Bharata, the delight of Raghu-s, take Maandavi’s palm into your palm… [1-73-31b-32a]

shatrughnam ca api dharmaaatmaa abraviit mithileshvaraH || 1-73-32
shrutakiirteH mahaabaaho paaNim gR^ihNiiSva paaNinaa |

32b, 33a. dharmaaatmaa= honourable [Janaka]; mithila iishvaraH= Mithila’s, king – Janaka; shatrughnam ca api= to Shatrughna, also, even; abraviit= said; mahaabaahuH= oh, dextrous [Shatrughna]; paaNinaa= with your palm; shrutakiirteHpaaNim gR^ihNiiSva = Shrutakiirti’s, palm, you take.

That honourable king of Mithila even said to Shatrughna, “oh, dextrous Shatrughna, take the palm of Shrutakiirti into yours… [1-73-32b, 33a]

sarve bhavantaH saumyaaH ca sarve sucarita vrataaH || 1-73-33
patniibhiH santu kaakutsthaa maa bhuut kaalasya paryayaH |

33b, 34a. kaakutsthaaH= oh, Rama, Lakshmana, Bharata, Shatrughna [brothers]; bhavantaH sarve= you, all; saumyaaH ca= tender-hearted, also; sarve su carita vrataaH= all, well, behaved, well-intentioned ones; patniibhiH santu= with wives, you be [a happy married life to you all]; maa bhuut kaalasya paryayaH= not, there be, time’s, lapse.

“Oh, Rama, Lakshmana, Bharata, Shatrughna … you all are tender-hearted, well-behaved and well-intentioned brothers from Kakutstha lineage… without lapse of time take up other ceremonies…” So said Janaka to bridegrooms. [1-73-33b, 34a]

janakasya vacaH shrutvaa paaNiin paaNibhiH aspR^ishan || 1-73-34
catvaaraH te catasR^INaam vasiSThasya mate sthitaaH |

34b, 35a. te catvaaraH= those [bridegrooms,] [all] four of them; janakasya vacaH shrutvaa= Janaka’s, words, on hearing; vasiSThasya mate sthitaaH= in Vashishta’s, opinion [in orchestration of marriage,] abiding; paaNibhiH= with palms; catasR^INaam= of [all] four [brides]; paaNiin= palms; aspR^ishan= touched – taken into thei palms – all are palminpalmed.

All the four bridegrooms are palminpalmed with all the four brides, paying heed to Janaka’s words, and abiding in Vashishta’s orchestration of Vedic hymns and procedures. [1-73-34b, 35a]

agnim pradakSiNam kR^itvaa vedim raajaanam eva ca || 1-73-35
R^iSiin caiva mahaatmaanaH saha bhaaryaa raghu udvahaaH |
yathaa uktena tathaa cakruH vivaaham vidhi puurvakam || 1-73-36

35b, 36. mahaatmaanaH= great souled [bridegrooms]; raghu udvahaaH= Raghu, those who emerged from – four brothers; saha bhaaryaa= with, wives; agnim= to Ritual-fire; vedim= to Altar of Fire; raajaanam eva ca= king Janaka, also, that way; R^iSiin caiva= to sages, also thus; pradakSiNam= circumambulations; kR^itvaa= on performing; tathaa= thus; yathaa uktena= as, said [directed by Vashishta]; vidhi puurvakam= custom, consistent with; vivaaham= marriage; cakruH= thus, performed [the deeds of ritual]; [they are wed.]

On performing circumambulations along with their wives around the Ritual-fire, and around the Altar of Fire, and that way, around king Janaka, the awarder of wives, and around sages as well for they conducted the marriages well, those great-souled bridegrooms that have emerged from Raghu’s dynasty on performing further deeds of ritual consistent with custom as directed by Vashishta, they are all wed. [1-73-35b, 36]

puSpavR^iSTirmahatyaasiidantarikSaatsubhaasvaraa |
divyadundubhini.rghoSairgiitavaaditraniHsvanaiH || – yadvaa -
puSpa vR^iSTiH mahati aasiit a.ntarikSaat su bhaasvaraa |
divya dundubhi nir.hghoSaiH giita vaaditra niHsvanaiH || 1-73-37
nanR^ituH ca apsaraH sa.nghaa gandharvaaH ca jaguH kalam |
vivaahe raghu mukhyaanaam tad adbhutam adR^ishyata || 1-73-38

37. raghu mukhyaanaam vivaahe = of Raghu’s decedents, celebrated ones, in marriage; antarikSaat= from firmament; su bhaasvaraa= highly, dazzling; mahati puSpa vR^iSTiH aasiit= rich, flower, shower, is there [occurred]; divya dundubhi nirghoSaiH= with divine, drums, drumbeats; giita vaaditra niHsvanaiH= with vocal, instrumental, tuneful [music]; apsaraH sanghaa nanR^ituH= apsara, promenades of, danced; gandharvaaH ca kalam jaguH = gandharva-s, even, tunefully, sang; tat adbhutam adR^ishyata= that, charming spectacle, appeared.

There occurred rich and highly dazzling flower showers from firmament, and that ambience is filled with the drumbeats of divine drums and with vocal and instrumental music, and promenades of apsara-s danced, and even the gandharva-s sang tunefully, and because it is the marriage of celebrated bridegrooms from Raghu’s dynasty, such a charming spectacle is envisioned.. [1-73-37, 38]

iidR^ishe vartamaane tu tuurya udghuSTa ninaadite |
triH agnim te parikramya uuhuH bhaaryaa mahaujasaH || 1-73-39

39. iidR^ishe= this kind of; tuurya udghuSTa ninaadite= trumpet, by trumpeting, reverberating [harmonious music of dance, vocal and instrumental]; vartamaane= in ongoingness mahaujasaH= highly resplendent ones; te= those brothers; triH= thrice; agnim pari kramya= to fire, circumambulated; bhaaryaaH uuhuH= wives, married.

In this kind of ongoingness of harmonious music of vocal, instrumental and that of dancers, those great resplendent brothers married their wives on circumabulating the Ritual-fire fire thrice. [1-73-39]

atha raatryaam vyatiitaayaam vishvaamitro mahaamuniH |
aapR^iSTvaa tau ca raajaanau jagaama uttara parvatam || 1-74-1

1. atha raatryaam vyatiitaayaam [satyaam]= then, night, elapse [is becoming true]; mahaamuniH vishvaamitraH= eminent-saint, Vishvamitra; raajaanau= [all] kings; tau ca= both – Rama and Lakshmana, also; aapR^iSTvaa= on asking [leave of absence]; uttara parvatam jagaama= to northern, mountains [Himalayas,] set out.

When that night is elapsing into the wee hours of next day, then the eminent-saint Vishvamitra on asking for the leave of absence from those kings, Dasharatha and Janaka, and from both Rama and Lakshmana, he set out to northern mountains, namely Himalayas. [1-74-1]

atha raajaa videhaanaam dadau kanyaa dhanam bahu |
gavaam shata sahasraaNi bahuuni mithileshvaraH || 1-74-3
ka.mbalaanaam ca mukhyaanaam kSaumaan koTi a.mbaraaNi ca |
hasti ashva ratha paadaatam divya ruupam svala.nkR^itam || 1-74-4
dadau kanyaa shatam taasaam daasii daasam anuttamam |

3, 4, 5a. atha= then; mithileshvaraH= Mithila’s, king; raajaa videhaanaam= king, from Videha lineage; bahu= innumerable; kanyaa dhanam= girl’s [patrimonial,] riches; dadau= gave; gavaam bahuuni= cows, umpteen; shata sahasraaNi mukhyaanaam kambalaanaam ca= hundred, thousands [millions of,] excellent ones, shawls, also; kSaumaan koTi ambaraaNi ca= silk, crores of, dresses, also; hasti ashva ratha paadaatam= elephants, horses, chariots, foot soldiers; divya ruupam svalankR^itam= divinely, in mien, highly decorated; anuttamam= unexcelled ones; daasii daasam= chambermaids, handmaidens; kanyaa shatam= girls, hundreds of; taasaam= to them [to brides]; dadau= [Janaka] gave.

Then that king Janaka of Mithila, the one from Videha lineage, gave innumerable patrimonial riches. He has also given umpteen number of cows, millions of excellent shawls and silk dresses, and elephants, horses, chariots, foot soldiers, besides hundreds of highly decorated girls, divine in their mien, as unexcelled chambermaids and handmaidens to the brides. [1-74-3, 4, 5a]

raajaa api ayodhyaa adhipatiH saha putraiH mahaatmabhiH || 1-74-7
R^iSiin sarvaan puraskR^itya jagaama sa bala anugaH |

7b, 8a. ayodhyaa adhipatiH raajaa api= Ayodhya’s, sovereign, king Dasharatha, even mahaa aatmabhiH putraiH saha= with noble-souled, sons, along with; sarvaan R^iSiin puraskR^itya= all sages, keeping in fore; sa bala anugaH= with, forces, following; jagaama= proceeded.

Even the king Dasharatha, the sovereign of Ayodhya proceeded with his noble-souled sons, keeping all the sages in the fore, while his forces followed him. [1-74-7b, 8a]

gacCha.ntam tu naravyaaghram sa R^iSi sa.ngham sa raaghavam || 1-74-8
ghoraaH tu pakSiNo vaaco vyaaharanti sama.ntataH |

8b, 9a. sa R^iSi sangham= with, sages, assemblages; sa raaghavam= with [young] Raghava-s – Rama, Lakshmana, Bharata, Shatrughna; gacChantam= who is going – Dasharatha; naravyaaghram= at that tigerly-man [facing Dasharatha]; samantataH= from all around; pakSiNaH ghoraaH vaacaH vyaaharanti= birds, with horrible, voice, started to screech.

But while going with the assemblages of sages and with young Raghava-s, namely Rama, Lakshmana, Bharata, Shatrughna, the sky-bound birds started to screech with startling voice from all around facing that tigerly-man Dasharatha. [1-74-8b, 9a]

tasmin tamasi ghore tu bhasma Channa iva saa camuuH || 1-74-16
dadarsha bhiima sa.mkaasham jaTaa maNDala dhaariNam |
bhaargavam jamadagne ayam raajaa raaja vimardanam || 1-74-17
kailaasam iva durdharSam kaala agnim iva duHsaham |
jvala.ntam iva tejobhiH dur niriikSyam pR^ithak janaiH || 1-74-18
skandhe ca aasajya parashum dhanuH vidyut gaNa upamam |
pragR^ihya sharam ugram ca tri pura ghnam yathaa shivam || 1-74-19

16b, 17, 18, 19. tasmin ghore tamasi= in that, catastrophic, darkness; bhasma Channa iva= by ashes [sand,] muffled up, as though; saa camuuH= that, military; bhiima samkaasham= calamitous, in looks; jaTaa maNDala dhaariNam= tufted, matted-hair, wearing; raajaa raaja vimardanam= he [who is,] king, of kings, subjugator of; kailaasam iva durdharSam= Mt. Kailash, like, unassailable one; kaala agnim iva duHsaham= epoch-end, fire, like, unbearable one; tejobhiH jvalantam iva= with his own radiance, irradiant, like; pR^ithak janaiH dur niriikSyam= by common, people, one impossible, to gaze at; parashum skandhe aasajya= axe, on shoulder, clinching; vidyut gaNa upamam= electric discharges, groups, in simile to; dhanuH= bow – bow of Vishnu; ugram sharam pragR^ihya ca= terrible [electrocuting one,] arrow, clasping, also; tri pura ghnam shivam yathaa= triple, cities, devastator, Shiva, as with; ayam jamadagne bhaargavam dadarsha= him, sage Jamadagni’s, Bhaargava, they all have seen.

In that catastrophic darkness, that sand-muffled military of king Dasharatha has seen the son of Sage Jamadagni, namely Bhaargava Rama, the subjugator of kings of kings. He appeared calamitous in his look by wearing tufty matted and unruly head-hair, an unassailable one like Mt. Kailash, an unbearable one like the Epoch-End-Fire, irradiant with his own radiance, hence imperceivable for commoners, and such as he is, he clinched an axe on his right shoulder and clasped a bow in his left hand, that in simile is like a congeries of electroluminescence, and handling an arrow which is as if ready to electrocute, and he vied in his overall look with the devastator of triple cities, namely God Shiva. [1-74-16b, 17, 18, 19]

kaccit pitR^i vadha amarSii kSatram na utsaadayiSyati || 1-74-21
puurvam kSatra vadham kR^itvaa gata manyuH gata jvaraH |
kSatrasya utsaadanam bhuuyo na khalu asya cikiirSitam || 1-74-22

21b-22. pitR^i vadha amarSii= father’s, murder, envenomed by; kSatram na utsaadayiSyati kaccit= Kshatriya race, not, going to eradicate [now,] will he be – or what; puurvam kSatra vadham kR^itvaa= previously, Kshatriya-s, on eliminating; gata manyuH= gone [abated,] is his anger; gata jvaraH= gone [alleviated,] is his frenzy; bhuuyaH= again; kSatrasya utsaadanam= Kshatriya, for elimination; asya na cikiirSitam khalu= his, not, intended [action,] really.

“Will he eradicate the race of Kshatriya-s even now as he was once envenomed by the murder of his father, or what… abated is his anger and alleviated is his frenzy previously when he eliminated Kshatriya-s… but is he really intending to eliminate Kshatriya-s once again, or what?” Thus, those Brahmans talked among themselves. [1-74-21b, 22]

pratigR^ihya tu taam puujaam R^iSi dattaam prataapavaan |
raamam daasharathim raamo jaamadag.hnyo abhyabhaaSata || 1-74-24

24. prataapavaan= inexorable one; jaamadagnyaH raamaH= of Jamadagni, Rama; R^iSi dattaam= sage, given by; taam puujaam pratigR^ihya= that, deference, on receiving; daasharathim raamam abhyabhaaSata= of Dasharatha, to Rama, started to talk.

On receiving the deference paid by the sage Vashishta, that inexorable Rama of Jamadagni started to talk to Rama of Dasharatha. [1-74-24]

tat idam ghora sa.mkaasham jaamadagnyam mahat dhanuH |
puurayasva shareNa eva sva balam darshayasva ca || 1-75-3

3. ghora samkaasham= catastrophic, in its aspect – bow; jaamadagnyam= [received through Sage] Jamadagni; tat=that; idam= this alone; mahat= great [fateful]; dhanuH= bow; shareNa eva puurayasva= with arrow, that way, flex [bowstring up to ear]; sva balam darshayasva= own, capability, show yourself.

“This alone is that catastrophic bow received through Sage Jamadagni… flex it with an arrow on bowstring stretching up to your ear, and in that way show your capability… [1-75-3]

kSatra roSaat prashaa.ntaH tvam braahmaNaH ca mahaatapaaH |
baalaanaam mama putraaNaam abhayam daatum ar.hhasi || 1-75-6

6. kSatra roSaat prashaantaH= on Kshatriya-s, from animosity, appeased you are; braahmaNaH= Brahman; mahaatapaaH= one with high [inviolable] ascesis; such as you are; tvam= you; baalaanaam mama putraaNaam= youngsters, my, sons; a+ bhayam daatum arhasi= no, fear [aegis,] to award, apt of you.

“Aren’t you a Brahman with inviolable ascesis, and whose rancour on Kshatriya-s has calmed down long back. Why this hostility again. It’ll be apt of you to award aegis to my sons, for they are yet youngsters… [1-75-6]

mama sarva vinaashaaya sa.mpraaptaH tvam mahaamune |
na ca ekasmin hate raame sarve jiivaamahe vayam || 1-75-9

9. mahaa mune= oh, insurmountable sage; tvam mama sarva vinaashaaya= you, for my, total, ruination; sampraaptaH= chanced upon me; ekasmin raame hate= only one, Rama is, eliminated; vayam sarve na jiivaamahe= we, all, not, going to live.

“Or, oh, insurmountable sage, have you chanced upon us for a total annihilation of ours… when Rama is singularised and eliminated, nay-said that we all will be living…” Thus Dasharatha had gone on appealing in his love for his sons. [1-75-9]

ime dve dhanuSii shreSThe divye loka abhipuujite |
dR^iDhe balavatii mukhye sukR^ite vishvakarmaNaa || 1-75-11

11. ime dve= these, two; dhanuSii= longbows; shreSThe= unsurpassed ones; divye loka abhipuujite= unearthly [well designed by gods,] by worlds, well-worshipped; dR^iDhe balavatii= sturdy, strong; mukhye= important ones [among all bows]; vishvakarmaNaa= by Vishvakarma, the Divine Architect; su kR^ite= well crafted.

“These are the two strong and sturdy unsurpassed longbows, well-designed by gods and well-crafted by Vishvakarma, the Divine Architect, and these are very important among all bows and well-worshipped by all worlds… one broken in your, and the other in my hand… [1-75-11]

anisR^iSTam suraiH ekam tryambakaaya yuyutsave |
tripura ghnam narashreSTha bhagnam kaakutstha yat tvayaa || 1-75-12

12. narashreSTha= oh, best among men; kaakutstha= Kakutstha; yat= which [bow]; tvayaa bhagnam= by you, broken; [that= that one]; yuyutsave= restive [for a combat]; tryambakaaya= for Trymbaka, for Shiva; suraiH anisR^iSTam= by gods, given; tripura ghnam= [that bow alone is] Tripura Demon, annihilator; ekam= one [of the two.]

“Oh, best one among men, out of the two longbows gods gave one to restive Trymbaka, God Shiva for a combat with demon Tripura, and oh, Kakutstha, that bow alone is the annihilator of Tripura, the demon… and you have broken that alone… [1-75-12]

dam dvitiiyam durdharSam viSNor dattam surottamaiH |
tat idam vaiSNavam raama dhanuH para puram jayam || 1-75-13
samaana saaram kaakutstha raudreNa dhanuSaa tu idam |

13, 14a. durdharSam= indestructible; idam= this is; dvitiiyam= second one; sura uttamaiH= by gods, the choicest; viSNoH dattam= to Vishnu, it is given; kaakutstha= oh, Kakutstha; raama= Rama; para puram jayam= other’s [enemy's] citadels, conqueror of; tat idam= that one is, this; vaiSNavam dhanuH= Vishnu, longbow [bow named after Vishnu]; idam raudreNa dhanuSaa samaana saaram= this one has, with Rudra’s, longbow, identical, in essence [efficacy.]

“This is the second one and the choicest gods gave this to Vishnu, thereby this is named after Him as ‘Vishnu’s bow…’ this is an indestructible and enemy-citadel conquering longbow… and this is identical in its efficacy with Rudra’s longbow… [1-75-13, 14a]

tadaa tu devataaH sarvaaH pR^icChanti sma pitaamaham || 1-75-14
shiti kaNThasya viSNoH ca bala abala niriikSayaa |
abhipraayam tu vij~naaya devataanaam pitaamahaH || 1-75-15
virodham janayaamaasa tayoH satyavataam varaH |

14b, 16a. tadaa= then [once]; sarvaaH devataaH= all, gods; shiti kaNThasya= blue, throated god Shiva’s; viSNoH ca= of Vishnu, and; bala a+ bala= [about] powerfulness, less, powerfulness; niriikSayaa= to see [to estimate]; pitaa maham pR^icChanti sma= Grandparent, asking, they were; satyavataam varaH= among truthfulness adherers, the best one; pitaamahaH= Grandparent; devataanaam abhipraayam vij~naaya= of gods, intent, on inferring; tayoH= among those two [Vishnu - Shiva]; virodham= adversity; janayaamaasa= started to create.

“Once, all the gods were asking the Grandparent, Brahma, as to who is powerful and who is less powerful among the blue-throated Shiva and Vishnu… but the Grandparent Brahma on inferring the intent of gods started to create adversity among those two, Shiva and Vishnu, for the Grandparent is the best adherer of truthfulness, as truth cannot be demonstrated on hearsay evidence… [1-75-14b, 15, 16a]

adaa tu jR^imbhitam shaivam dhanuH bhiima paraakramam || 1-75-17
hum kaareNa mahaadevaH stambhito atha trilocanaH |

17b, 18a. tadaa= then; hum kaareNa= by ‘hum’, sound [of Vishnu]; bhiima paraakramam shaivam dhanuH= ruinously, overpowering, Shiva’s, longbow; jR^imbhitam= yawned [fatigued, broken]; atha trilocanaH mahaadevaH= then, triple-eyed, Mahadeva; stambhitaH= motionless [frozen.]

“By the ‘hum’ sound of Vishnu that ruinously overpowering longbow of Shiva is broken, and the triple-eyed God, Mahadeva, is frozen… [1-75-17b, 18a]

jR^imbhitam tat dhanuH dR^iSTvaa shaivam viSNu paraakramaiH || 1-75-19
adhikam menire viSNum devaaH sa R^iSi gaNaaH tadaa |

19b, 20a. viSNu paraakramaiH= by Vishnu’s, mettlesomeness; jR^imbhitam= rendered inert; tat shaivam dhanuH dR^iSTvaa= that, Shiva’s, bow, on seeing; tadaa sa R^iSi gaNaaH devaaH= then on, with, sages’, assemblages, gods; viSNum adhikam menire= Vishnu, as paramount, they deemed.

“On seeing the bow of Shiva rendered inert by the mettlesomeness of Vishnu, from then on the gods along with the assemblages of sages deemed Vishnu to be the paramount… [1-75-19b, 20a]

idam ca vaiSNavam raama dhanuH para puram jayam || 1-75-21
R^iciike bhaar.hgave praadaat viSNuH sa nyaasam uttamam |

21b, 22a. raama= oh, Rama; saH viSNuH= he, that Vishnu; para puram jayam= enemy, citadel, conquering; idam vaiSNavam dhanuH= this, Vishnu’s, longbow; bhaargave= of Bhrigu; R^iciike= to Riciika [son of Bhrigu]; uttamam nyaasam praadaat= best [trustworthy,] as trust, handed over.

“Oh, Rama, this alone is that enemy-citadel conquering longbow of Vishnu, and Vishnu handed over this to Sage Riciika, the son of Bhrigu, as a trustworthy trust… [1-75-21b, 22a]

R^iciikaH tu mahaatejaaH putrasya apratikarmaNaH || 1-75-22
pituH mama dadau divyam jamadagneH mahaatmanaH |

22b-23a. mahaatejaaH R^iciikaH tu= great resplendent, Riciika, on his part; putrasya= to his son; a +prati karmaNaH= of un, matchable, deeds; mahaatmanaH= to great souled one; mama pituH jamadagneH= to my, father, Jamadagni; divyam=[this] divine [bow]; dadau= handed over.

“That great-resplendent Sage Riciika on his part has handed over this divine bow to his son with unmatchable deeds of religious merit, who is my father Sage Jamadagni… [1-75-22b, 23a]

vadham apratiruupam tu pituH shrutvaa su daaruNam |
kSatram utsaadayan roSaat jaatam jaatam anekashaH || 1-75-24
pR^ithiviim ca akhilaam praapya kaashyapaaya mahaatmane |
yaj~nasya ante tadaa raama dakSiNaam puNya karmaNe || 1-75-25
dattvaa mahendra nilayaH tapo bala samanvitaH |

24b, c, 25, 26a. raama= oh, Rama; a+ prati ruupam= not, similar, in form [type, unregenerate]; su daaruNam= highly, gruesome; pituH vadham shrutvaa= father’s, murder, on hearing; roSaat= with rancour; jaatam jaatam= newborn, as newborn – as and when born; kSatram= Kshatriya-s; an +ekashaH= not, for one time; utsaadayan= extirpating [Kshatriya lineages]; akhilaam pR^ithiviim praapya= in entirety, planet earth, on getting [under my control]; yaj~nasya ante= Vedic-ritual, at the end of; mahaatmane= to the divine-souled one; puNya karmaNe= of pious, observances; kaashyapaaya= to Sage Kashyapa; dakSiNaam dattvaa= as ritualistic-generosity, on giving; tadaa= then; tapaH bala samanvitaH= ascesis, powers of, conjoined [with me]; mahendra nilayaH= Mt. Mahendra, indweller [I am at present.]

“Oh, Rama, on hearing the unregenerate and highly perfidious murdering of my father, I rancorously extirpated Kshatriya-s as and when they are born, that too not for one time, but I did so for thirty-seven times going around the earth… and on getting the entire earth under my control I performed Vedic-ritual, and at the end of that Vedic-ritual, I gave all that earth to sage Kashyapa, a sage with divine soul and with pious observances, as a ritualistic-generosity… and I am at present on Mt. Mahendra practising ascesis and thus conjoined are the powers of ascesis in me… [1-75-24b, c, 25, 26a]

shrutvaa tat jaamadag.hnyasya vaakyam daasharathiH tadaa |
gauravaat ya.ntrita kathaH pituu raamam atha abraviit || 1-76-1

1. tadaa= then; daasharathiH= Dasharatha’s Rama; jaamadagnyasya= Rama of Jamadagni; tat vaakyam shrutvaa= that, sentence, on hearing; pituu gauravaat= to father, owing respect to; yantrita kathaH= controlled, saying [courtly-tongued]; atha raamam abraviit= then, to Rama of Jamadagni, said.

On hearing that sentence of Rama of Jamadagni, then Rama of Dasharatha said this to him in a courtly owing to the presence of his father Dasharatha. [1-76-1]

viirya hiinam iva ashaktam kSatra dharmeNa bhaargava |
avajaanaasi me tejaH pashya me adya paraakramam || 1-76-3

3. bhaargava= oh, Bhaargava Rama; viirya hiinam iva= valour, inferior [timorous,] as though; kSatra dharmeNa= by Kshatriya, duty [Kshatriya-hood]; a+ shaktam= not, capable [to handle the bow]; ava jaanaasi= lowly, you deem [demean me]; adya= now; me= my; tejaH= sprightliness; para aakramam= my, conquering [spiritedness]; pashya= you see.

“Oh, Bhaargava Rama, demeaning me as though I am timorous, hence incapable to handle the bow, and hence I am an ignoble one for Kshatriya-hood, is meaningless… come on, now you may see my spiritedness and sprightliness…” So said Rama to Bhaargava. [1-76-3]

iti uktvaa raaghavaH kruddho bhaargavasya vara aayudham |
sharam ca pratijagraaha hastaat laghu paraakramaH || 1-76-4

4. laghu para aakramaH= nimbly, others, conquering one [nimble-handed vanquisher of opponents]; raaghavaH= Raghava; kruddhaH= in high dudgeon; iti uktvaa= thus, speaking; bhaargavasya hastaat= Bhaargava Rama’s, from hand; vara aayudham= estimable, weapon [longbow of Vishnu]; sharam ca= arrow, also; prati jagraaha= towards himself, taken [expropriated.]

Raghava, the nimble-handed vanquisher of his opponents, speaking thus in high dudgeon expropriated that estimable weapon, namely the longbow of Vishnu, from the hand of Bhaargava Rama, along with the long-arrow that is already fitted on it… [1-76-4]

braahmaNo asi iti puujyo me vishvaamitra kR^itena ca |
tasmaat shakto na te raama moktum praaNa haram sharam || 1-76-6

6. raama= oh, Rama of Bhaargava; braahmaNaH asi= Brahmana, you are; iti= by this reason [even if, you are killable]; vishvaamitra kR^itena ca= Vishvamitra, owing to [your relationship,] also; me puujyaH= to me, venerable; tasmaat= thereby; te praaNa haram sharam= your, life, removing [exterminating,] arrow; moktum= to release; na shaktaH= not, capable [disinclined to.]

“Oh, Rama of Bhaargava, even if you are a Brahman you are eliminable, but because of your relationship with Vishvamitra, and because you are a venerable one for me, I am disinclined to release this arrow that exterminates your life… [1-76-6]

imaam vaa tvat gatim raama tapo bala samaarjitaan |
lokaan apratimaan vaa api haniSyaami yat icChasi || 1-76-7

7. raama= oh, Bhaargava Rama; imam= this; tvat gatim vaa= either, your, motility [at the speed of mind, cf., verse 15]; tapaH bala samaarjitaan= by ascesis, power of, earned; a +pratimaan lokaan= un, paralleled, worlds [realms of heavens]; vaa api= or, even; haniSyaami= I wish to eliminate; yat icChasi= whichever, you wish.

“Oh, Bhaargava Rama, either this motility of yours at the speed of your mind, or even those unparalleled realms of heavens which you have earned by the power of your ascesis, I will eliminate whichever you wish… [1-76-7]

na hi ayam vaiSNavo divyaH sharaH para pura.njayaH |
moghaH patati viiryeNa bala darpa vinaashanaH || 1-76-8

8. para puram jayaH= others’, citadels, conqueror; viiryeNa= [by its] mettle; bala darpa vinaashanaH= vigour, vainglory, vanquisher; divyaH= one took birth in divine worlds – arrow; ayam vaiSNavaH sharaH= this, Vishnu’s, divine, arrow; moghaH= wastefully; na patati hi= not, falls through, isn’t it.

“This Vishnu’s divine arrow is the conqueror of opponents’ citadels, and a vanquisher of their vigour and vainglory, and it will not fall through wastefully… isn’t it!” So said archer Rama to axeman Rama. [1-76-8]

vara aayudha dharam raamam draSTum sa R^iSi gaNaaH suraaH |
pitaamaham puraskR^itya sametaaH tatra sarvashaH || 1-76-9
ga.ndharva apsarasaH caiva siddha caaraNa kinnaraaH |
yakSa raakSasa naagaaH ca tat draSTum mahat adbhutam || 1-76-10

9. vara aayudha dharam= extraordinary, weapon [longbow of Vishnu,] wielder; raamam= at Rama; draSTum= to see; sa R^iSi gaNaaH= with, sages’, assemblages; suraaH= gods; pitaamaham puraskR^itya= Grandparent, keeping afore; sarvashaH= all of the; gandharva apsarasaH caiva= gandharva-s, apsara-s, also thus; siddha caaraNa kinnaraaH= siddha-s, caaranaa-s, kinnaraa-s; yakSa= yaksha-s; raakshasa= sprites; naagaaH= reptilian beings; ca= also; tat mahat adbhutam= that, extremely, amazing [event]; draSTum= to see; tatra= to there; sametaaH= came together – they forgathered.

Gods together with the assemblages of sages have come keeping the Grandparent Brahma at their fore, likewise the gandharva-s, apsara-s, siddha-s, caarana-s, kinnaraa-s, yaksha-s, sprites and reptilian beings have also come to see Rama who is now wielding the extraordinary longbow of Vishnu, and extremely amazing event that is going to ensue. [1-76-9, 10]

tejobhiH hata viiryatvaat jaamadag.hnyo jaDii kR^itaH |
raamam kamala patra akSam mandam mandam uvaaca ha || 1-76-12

12. tejaH= by radiance [of Rama]; abhi hata viiryatvaat= completely, marred, with such vitality; jaDii kR^itaH jaamadagnyaH= callous, made as, Jamadagni’s Rama; kamala patra akSam= to lotus, petal, eyed one; raamam= to Rama; mandam mandam= slowly, softly; uvaaca ha- spoke, indeed.

Rama of Jamadagni is calloused as his vitality is subdued by the radiance of that lotus-petal eyed Rama of Dasharatha, and he spoke to Rama of Dasharatha, slowly and softly. [1-76-12]

tam imaam mat gatim viira hantum na ar.hhasi raaghava |
mano javam gamiSyaami mahendram parvata uttamam || 1-76-15

15. viira= oh, valiant one; raaghava= oh, Raghava; tam [tat]= thereby; imam= this; mat gatim= my, motility; hantum na arhasi= to impair, not, apt of you; manaH javam= with cerebration, speed of; parvata uttamam mahendram= to mountain, par excellent one, to Mt. Mahendra; gamiSyaami= I will depart.

“Thereby oh, valiant one, it will be inapt of you to impair this motility of mine, oh, Raghava, I will depart with the speed of cerebration to Mt. Mahendra, a par excellent mountain… [1-76-15]

akshayyam madhu hantaaram jaanaami tvaam sureshvaram |
dhanuSo asya paraamarshaat svasti te astu para.ntapa || 1-76-17

17. asya= that particular one]; dhanuSaH= bow; paraamarshaat= touch of handling [thereby, your touch of nature]; tvaam= you; a+ kSayyam= not, mutable; sura iishvaram= gods, god of; madhu hantaaram= Madhu, the demon, as exterminator of; jaanaami= I realize; parantapa= oh, enemy-inflamer; svasti te astu= blessedness, to you, betides.

“I have realized your touch of nature as that of the Immutable Supreme Being, God of Gods, the Exterminator of the demon Madhu, namely Vishnu, by the touch of your handling that bow… oh, enemy-inflamer, blessedness alone betides you… [1-76-17]

ete sura gaNaaH sarve niriikSante samaagataaH |
tvaam apratima karmaaNam apratidvandvam aahave || 1-76-18

18. samaagataaH= collectively came; ete sarve sura gaNaaH= these, all, gods’, assemblages of; a+ pratima karmaaNam= un, equalled, one having achievements; a +prati dvandvam aahave= no, counter, dueller, in conflicts; tvaam= you; niriikSante= they are beholding.

“All of these gods who have come collectively are beholding you and your next move, for you are an unequalled one in you achievements and to whom there is no counter-dueller in conflicts… [1-76-18]

na ca iyam tava kaakutstha vriiDaa bhavitum ar.hhati |
tvayaa trailokya naathena yat aham vimukhii kR^itaH || 1-76-19

19. kaakutstha= oh, Kakutstha; trailokya naathena= triad of worlds’, lord of; tvayaa= by you [such as you are]; tava= by you; aham= I am; yat= by which [reason]; vi mukhii kR^itaH= down, face, made as; iyam= this [act of disgrace]; vriiDaa= disgrace; bhavitum= to become; na ca arhati= not, also, apropos.

“Oh, Kakutstha Rama, you are the lord of the triad of worlds, such as you are, you faced me down, and it is malapropos to say that this is a disgrace to me… [1-76-19]

sharam apratimam raama moktum ar.hhasi su vrata |
shara mokSe gamiSyaami mahendram parvatottamam || 1-76-20

20. su vrata= oh, one with ethical, commitments – committed to clear out demons; raama= oh, Rama; apratimam sharam moktum arhasi= unsurpassed, arrow, to unloose, apt of you; shara mokSe= arrow, when unloosened; parvata uttamam mahendram gamiSyaami= mountain, ethereal, to Mt. Mahendra, I will go.

“It will be apt of you to unloose that unsurpassed arrow, oh, Rama, as you have ethical commitment to wipe out demons as I wiped out menacing kings, and should you unloosen that arrow now I wish to depart to the ethereal mountain Mt. Mahendra, a point of no return for me…” So said Parashu Rama to Dasharatha Rama. [1-76-20]

tathaa bruvati raame tu jaamadag.hnye prataapavaan |
raamo daasharathiH shriimaan cikSepa sharam uttamam || 1-76-21

21. jaamadagnye raame tu= of Jamadagni, by Rama, on his part; tathaa bruvati= that way, while speaking; prataapavaan= venturesome one; shriimaan daasharathiH raamaH= blessed one, Dasharatha’s, Rama; uttamam sharam cikSepa= nonpareil, arrow, shot off.

While Rama of Jamadagni is speaking that way, that venturesome and blessed Rama of Dasharatha shot off that nonpareil arrow from that longbow of Vishnu. [1-76-21]

sa hataan dR^ishya raameNa svaan lokaan tapasaa aarjitaan |
jaamadag.hnyo jagaama aashu mahendram parvatottamam || 1-76-22

22. saH jaamadagnyaH= he, of Jamadagni; tapasaa aarjitaan= by ascesis, acquired; svaan lokaan= all, realms of heavens; raameNa hataan= by Rama, shot-blasted; dR^ishya= having seen; aashu parvata uttamam mahendram jagaama= in a trice, to heavenly, mountain, to Mahendra, went away [vanished.]

On seeing all of his realms of heavens are shot-blasted by Rama of Dasharatha, Rama of Jamadagni vanished in a trice to Mt. Mahendra, the heavenly mountain. [1-76-22]

raamam daasharathim raamo jaamadag.hnyaH prashasya ca |
tataH pradakSiNii kR^itya jagaama aatma gatim prabhuH || 1-76-24

24. prabhuH= efficient one, [dab hand at axe]; jaamadagnyaH raamaH= Jamadagni, Rama of; daasharathim raamam prashasya= Dasharatha’s, Rama, on acclaiming; tataH pradakSiNii kR^itya= then, circumambulations, on making; aatma gatim jagaama= on his own, way, went away.

Then that dab hand at axe, Rama of Jamadagni, on acclaiming, and even on making circumambulations to Rama of Dasharatha, went on his own way into oblivion. [1-76-24]

gate raame prashaa.nta aatmaa raamo daasharathiH dhanuH |
varuNaaya aprameyaaya dadau haste mahaayashaaH || 1-77-1

1. raame gate= of Rama of Jamadagni, on the departure of; prashaanta aatmaa daasharathiH raamaH= quietened, at heart, Dasharatha, Rama of; mahaayashaaH= most glorious one, Rama; dhanuH =longbow of Vishnu; aprameyaaya varuNaaya= to unequalled one, to Rain-god; haste dadau= in hand, gave.

On the departure of Rama of Jamadagni, that most glorious Rama of Dasharatha is quietened at heart, and he gave away that longbow of Vishnu into the hand of inimitable Rain-god. [1-77-1]

jaamadagnyo gato raamaH prayaatu catur angiNii |
ayodhyaa abhimukhii senaa tvayaa naathena paalitaa || 1-77-3

3. jaamadagnyaH raamaH gataH= Jamadagni, Rama of, gone away [gone on his way]; naathena= as its lord; tvayaa paalitaa= by you, governed [under your wardship]; catur angiNii senaa= fourfold [army / and marriage convoy]; ayodhyaa abhimukhii prayaatu towards, Ayodhya, let it move on.

“Rama of Jamadagni has gone on his way, you may now order the army under your wardship, for which you are the lord, to move on towards Ayodhya…” So said Rama to his father. [1-77-3]

codayaamaasa taam senaam jagaama aashu tataH puriim |
pataakaa dhvajiniim ramyaam tuurya ud ghuSTa ninaaditaam || 1-77-6
sikta raaja pathaa ramyaam prakiirNa kusuma utkaraam |
raaja pravesha sumukhaiH pauraiH ma.ngala paaNibhiH || 1-77-7
sampuurNaam praavishat raajaa jana oghaiH samalamkR^itaam |

6, 7, 8a. raajaa= king; taam senaam codayaamaasa= that, legion, ordered to move ahead; tataH= later; pataakaa dhvajiniim= which has banners, bannerettes – flags; ramyaam= beautiful one; tuurya ud ghuSTa ninaaditaam= bugle-horns, high, sounding, reverberated with; sikta raaja pathaa= wetted, royal, with highways; prakiirNa kusuma utkaraam= bestrewn, with flowers, bunches of; raaja pravesha sumukhaiH= by king’s, entry, glee-faced; mangala paaNibhiH pauraiH= welcoming kits, in their hands, with urbanites; sampuurNaam= replete with; jana oghaiH sam alamkR^itaam= by people, swarms of, well-decorated; ramyaam puriim jagaama= into such exhilarating, city Ayodhya, went to; and; aashu praavishat= quickly entered.

Then the King Dasharatha ordered that legion to move ahead, and then they all went towards delightful city Ayodhya, whose royal highways are wetted with water, sprinkled with bunches of flowers, decorated with banners and bannerettes up above them, and reverberating with high sounding bugle-horns. Further, those highways are replete with urbanites welcomers who are handling welcoming kits which are golden handy-crates or plates in which lit camphor, fragrant incenses, vermilion powder, flowers to shower on the incomers are arranged, and those highways are well-decorated with throngs of people who are glee-faced at their king’s re-entry, and into such an exhilarating city Ayodhya king Dasharatha and his retinue entered. [1-77-7, 8a]

nananda svajanaiH raajaa gR^ihe kaamaiH supuujitaH |
kausalyaa ca sumitraa ca kaikeyii ca sumadhyamaa || 1-77-10
vadhuu pratigrahe yuktaa yaaH ca anyaa raaja yoSitaH |

10, 11a. raajaa= king; gR^ihe= in palace; kaamaiH su puujitaH= by ambitions, well, reverenced [when his long cherished ambitions have come true]; sva janaiH nananda= own, people, [king is] overjoyed; kausalyaa ca= Kausalya, also; sumitraa ca= Sumitra, also; su madhyamaa= good, at middle [well-waisted]; kaikeyii ca= Kaikeyi, also; yaaH anyaa raaja yoSitaH= which of those, other, king’s, wives – are there, they; vadhuu pratigrahe yuktaaH= brides, in receiving, engaged in; – nanaduH= overjoyed.

In palace king Dasharatha is overjoyed when he is surrounded with his own inmates of palace-chambers, and when his long cherished ambitions have come true, while his queens, Kausalya, Sumitra, and slender waisted Kaikeyi and other wives are overjoyed in the functions of receiving the four brides. [1-77-10]

tataH siitaam mahaabhaagaam uurmilaam ca yashasviniim || 1-77-11
kushadhvaja sute ca ubhe jagR^ihuH nR^ipa yoSitaH |

11b-12a. tataH= then; nR^ipa yoSitaH= kings, wives [womenfolk]; mahaa bhaagaam siitaam= highly propitious, Seetha; yashasviniim uurmilaam ca= highly fortunate, Urmila, also; ubhe sute ca Kushadhvaja= both, daughters, also, of Kushadhvaja; jagR^ihuH= received [welcomed.]

Then the womenfolk of the king welcomed the highly propitious Seetha and the highly fortunate Urmila too, along with both the daughters of Kushadhvaja, namely Maandavi and Shrutakiirti, with pageantry and festivity. [1-77-11b, 12a]

kR^ita daaraaH kR^ita astraaH ca sa dhanaaH sa suhR^it janaaH || 1-77-14
shushruuSamaaNaaH pitaram vartayanti nararSabhaaH |

14b, 15a. nararSabhaaH [kumaaraaH]= men, the best – bridegrooms; kR^ita daaraaH= made [come to pass] marriages; kR^ita astraaH ca= made [accomplished,] in weaponry, also; sa dhanaaH= with, riches; sa suhR^it janaaH= with, good hearted, people [around]; pitaram= father; shushruuSamaaNaaH= assisting; vartayanti= occupied themselves – in welfare of kingdom.

And those best men among men, Rama, Lakshmana, Bharata, Shatrughna, who are by now accomplished persons in weaponry and whose marriages have also come to pass, occupied themselves in the welfare of kingdom while assisting their father and moving around with good hearted people. [1-77-14b, 15a]

ayam kekaya raajasya putro vasati putraka || 1-77-16
tvaam netum aagato viiro yudhaajit maatulaH tava |

16b, 17a. putraka= oh, son; tvaam netum= you, to take; aagataH= came [here]; kekeya raajasya putraH= Kekaya, king’s, son; viiraH= valiant one; tava maatulaH= your, maternal uncle; ayam yudhaajit= this, Yudhaajit; vasati= is staying behind.

“This is your maternal uncle and the son of king of Kekaya, and this valiant Yudhaajit came here to take you to Kekaya province, and he is staying behind because of your marriage…” thus Dasharatha bade farewell to Bharata suggesting that Bharata may now go with Yudhaajit. [1-77-16b, 17a]

shrutvaa dasharathasya etat bharataH kaikeyi sutaH || 1-77-17
gamanaaya abhicakraama shatrughna sahitaH tadaa |

17b, 18a. kaikeyi sutaH bharataH= Kaikeyi’s, son, Bharata; dasharathasya etat shrutvaa= Dasharatha’s, all that [opinion,] on hearing; tadaa= then; shatrughna sahitaH= Shatrughna, along with; gamanaaya abhicakraama= to travel, readied himself.

On hearing the opinion of Dasharatha, Bharata, the son of Kaikeyi, then readied himself to travel along with Shatrughna to Kekaya province. [1-77-17b, 18a]

yudhaajit praapya bharatam sa shatrughnam praharSitaH || 1-77-19
sva puram praviveshat viiraH pitaa tasya tutoSa ha |

19b-20a. praapya bharatam shatrughnam= on clinching, Bharata, Shatrughna; yudhaajit= Yudhaajit; praharSitaH= is highly gladdened; saH viiraH= he, that, valiant one; sva puram praviveshat= his own, city, entered; tasya pitaa tutoSa ha= his, father, highly rejoiced, indeed.

Yudhaajit on clinching not only Bharata, but Shatrughna also, that valiant one is highly gladdened and entered his own city, indeed to the high rejoice of his father, King of Kekaya. [1-77-19b, 20a]

pituH aaj~naam puraskR^itya paura kaaryaaNi sarvashaH || 1-77-21
cakaara raamaH sarvaaNi priyaaNi ca hitaani ca |
maatR^ibhyo maatR^i kaaryaaNi kR^itvaa parama ya.ntritaH || 1-77-22
guruuNaam guru kaaryaaNi kaale kaale anvavaikshata |

21b, 22-23a. raamaH= Rama; pituH aaj~naam puraskR^itya= father’s, directives, keeping afore [in view]; sarvaaNi= all of the; priyaaNi ca= agreeable, also; hitaani ca= advantageous, also; paura kaaryaaNi= people’s [welfare,] activities; sarvashaH cakaara= in entirety, undertook; parama yantritaH= in highly, self-disciplined manner; maatR^ibhyaH maatR^i kaaryaaNi= for mothers, mother’s, activities [to humour motherly affection]; guruuNaam guru kaaryaaNi= to educators, educational, activities; kR^itvaa= on accomplishing; kaale kaale= from time, to time [timely]; anvavaikshata= on examining carefully.

Rama keeping his father’s directives in view undertook welfare activities for the people that are agreeable and even advantageous to them, and in the entirety of those activities, and he undertook activities to humour motherly affection with his mothers, and educational activities with educators, and in a highly self-disciplined manner he used to review them carefully from time to time. [1-77-22b, 22, 23a]

evam dasharathaH priito braahmaNaa naigamaaH tathaa || 1-77-23
raamasya shiila vR^ittena sarvam viSaya vaasinaH |
teSaam ati yashaa loke raamaH satya paraakramaH || 1-77-24
svayambhuuH iva bhuutaanaam babhuuva guNavattaraH |

23b, 24-25a. evam= that way; raamasya= of Rama; shiila vR^ittena= deportment, comportment; dasharathaH priitaH= Dasharatha, is pleased; braahmaNaa tathaa naigamaaH= Brahman-s, likewise, urbanites; sarvam viSaya vaasinaH [priitaH]= in entire, kingdom, indwellers, [are pleased]; loke= in world; ati yashaa= who has high, distinction; guNavat taraH= by hallmarks, higher [in degree, de haut en bas]; satya paraakramaH= truthfulness, being vanquishing point [being vantage point]; raamaH= Rama; teSaam= for them [for subjects of kingdom]; bhuutaanaam= among living beings; svayam bhuuH iva= self, born Brahma, as with; babhuuva= became [manifested.]

That way Dasharatha is pleased with the deportment and comportment of Rama, likewise the Brahman-s and urbanites, and even all of the indwellers in the entire kingdom are pleased, and he who has high distinction, his truthfulness alone is his vantage point, and whose hallmarks are of higher degree, that Rama has manifested himself to those subjects in the kingdom, and even to all of the living beings in the world, as the Self-Created Brahma. [1-77-23b, 24, 25a]

raamaH ca siitayaa saardham vijahaara bahuun R^ituun || 1-77-25
manasvii tad gatamaanasya tasyaa hR^idi samarpitaH |

25b-26a. manasvii raamaH ca= hearty, Rama, also; tat gatamaanasya= her [alone,] one who permeated [into her heart]; tasyaaH hR^idi sam arpitaH= in her, in heart, well, dedicated [ensconce in her heart]; siitayaa saardham= Seetha, along with; bahuun R^ituun vijahaara= for many, seasons, disported.

Also, that hearty Rama who permeated into the heart of Seetha is ensconced in Seetha’s heart alone, and he disported for many seasons along with Seetha. [1-77-25b, 26a]

priyaa tu siitaa raamasya daaraaH pitR^i kR^itaa iti || 1-77-26
guNaat ruupa guNaat ca api priitiH bhuuyo abhivardhate |

26b, 27a. siitaa tu= Seetha is, on her part; pitR^i kR^itaa daaraaH= by father [Dasharatha,] made [assented to,] wife; iti= thus [on becoming a wife]; raamasya priyaa= Rama’s, beloved one; guNaat= by her own virtues; ruupa guNaat ca api= comeliness, by virtue of, also, even; priitiH= desirableness – loveliness; bhuuyaH abhivardhate= furthermore, burgeoning in him.

Seetha has become the beloved of Rama as she is wedded with the assent of his father Dasharatha, further Rama’s love for Seetha burgeoned by virtue of Seetha’s own virtues and loveliness. [1-77-26b, 27a]

tasyaaH ca bhartaa dviguNam hR^idaye parivar.htate || 1-77-27
antar gatam api vyaktam aakhyaati hR^idayam hR^idaa |

27b, 28a. bhartaa ca= husband Rama, even; tasyaaH hR^idaye= in her, heart; dvi guNam parivartate= two, fold [twice as good,] made his mark; hR^idayam antar gatam api= in heart, interior of, went into [thoughts in heart of hearts]; hR^idaa vyaktam aakhyaati= by heart, clearly, [both] converse.

Even Rama as her husband made his mark in Seetha’s heart twice as good, and they both used to clearly converse about their thoughts in their heart of hearts, just by their hearts. [1-77-27b, 28a]

asya bhuuyo visheSeNa maithilii janaka aatmajaa |
devataabhiH samaa ruupe siitaa shriiH iva ruupiNii || 1-77-28

28b-c. ruupe devataabhiH samaa= in mien, goddess’, identical with; ruupiNii shriiH iva= personified, Goddess Lakshmi, like; [or, shrii iva ruupiNii= prosperity, as though, personified, reshaped] maithilii= one from Mithila province [a holy land, hence she is Holy]; janaka aatmajaa= Janaka’s, soul-born, [daughter of the loftiest sagacious king Janaka]; siitaa= Seetha; bhuuyaH= much [indubitably]; [sahaja guNa gaNa] visheSeNa= [natural, traits, heaps of] characteristics; tasya= in his [Rama's]; [hR^idaye parivartate= in heart, meandering, rather rejoicing.]

In her mien Seetha is identical with goddesses, and she is like personified Goddess Lakshmi, thus she is the reshaped Divine Prosperity, and as she hails from Holy Mithila she shall be held Holy, and since she is the daughter of Janaka, a loftiest sagacious and invincible king, she is sagely and stately, besides being shapely, and she with all these heaps of natural traits and characteristics, Seetha is rejoicing the heart of Rama. [1-77-28b, c]

tayaa sa raaja R^iSi suto abhikaamayaa
sameyivaan uttama raaja kanyayaa |
atiiva raamaH shushubhe mudaa anvito
vibhuH shriyaa viSNuH iva amara iishvaraH || 1-77-29

29. raaja R^iSi sutaH= king, sagely, son of [Dasharatha]; saH raamaH= such as he is, Rama; abhikaamayaa [abhiraamayaa]= passionately [she who makes delight]; uttama raaja kanyayaa= with best [irreproachable,] king’s, daughter; sameyivaan= conjugated / together with; tayaa= with her; shriyaa= with Goddess Lakshmi; amara iishvaraH= gods’, god of; vibhuH= The Efficient Cause; viSNuH iva= Vishnu, like; mudaa anvitaH= elation, combined with; atiiva shushubhe= much [enthusiastically,] shone forth.

When passionately conjugated with such a princess from the irreproachable king Janaka, Rama, the son of sagely king Dasharatha, has enthusiastically shone forth like the God of Gods and the Efficient Cause, namely Vishnu, when He is together with Goddess Lakshmi. [1-77-29]

Baala Kaandam Samaaptham .

Sri Sita Rama Jeyam.

Aalvaar Emberumaanaar Jeeyar Thiruvadikale Saranam.

Sri Valimiki Raamaayanam -Baala Kaandam -Sargams -69/70/71/72..

September 2, 2012

tato raatryaam vyatiitaayaam sa upaadhyaayaH sa baandhavaH |
raajaa dasharatho hR^iSTaH suma.ntram idam abraviit || 1-69-1

1. sa upaadhyaayaH= with, teachers; sa baandhavaH= with relatives; raajaa dasharathaH hR^iSTaH= king, Dasharatha, who is heartened; tataH raatryaam vyatiitaayaam= then, night, on being elapsed [into next dawn]; sumantram idam abraviit= to Sumantra [his minister,] this, said.

On the next dawn that heartened king Dasharatha who is with his teachers and his relatives then said this to his minister Sumantra. [1-69-1]

adya sarve dhana adhyakSaa dhanam aadaaya puSkalam |
vraja.nti agre su vihitaa naanaa ratna samanvitaaH || 1-69-2

2. adya= now; sarve dhana adhyakSaa= chancellors, of exchequers; puSkalam dhanam aadaaya= ample, riches, on drawing; naanaa ratna sam anvitaaH= numerous, gems [where gems are, upa lakshaNa, the subjunctive items among the items that are used in marriages from bridegroom's side,] all-inclusive; su vihitaa= well, preparedly; agre vrajanti= in advance, let them travel.

“Now let the chancellors of exchequers draw ample riches, gems and numerous other items that are used in the marriage from bridegroom’s side, all-inclusively, and let them travel in advance and let them be well-prepared for any exigency… [1-69-2]

vasiSTho vaamadevaH ca jaabaaliH atha kaashyapaH |
maarkaNDeyaH ca diirghaayuH R^iSiH kaatyaayanaH tathaa || 1-69-4
ete dvijaaH prayaantu agre sya.ndanam yojayasva me |
yathaa kaala atyayo na syaat duutaa hi tvarayanti maam || 1-69-5

4, 5. vasiSThaH vaamadevaH ca= Vashishta, Vaamadeva, also; atha= then; jaabaaliH kaashyapaH= Jaabaali, Kaashyapa; diirgha aayuH maarkaNDeyaH ca= long, lived one – one who has longevity, Maarkandeya, also; tathaa= likewise; R^iSiH kaatyaayanaH= sage, Kaatyaayana; ete dvijaaH= these, Brahmans; agre prayaantu= in forefront, let them travel; me syandanam yojayasva= my, royal-cariole, let it be yoked [with horses]; kaala atyayaH yathaa na syaat= time, lapse, as to how, will not, will be there; do it likewise; duutaa maam tvarayanti hi= messengers [of Janaka,] me, hastening, indeed.

“Vashishta, Vaamadeva, Jaabaali and Kaashyapa, and the long-lived Maarkandeya, and Sage Kaatyaayana… let these Brahmans travel in forefront… and let horses be yoked to my royal-cariole, and as the messengers of Janaka are hastening me arrange for the travel without time lapse…” Thus Dasharatha ordered. [1-69-4, 5]

gatvaa catur aham maargam videhaan abhyupeyivaan |
raajaa tu janakaH shriimaan shrutvaa puujaam akalpayat || 1-69-7

7. catuH aham maargam gatvaa= four, day, route, on going; videhaan abhyupeyivaan [abhi upa eyu]= at Videha kingdom, reached nearby – reached fringes of Videha; raajaa shriimaan janakaH= king, illustrious Janaka; shrutvaa puujaam akalpayat= on hearing, [welcome] ceremonies, arranged.

Travelling on a four-day-route Dasharatha reached the fringes of Videha kingdom, and on hearing this, the illustrious king Janaka arranged for welcome ceremonies at the outskirts of the city. [1-69-7]

uvaaca vacanam shreSTho narashreSTham mudaa anvitam |
svaagatam te narashreSThaH diSTyaa praapto asi raaghava || 1-69-9
putrayoH ubhayoH priitim lapsyase viirya nirjitaam |

9, 10a. nara shreSThaH= best among men – Janaka; mudaa anvitam= glee, included [gleeful one]; nara shreSTham= to man, the best [born in foremost lineage of Raghu-s, Dasharatha, the legatee of Raghu]; shreSThaH vacanam uvaaca= best [commendable,] sentence, said; raaghava= oh, the legatee of Raghu; te su aagatam= to you, hearty, welcome; diSTyaa praaptaH asi= providentially, bechanced [you have come,] you are; ubhayoH putrayoH= from both, from sons; viirya nirjitaam= by valour, completely won; priitim lapsyase= delight, you get.

And the best one among men, king Janaka, gleefully said this commendable sentence to Dasharatha, the best legatee of Raghu, “oh, king, a hearty welcome to you. Oh, legatee of Ragu, your arrival to my city is just by my providence… you will now get delectation on seeing your sons who won accolades just by their valorousness in the act of raising and breaking Shiva’s bow… [1-69-9, 10a]

shvaH prabhaate narendra tvam samvar.htayitum ar.hhasi || 1-69-12
yaj~nasya ante narashreSTha vivaaham R^iSi sattamaiH |

12b, 13b. nara shreSTha= among men, best in first-born-linage [because you are born in first and foremost Ikshvaku dynasty, hence you are]; nara indra= oh, Indra of Indra-like kings [on earth]; shvaH prabhaate= tomorrow, morning; yaj~nasya ante= Vedic-ritual, at end of [at the culmination]; R^iSi sattamaiH [sammatam ]= with Sages, best one’s [conducted by, agreeable to for the time and date of marriage]; vivaaham tvam= marriage, you; sam vartayitum arhasi= to clearly initiate [about the talks, celebrations reg. marriage,] apt of you.

“Because you are born in first and foremost Ikshvaku dynasty, hence you are the Indra of Indra-like kings on earth… and hence, it will be apt of you to initiate the celebrations of marriage tomorrow, and the marriage itself after the culmination of the Vedic-ritual in three or four days, and the date and time for the marriage, that which is agreeable to the best sages can be decided, and you can get it performed on that date, through those great sages… [1-69-12b, 13a]

tat dharmiSTham yashasyam ca vacanam satya vaadinaH || 1-69-15
shrutvaa videha adhipatiH param vismayam aagataH |

15b, 16b. satya vaadinaH= truth [principles,] affirmer of – Dasharatha; dharmiSTham= agreeable to the principles of marriages; yashasyam ca= agreeable to familial glory; tat= that; vacanam= sentence; shrutvaa= on listening; videha adhipatiH= Videha, to king of; param vismayam aagataH= extremely, thrill [of joy,] came over.

On listening that sentence of that affirmer of principles, namely Dasharatha, that which is conformable to the principles of marriages and familial glory, a thrill of joy came over the king of Videha. [1-69-15b. 16a]

atha raamo mahaatejaa lakshmaNena samam yayau || 1-69-17
vishvaamitram puraskR^itya pituH paadau upaspR^ishan |

17b, 18a. atha raamaH mahaatejaa= then, Rama, most brilliant one; vishvaamitram puraskR^itya= Vishvamitra, keeping ahead; lakshmaNena= with Lakshmana; samam yayau= uniformly, proceeded [strutting in step with]; pituH paadau upaspR^ishan= father’s, feet, to touch.

Then that most brilliant Rama, keeping Vishvamitra ahead, and strutting in step with Lakshmana, strutted to touch the feet of his father Dasharatha. [1-69-17]

bhraataa mama mahaatejaa yaviiyaan atidhaarmikaH |
kushadhvaja iti khyaataH puriim adhyavasat shubhaam || 1-70-2
vaaryaa phalaka paryantaam piban ikSumatiim nadiim |
saa.nkaashyaam puNya sa.nkaashaam vimaanam iva puSpakam || 1-70-3

2, 3. ati dhaarmikaH= highly, self-righteousness; kushadhvaja iti khyaataH= Kushadhvaja, thus, renowned as; mahaatejaa= highly brilliant one; mama yaviiyaan bhraataa= my, younger, brother; ikSumatiim= River Ikshumati [with sugar-cane juice like waters]; nadiim= of River Ikshumati; piban= drinking [supping]; vaaryaa phalaka paryantaam= in water [of moats,] staked trident [bastions,] all around; shubhaam= auspicious; puNya sankaashaam= holiness, equal to – a holy city; saankaashyaam= Saankaasya named city; puriim= in such city; puSpakam vimaanam iva= Pushpaka, aircraft, like; adhyavasat= presides over [he is ruling from.]

“My younger brother renowned thus as Kushadhvaja, a highly self-righteous one and a highly brilliant one is ruling from the auspicious and holy city named Saankaasya, which city is surrounded by River Ikshumati as a natural moat, in which moat bastions of tridents are staked all around… and my brother presides over that city as if he is sitting in the Pushpaka aircraft of richly-rich god Kubera, and as though supping the sugarcane juice-like waters of River Ikshumati… [1-70-2, 3]

sa.mkaasyaam te samaagamya dadR^ishuH ca kushdhvajam |
nyavedayan yathaa vR^ittam janakasya ca cintitam || 1-70-7

7. te= those envoys; samkaasyaam samaagamya= in Saankaasya city, on arriving; kushdhvajam dadR^ishuH ca= Kushadhvaja, they have seen, also; yathaa vR^ittam= as has, happened; and; janakasya cintitam ca= Janaka’s, thought of [point of view,] even; nyavedayan= reported.

On arriving in city Saankaasya those envoys have seen king Kushadhvaja and on submitting what has happened to the king about Rama’s breaking of Shiva’s bow, and they have also submitted the point of view of Janaka regarding marriages of four daughters. [1-70-7]

ayodhyaa adhipate viira vaideho mithilaa adhipaH || 1-70-13
sa tvaam draSTum vyavasitaH sa upaadhyaaya purohitam |

13b-14a. viira= oh, valiant one; ayodhyaa adhipate= oh, Ayodhya’, sovereign; mithilaa adhipaH= Mithila’s, sovereign; saH vaidehaH= he, the king of Videha heritage – Janaka; sa upaadhyaaya purohitam= with [your] mentors, royal-priest; tvaam draSTum vyavasitaH= you, to see [seeking an audience,] poised for.

“Oh, valiant king, oh, sovereign of Ayodhya, his highness the sovereign of Mithila from the heritage of Videha kings is poised for seeking an audience with your highness, along with your highness’ royal-priest Vashishta and other mentors…” The minister Sudaamana said so to Dasharatha. [1-70-13b, 14a]

vishvaamitra abhyanuj~naataH saha sarvaiH mahar.hSibhiH || 1-70-17
eSa vakSyati dharmaatmaa vasiSTho me yathaa kramam |
tuuSNiim bhuute dasharathe vasiSTho bhagavaan R^iSiH || 1-70-18
uvaaca vaakyam vaakyaj~no vaideham sa purodhasaam |

17b, 18, 19a. sarvaiH maharSibhiH saha= all, great sages, along with; vishvaamitra abhi anu j~naataH= by Vishvamitra, duly assented; dharmaatmaa eSa vasiSThaH= virtue-souled [equanimous,] this, Vashishta; yathaa kramam= as per, lineage; me= of mine [my bloodline]; vakSyatihe will narrate about; dasharathe= by Dasharatha; tuuSNiim bhuute= silent, on becoming – when took pause; vaakya j~naH= sententious sage; vasiSThaH bhagavaan R^iSiH= Vashishta, godly, sage; sa purodhasaam= with, [his] men of the cloth; vaideham vaakyam uvaaca= to Videha king, sentence, said.

“Should an assent be given by Sage Vishvamitra, along with all the great sages present here, this equanimous Vashishta will narrate about my bloodline, lineally…” And, to the nod of Vishvamitra Dasharatha become reticent, and then the godly and sententious sage Vashishta who is along with his men of the cloth said these sentences to the king of Videha, namely Janaka. [1-70-17b, 18, 19a]

avyakta prabhavo brahmaa shaashvato nitya avyayaH || 1-70-19
tasmaat mariiciH sa.njaj~ne mariiceH kashyapaH sutaH |
vivasvaan kashyapaat jaj~ne manur vaivasvataH smR^itaH || 1-70-20

19b, 20. a+ vyakta= un, provable; prabhavaH= emanated from; shaashvataH= timeless; nitya= changeless; a+vyayaH= perishless; such a; brahmaa= Brahma – is there; tasmaat mariiciH sanjaj~ne= from, that [Being, Brahma,] Mariichi, is begotten; mariiceH kashyapaH sutaH= of Mariici, Kaashyapa, is the son; kashyapaat= from Kaashyapa; vivasvaan= Vivasvaan [The Sun]; jaj~ne= is begotten; vaivasvataH= from Vaivasvat [from Sun]; manuH smR^itaH== Manu, is said to be the son.

“The Unprovable emanated the timeless, changeless and perishless Brahma, and from that Being, namely Brahma, Mariichi is begotten, and Kaashyapa is the son of Mariichi, and the Sun is begotten from Kaashyapa, and Manu is said to be the son of the Sun… [1-70-19b, 20]

manuH prajaapatiH puurvam ikSvaakuH ca manoH sutaH |
tam ikSvaakum ayodhyaayaam raajaanam viddhi puurvakam || 1-70-21

21. manuH puurvam prajaapatiH= Manu is, earliest, Prajaapati; ikSvaakuH manoH sutaH= Ikshvaku is, Manu’s, son; tam ikSvaakum= him, that Ikshvaku; ayodhyaayaam= in Ayodhya; puurvakam raajaanam viddhi= as earliest, king, know thus.

“Manu is the earliest Prajaapati and Ikshvaaku is the son of Manu, and that Ikshvaaku is the first king of Ayodhya… know thus… [1-70-21]

sapatnyaa tu garaH tasyaiH datto garbha jighaa.msayaa |
saha tena gareNa eva sa.mjaataH sagaroi abhavat || 1-70-37

37. sapatnyaa= by co-wife; tasyaiH= to her; garbha jighaamsayaa= for womb, ruination [for abortion]; garaH dattaH= poison, given; tena gareNa saha samjaataH= with that, poison, along with, who took birth; hence he; sagaraH abhavat= Sagara, became.

“Because he took birth along with the poison administered to his mother by her co-wife, he became Sagara, the emperor…” [1-70-37]

sagarasya asya asama.njaH tu asama.njaat atha a.mshumaan |
diliipo a.mshumataH putro diliipasya bhagiirathaH || 1-70-38

38. asya sagarasya asamanjaH= from that, Sagara, Asamnja; atha= then; asamanjaat amshumaan= from Asamanja, Amshuman; diliipaH amshumataH putraH= Diliipa, Amshuman’s, son; diliipasya bhagiirathaH= of Diliipa, is Bhageeratha – is the son.

“From Sagara it is Asamanja and from Asamanja it is Amshuman, and from Amshuman it is Diliipa, and the son of Diliipa is Bhageeratha… [1-70-38]

bhagiirathaat kakutsthaH ca kakutsthasya raghuH tathaa |
raghoH tu putraH tejasvii pravR^iddhaH puruSaadakaH || 1-70-39
kalmaaSapaado hi abhavat tasmaat jaataH tu sha~NkhaNaH |

39, 40a. bhagiirathaat kakutsthaH ca= from Bhageeratha, Kakutstha, also; tathaa= thus; raghuH kakutsthasya= it is Raghu, from Kakutstha; tejasvii pravR^iddhaH= resplendent one, Pravriddha; raghoH putraH= Raghu’s, son; he alone is; puruSa aadakaH= human flesh, eater; kalmaaSapaadaH hi abhavat= Kalmashapaada one, indeed, [Pravriddha] became; tasmaat sha~NkhaNaH jaataH= from him [Pravriddha,] Shankana, is born.

“From Bhageeratha it is Kakutstha, from Kakutstha it is Raghu, and Raghu’s son is the great resplendent Pravriddha, who is reduced to a human flesh eater, and he is also known as Kalmashapaada… and from him, that Pravriddha, Shankana is born… [1-70-39, 40a]

sudarshanaH sha.nkhaNasya agnivarNaH sudarshanaat || 1-70-40
shiighragaH tu agnivarNasya shiighragasya maruH sutaH |
maroH prashushrukaH tu aasiit a.mbariiSaH prashushrukaat || 1-70-41

40b, 41. shankhaNasya sudarshanaH= Shamkana’s [son is,] Sudarshana; sudarshanaat agnivarNaH= from Sudarshana, it is Agnivarna; agnivarNasya shiighragaH= of Agnivarna, Shiigraga; shiighragasya sutaH maruH= Shiighraga’s, son, is Maru; maroH prashushrukaH= from Maru, it is Prashushruka; prashushrukaat ambariiSaH aasiit= from Prashushruka, Ambariisha, it was – the son.

” Shankana’s son is Sudarshana, and from Sudarshana it is Agnivarsna… And Shiigraga is the son of Agnivarsna, and Shiighraga’s son is Maru and from Maru it is Prashushruka, and Ambariisha is the son of Prashushruka… [1-70-41]

evam bruvaaNam janakaH pratyuvaaca kR^itaa.njaliH |
shrotum ar.hhasi bhadram te kulam naH parikiirtitam || 1-71-1

1. evam bruvaaNam= this way, to him who is saying – to Vashishta; janakaH kR^itaanjaliH pratyuvaaca= Janaka, reverentially making palm-fold, in reply said; te bhadram= you be safe; parikiirtitam= distinguished; naH kulam= of our, lineage; shrotum arhasi= to listen, apt of you – all of you.

When sage Vashishta said that way, Janaka reverentially made palm fold and said this in reply, “oh, sage, let safeness betide you all… now, it will be apt of you all to listen to our distinguished lineage… [1-71-1]

raajaa abhuut triSu lokeSu vishrutaH svena karmaNaa |
nimiH parama dharmaatmaa sarva sattvavataam varaH || 1-71-3

3. svena karmaNaa= by his own, accomplishments; triSu lokeSu vishrutaH= in triad, of worlds, renowned one; parama dharma aatmaa= uniquely, seraphic, souled one; sarva sattvavataam varaH= among all, stalwart [emperors,] best one; raajaa nimiH abhuut= emperor, Nimi, was there – once upon a time.

“Once there was an emperor Nimi, who was renowned in the triad of worlds by his own accomplishments, and who was uniquely seraphic-souled and a best one among all stalwart emperors… [1-71-3]

tasya putro mithiH naama janako mithi putrakaH |
prathamo janako naama janakaat api udaavasuH || 1-71-4

4. mithiH naama= Mithi, named; tasya putraH his, son; prathamaH janakaH naama= first, Janaka, by name [designated as]; mithi putrakaH janakaH= Mithi’s, son, is Janaka; janakaat api udaavasuH= from Janaka, even, Udaavasu – are born.

“And his son was named as Mithi, and Janaka was Mithi’s son… the first one to be designated as Janaka… and even from that Janaka it is Udaavasu who took birth… [1-71-4]

mahiidhraka suto raajaa kiirtiraato mahaabalaH |
kiirti raatasya raajaR^iSeH mahaaromaa vyajaayata || 1-71-11

11. mahaabalaH= great mighty one; raajaa kiirtiraataH= king, Kiirtiraata is; mahiidhraka sutaH= Mahiidraka’s, son; raajaR^iSeH kiirtiraatasya= to sagely king, Kiirtiraata; mahaaromaa vyajaayata= Mahaaroma, born.

“Mahiidraka’s son is the great mighty king Kiirtiraata, and the son born to sagely king Kiirtiraata is Mahaaroma… [1-71-11]

mahaaromNaH tu dharmaatmaa svarNaromaa vyajaayata |
svarNaromNaH tu raajarSeH hrasvaromaa vyajaayata || 1-71-12

12. mahaaromNaH tu= from Mahaaroma, but; dharmaatmaa= virtue-souled one; svarNaromaa vyajaayata= Swarnaroma, is born; raajarSeH svarNaromNaH tu= to kingly sage, Swarnaroma, on his part; hrasvaromaa vyajaayata= Hrasvaroma, is born.

“From Mahaaroma it is the virtue-souled Swarnaroma, and from kingly sage Swarnaroma it is Hrasvaroma… [1-71-12]

tasya putra dvayam jaj~ne dharmaj~nasya mahaatmanaH |
jyeSTho aham anujo bhraataa mama viiraH kushadhvaja || 1-71-13

13. dharmaj~nasya tasya= that virtue, knower, from him; mahaatmanaH= noble-souled ones; putra dvayam jaj~ne= sons, a pair of, are born; aham jyeSThaH= I am, elder; viiraH kushadhvaja= brave one, Kushadhvaja is; mama= my; anu jaH= later, born [younger]; bhraataa= brother.

“Two sons are born to that knower of virtue and noble souled Hrasvaroma, I am the elder, and my younger brother is this brave Kushadhvaja… [1-71-13]

maam tu jyeSTham pitaa raajye so abhiSicya naraadhipa |
kushadhvajam samaaveshya bhaaram mayi vanam gataH || 1-71-14

14. pitaa saH naraadhipa= father, he, that king; jyeSTham maam= elder me; raajye abhiSicya= in kingdom, anointed; kushadhvajam bhaaram= Kushadhvaja’s, burden [duty to look after]; mayi samaaveshya= in me, vesting; vanam gataH= to forests, departed.

“He that king and father of ours, Hrasvaroma, anointing me in kingdom as I am the elder, and vesting the duty of looking after Kushadhvaja in me, he departed to forests… [1-71-14]

kaniiyaan eSa me bhraataa aham jyeSTho mahaamune |
dadaami parama priito vadhvau te munipu.ngava || 1-71-20
siitaam raamaaya bhadram te uurmilaam lakSmaNaaya vai |

20, 21a. mahaamune= oh, best saint; eSa me kaniiyaan bhraataa= he is, my, younger, brother; aham jyeSThaH= I am, elder; munipungava= oh, eminent-saint; parama priitaH= highly, gladdened; te vadhvau dadaami= those, brides, I am bestowing; siitaam raamaaya= Seetha, for Rama; uurmilaam lakSmaNaaya vai= Urmila, for Lakshmana, for sure; te bhadram= to you – to all, let there be felicity,.

“Oh, best saint Vashishta, this is that younger brother of mine, and I am the elder. Oh, eminent-saint, I am bestowing those brides with a highly gladdened heart… Seetha for Rama, and Urmila for Lakshmana, let there be felicity for all… [1-71-20, 21a]

viirya shulkaam mama sutaam siitaam sura suta upamaam || 1-71-21
dvitiiyaam uurmilaam caiva triH vadaami na sa.mshayaH |
dadaami parama priito vadhvau te munipu.ngava || 1-71-22

21b, 22a. viirya shulkaam= bravery’s, bounty; sura suta upamaam= divine Providence’s, daughter, in simile; mama sutaam siitaam= my, daughter, Seetha; dvitiiyaam uurmilaam caiva= second one, Urmila, also thus; munipungava= oh, eminent-saint; triH vadaami= thrice, I reiterate; parama priitaH= highly, gladdened; te vadhvau dadaami= those, brides, I am bestowing; samshayaH na= doubt, is not there.

“My daughter Seetha is the bounty for bravery and in simile she is the daughter of the divine Providence, and thus the second one Urmila too… oh, eminent-saint, with a highly gladdened heart I reiterate thrice while I bestow those brides, there is no doubt about it… [1-71-21b, 22a]

raama lakSmaNayo raajan go daanam kaarayasva ha |
pitR^i kaaryam ca bhadram te tato vaivaahikam kuru || 1-71-23

22b, c, 23. raajan= oh, king Dasharatha; raama lakSmaNayaH= for Rama, Lakshmana; go daanam= cow, donation [lexically, but this is different and given in comment]; kaarayasva ha= make happen, indeed; pitR^i kaaryam ca= to manes, ritual, also [get it done]; tataH vaivaahikam kuru= afterwards, wedding celebrations, you make happen; te bhadram= all be blest.

“Oh, king Dasharatha, let the preceding ritual of samaavartna, be undertaken, and let manes be propitiated by the ritual, naandi shraadha, and afterwards you make happen the wedding celebrations … thus, all will be blest… [1-71-22b, 23]

maghaa hi adya mahaabaaho tR^itiiye divase prabho |
phal.hgunyaam uttare raajan tasmin vaivaahikam kuru |
raama lakSmaNayoH arthe daanam kaaryam sukhodayam || 1-71-24

24. mahaabaaho= oh, great dextrous Dasharatha; prabho= oh, lord; adya maghaa hi= today, [ruling star is] Magha, isn’t it; raajan= oh, king; tR^itiiye divase= on third, day from today; phalgunyaam= in Phalguni [when star Phalguni comes]; tasmin uttare= in that, later part [Uttara phalguNi]; vaivaahikam kuru= wedding, you make happen; raama lakSmaNayoH= for Rama, Lakshmana; sukha udayam arthe= for wellbeing, invoking, for purpose of [wellbeing is the only ensuing factor]; daanam kaaryam= bounties, doable [be accorded generously.]

“Oh, great dextrous Dasharatha, the star ruling today is magha, isn’t it… oh, lord, on the third from now, say day after tomorrow, when the star phaalguNicomes, in its later part, namely uttara phalugNi, you may make happen this wedding, and the bounties like go bhuu tila hiraNya aadi i.e., ‘ cows, lands, grains, gold etc., that ensue the wellbeing of Rama and Lakshmana, may be accorded to the eligible generously… [1-71-24]

asya dharmaatmano raajan ruupeNa apratimam bhuvi |
sutaa dvayam narashreSTha patni artham varayaamahe || 1-72-5

5. raajan= oh, king; narashreSTha= oh, grand sire, Janaka; ruupeNa bhuvi a+pratimam= by looks, in world, not, matchable [nonpareil]; asya dharmaatmanaH= of this, right-minded [Kushadhvaja's]; sutaa dvayam= daughters, pair of; patni artham varayaamahe= wife for the purpose of[to pair off with Bharata and Shatrughna,] we choose.

“Oh, king, the pair of daughters of this right-minded Kushadhvaja is nonpareil in comeliness in this world, hence, oh, grand sire, we choose to pair them off with Bharata and Shatrughna… [1-72-5]

ubhayoH api raajendra sa.mbandhena anubadhyataam |
ikSvaaku kulam avyagram bhavataH puNya karmaNaH || 1-72-8

8. raajendra= oh, best king; ikSvaaku [kulam]= Ikshvaku’s, [is the impeccable dynasty]; puNya karmaNaH bhavataH [kulam] api= [having] pious, deeds, your [dynasty, ] as well – is an immaculate one; ubhayoH= both,; kulam= dynasty; sambandhena avyagram anubadhyataam= by alliance [wed-locks], not, loosely [compactly,] let them be interlocked.

“Oh, best king, let both theses dynasties of yours, the impeccable dynasty of Ikshvaku-s and the immaculate dynasty of yours as well, be interlocked by these wedlock-s…” Thus Vishvamitra advised Janaka. [1-72-8]

evam bhavatu bhadram vaH kushadhvaja sute ime |
patnyau bhajetaam sahitau shatrughna bharatau ubhau || 1-72-11

11. evam bhavatu= so, be it; vaH bhadram= you, be safe; ime kushadhvaja sute= these, Kushadhvaja’s, daughters; sahitau= being together [brothers in perfect accord, paired brothers]; shatrughna bharatau= to Shatrughna Bharata; ubhau= two of them; patnyau bhajetaam= as wives, they devout themelves.

“So be it! Safe betides you all! Let the pair of Kushdhvaja’s daughters, namely Maandavi, Shrutakiirti, devout themselves as a pair of wives to the paired brothers, namely Bharata and Shatrughna, respectively… [1-72-11]

uttare divase brahman phalguniibhyaam maniiSiNaH |
vaivaahikam prasha.msanti bhago yatra prajaapatiH || 1-72-13

13. brahman= oh, Brahman; phalguniibhyaam= in the day where both Phalguni stars are available; yatra= on which day; prajaapatiH bhagaH [devataa]= a deity for progeny, namely Bhaga [is the presiding deity]; uttare divase= later, day [later part of the day, or, when the star post-Phalguni is ruling]; vaivaahikam= for wedding [ceremonies on such a day]; maniiSiNaH= savants; prashamsanti= acclaim.

“Oh, Brahman, the savants acclaim that part of the day as the best for wedding ceremonies when both of the pre-Phalguni and post-Phalguni stars are available, and on such a time where post-Phalguni is ruling, for which Bhaga is the presiding deity for progeny…” So said Janaka to the marriage party. [1-72-13]

evam uktvaa vacaH saumyam pratyutthaaya kR^itaa.njaliH |
ubhau muni varau raajaa janako vaakyam abraviit || 1-72-14

14. janakaH raajaa= Janaka, king; evam saumyam vacaH uktvaa= thus, gracious, words, on saying; prati utthaaya= in turn, getting up [from throne]; kR^itaanjaliH= reverently; ubhau muni varau= to both, saints, eminent; vaakyam abraviit= sentence, said.

On saying those gracious words thus, king Janaka got up from his throne and coming nigh of both of the eminent-saints, Vishvamitra and Vashishta, reverently said this sentence. [1-72-14]

paro dharmaH kR^ito mahyam shiSyo asmi bhavatoH sadaa |
imaani aasana mukhyaani aasyataam munipu.ngavau || 1-72-15

15. mahyam paraH dharmaH kR^itaH= in my respect, excellent, kind deed [beau geste,] is done; sadaa bhavatoH shiSyaH asmi= for ever, of yours, proselyte, I am – I remain; munipungavau= oh, eminent-saints; imaani aasana mukhyaani= these, seats, important [thrones]; aasyataam= take a seat [preside over.]

“You two, oh, eminent-saints, have done an excellent generous act in my respect, thus I will ever remain your proselyte… you may please preside over these thrones, that of mine, my brother’s, and that of Dasharatha… [1-72-15]

tam aapR^iSTvaa nara patim raajaa dasharathaH tadaa |
muniindrau tau puraskR^itya jagaama aashu mahaayashaaH || 1-72-20

20. tadaa= then; mahaayashaaH raajaa dasharathaH= highly renowned, king, Dasharatha; tam nara patim aapR^iSTvaa= him, sovereign [Janaka,] on seeking [leave of absence]; tau muniindrau puraskR^itya= both, eminent-saints, keeping afore; aashu jagaama= promptly, departed.

On seeking leave of absence from the sovereign of people, Janaka, that highly renowned king Dasharatha promptly departed from there, keeping both of the eminent-saints afore, namely Vishvamitra and Vashishta. [1-72-20]

suvarNa shR^i.ngayaH sa.mpannaaH sa vatsaaH kaamsya dohanaaH |
gavaam shata sahasraaNi catvaari puruSa R^iSabhaH || 1-72-23
vittam anyat ca su bahu dvijebhyo raghu na.ndanaH |
dadau go daanam uddishya putraaNaam putra vatsalaH || 1-72-24

23-24. puruSa R^iSabhaH= man, the bullish [best one]; putra vatsalaH= sons, affectionate towards; raghu nandanaH= Raghu’s, legatee; putraaNaam= sons’; go daanam uddishya= cow, donation, intended for; suvarNa shR^ingayaH= golden casing, horns; [su] sampannaaH= very abundant [milkers]; sa vatsaaH= with, calves; kaamsya dohanaaH= bell metal, with milking jugs; gavaam= cows; catvaari= four; shata sahasraaNi= hundred, thousands; anyat= other [kinds of]; su bahu vittam ca= very, many, assets, also; dvijebhyaH dadau= to Brahman-s, donated.

In that cow donation ceremony intended for his sons, he that best one among men and the one who is affectionate towards his sons, Dasharatha, the legatee of Raghu-s, has donated on behalf of each of his sons, four hundred thousand cows, that are abundant milkers, and that have golden casings on their horns, and that are with their calves, and along with milking jugs made with bell metal, and he even donated very many other kinds of assets to Brahmans. [1-72-23, 24]

sa sutaiH kR^ita go daanaiH vR^itaH saH nR^ipatiH tadaa |
loka paalaiH iva aabhaati vR^itaH saumyaH prajaapatiH || 1-72-25

25. kR^ita go daanaiH= having performed, cow, donation [samaavartna, snaataka, initiatory ceremonies]; sa sutaiH vR^itaH= with, sons, encircling [amidst]; saH nR^ipatiH tadaa= he, king, then; loka paalaiH vR^itaH= world, administrators [four principle deities presiding over the four quarters of world,] encircled; saumyaH prajaapatiH iva= serene, mankind’s, overlord [Brahma,] like; aabhaati= shone forth.

On performing the cow donations and samaavartna, snaataka, the initiatory ceremonies of his sons, as well, he that serene king Dasharatha who is amidst the quartet of his sons, shone forth like serene Brahma, who is quartet-faced, with the quartet of Veda-s, and who is the overlord of mankind, amidst the quartet of presiding deities in the quartet of the world. [1-72-25]

Sri Sita Rama Jeyam.

Aalvaar Emberumaanaar Jeeyar Thiruvadikale Saranam.

Sri Valimiki Raamaayanam -Baala Kaandam -Sargams -65/66/67/68..

September 2, 2012

atha haimavatiim raama disham tyaktvaa mahaamuniH |
puurvaam disham anupraapya tapaH tepe sudaaruNam || 1-65-1

1. raama= oh, Rama; atha mahaa muniH= then, great-saint; haimavatiim disham= snowbound, direction – Himalayan area, northern side; tyaktvaa= leaving off; puurvaam disham anupraapya= eastern, direction, on arriving; sudaaruNam tapaH tepe= highly rigorous, ascesis, undertook.

“That great-saint Vishvamitra then leaving off the snowbound Himalayas on north, oh, Rama, he reached eastern quarter and undertook rigorous ascesis.” Thus Sage Shataananda continued the legend of Vishvamitra. [1-65-1]

puurNe varSa sahasre tu kaaSTha bhuutam mahaamunim |
vighnaiH bahubhiH aadhuutam krodho na a.ntaram aavishat || 1-65-3
saH kR^itvaa nishcayam raama tapa aatiSTat avyayam |

3, 4a. raama= Rama; varSa sahasre puurNe tu= years, thousand, on completing, even; kaaSTha bhuutam mahaa munim= woodenly, on becoming, great-saint; bahubhiH vighnaiH aadhuutam= many, by barriers, blasted [at full blast]; krodhaH [hR^idaya] antaram= fury, in inside [heart of hearts,]; na aavishat= not, entered; saH nishcayam kR^itvaa= he, firm determination, on making; a+vyayam tapa aatiSTat= not, mitigated, ascesis, stood fast.

“Even on completing a thousand years, even when that great-saint became woodenly, even many barriers are at full blast, oh, Rama, fury has not entered his heart of hearts, for he stood fast in an unmitigated ascesis on making a firm determination. [1-65-3, 4a]

tasya varSa sahasrasya vrate puurNe mahaavrataH || 1-65-4
bhoktum aarabdhavaan annam tasmin kaale raghuuttama |
indro dvijaatiH bhuutvaa tam siddha annam ayaacat || 1-65-5

4b, 5. raghuuttama= oh, Ragu-dynasty’s best, Rama; tasya varSa sahasrasya= those, years, thousand of; vrate puurNe= ascesis, while being completed; mahaavrataH= one with a rigour-pledge; annam bhoktum aarabdhavaan= meal, to eat, started to; tasmin kale= at that, time; indraH dvijaatiH bhuutvaa= Indra, Brahman, on becoming; tam siddha annam ayaacat= him [Vishvamitra's,] readily available, meal, requested.

“On one day when those thousand years of ascesis with the rigorous pledge of Vishvamitra are being completed, and when he started to eat his meal, oh, Rama, best of Raghu’s dynasty, Indra arrived there disguising himself as a Brahman and requested for the readily available meal. [1-65-4b, 5]

tasmaiH dattvaa tadaa siddham sarvam vipraaya nishcitaH |
niHSheSite anne bhagavaan abhuktvaa iva mahaatapaaH || 1-65-6
na ki.mcit avadat vipram mauna vratam upaasthitaH |
tathaa eva aasiit punaH maunam anucChvaasam cakaara ha || 1-65-7

6. bhagavaan= godly Vishvamitra; mahaa tapaaH= great-ascetic; mauna vratam upaasthitaH= muteness, pledge of, one who is abiding; such Vishvamitra; nishcitaH= willingly; tadaa= then; siddham= ready [meal]; sarvam= all; tasmaiH vipraaya dattvaa= for him, to Brahman, gave away; anne niH SheSite= food, nothing, remained – Indra consumed everything without any leftovers; a+ bhuktvaa iva= without, taking food [starved himself,] like; vipram kimcit na avadat= to Brahman, a little, not, said; tathaa= later; punaH= again; an+ucChvaasam eva aasiit= without, breath [with breath-control,] only, he remained; maunam cakaara ha= muteness, carried on [his ascesis,] indeed.

“Then that godly Vishvamitra willingly gave away all the readied meal to that Brahman, and as no meal is leftover by Brahman-Indra, that great-ascetic Vishvamitra starved himself. Vishvamitra did not speak a little to the Brahman in dissent as he is abided by his pledge of muteness, and he again remained in muteness and breath-control. Like that, he indeed carried on his ascesis. [1-65-6, 7]

atha varSa sahasram ca na ucChvasan munipu.ngavaH |
tasya anucChvasamaanasya muurdhni dhuumo vyajaayata || 1-65-8
trai lokyam yena sa.mbhraa.ntam aataapitam iva abhavat |

8, 9a. atha= then; munipungavaH= saint, the eminent is; varSa sahasram= years, [another] thousand; na ucChvasat= without, respiration; an + ucChvasamaanasya= who is – not, taking breath; tasya muurdhni= his, from head; dhuumaH vyajaayata= fumes, started to emit; yena= by which [fumes]; trai lokyam sambhraantam= triad, of worlds, startled; aataapitam iva abhavat= seared, as if, became.

“That eminent saint remained without respiration for another thousand years, and then fumes have started to emit from the head of sage who is controlling his breath, by which fumes the triad of worlds looked as if it is searing, and this startled all the worlds. [1-65-8, 9a]

tato devarSi gandharvaaH pannaga uraga raakSasaaH || 1-65-9
mohitaa tapasaa tasya tejasaa ma.ndarashmayaH |
kashmala upahataaH sarve pitaamaham atha abruvan || 1-65-10

9b, 10: tataH= then; deva R^iSi gandharvaaH pannaga uraga raakSasaaH= gods, sages, gandharva-s, serpents, reptiles, demons; tasya= his [Vishva mitra's]; tejasaa= by resplendence; mohitaa= are puzzled; atha= then; tapasaa= by [his] ascesis; manda rashmayaH= dulled, resplendence – of gods and others; kashmala upahataaH= all of them – blemish, marred by; sarve pitaamaham abruvan= all, to Grandparent, then, addressed.

“Then the gods, sages, gandharva-s, serpents, reptiles, demons are puzzled at the ascesis of Vishvamitra, and as their own resplendence is dulled by the ascesis of Vishvamitra, thereby they are marred by this blemish of lowered resplendence, then all of them addressed the Grandparent, Brahma. [1-65-9b, 10]

buddhim na kurute yaavat naashe deva mahaamuniH || 1-65-16
taavat prasaado bhagavaan agni ruupo mahaadyutiH |

16b, 17a. deva= oh, god; mahaamuniH= great saint, Vishvamitra; naashe= in total destruction – of all worlds; yaavat= before; buddhim na kurute= mind, not, going to make up; taavat= prior to it; agni ruupaH Fire-god’s, embodiment of; mahaadyutiH= great-resplendent one; bhagavaan= most reverential one Vishvamitra; prasaadaH= he is to be placated.

” ‘Oh, God, great saint Vishvamitra turned out to be the embodiment of Fire-god, and before that great-resplendent and most reverential sage makes up his mind for total destruction of all worlds he is to be placated. [1-65-16b, 17a]

diirgham aayuH ca te brahman dadaami sa marud gaNaH || 1-65-20
svasti praapnuhi bhadram te gacCha saumya yathaa sukham |

20b, 21a. brahman= oh, Brahman; sa marut gaNaH= [I,] along with, Marut-gods’, assemblages; te= to you; diirgham aayuH dadaami= long, life, I am bestowing; svasti praapnuhi= blissfulness, betides you; te bhadram= to you, safeness will be there; saumya= oh, gentle [sage]; yathaa sukham gacCha= as you, please, take leave.

” ‘Along with the assemblages of Marut-Wind-gods, I bestow upon you a long life. Let blissfulness betide you. You be safe. Oh, gentle sage, you may take leave as you please.’ Thus, Brahma said to Vishvamitra. [1-65-20b, 21a]

kSatra vedavidaam shreSTho brahma vedavidaam api || 1-65-23
brahma putro vasiSTho maam evam vadatu devataaH |
yadi ayam paramaH kaamaH kR^ito yaantu surarSabhaaH || 1-65-24

23b, 24a. devataaH= oh, gods; kSatra veda vidaam= Kshatriya’s, knowledge [kingcraft,] among geniuses; brahma veda vidaam api= Brahman, knowledge, among knowers [scholars of Veda-s,] even; shreSThaH= the outstanding one; brahma putraH= Brahma’s, son [brainchild]; vasiSThaH= Vashishta; maam evam vadatu= me, in this way, say [acknowledge]; ayam paramaH kaamaH= this, ultimate, yearning; kR^itaH yadi= done, if; sura R^iSabhaaH= gods, the best ones; yaantu= you may leave.

” ‘Oh, gods, he who is the outstanding one among the geniuses of kingcraft, and among the scholars of Veda-s as well, even that Vashishta, the brainchild of Brahma, shall acknowledge me in this way as Brahma-sage. Oh, the best gods, you may take leave if you can effectuate this ultimate yearning of mine.’ Thus Vishvamitra requested the gods. [1-65-23b, 24]

vishvaamitro api dharmaatmaa labdhvaa braahmaNyam uttamam |
puujayaamaasa brahmarSim vasiSTham japataam varam || 1-65-27

27. dharmaatmaa vishvaamitraH api= virtue-souled one, Vishvamitra, even; uttamam braahmaNyam labdhvaa= supreme, Brahman-hood on getting; brahmarSim japataam varam vasiSTham= Brahma-sage, among meditators, the best one, at Vashishta; puujayaamaasa= started to reverence.

“On getting his Brahman-hood even the virtue-souled Vishvamitra started to reverence the supreme among meditators and his counterpart Brahma-sage, namely Vashishta. [1-65-27]

eSa raama muni shreSTha eSa vigrahavaan tapaH |
eSa dharmaH paro nityam viiryasya eSa paraayaNam || 1-65-29

29. raama= oh, Rama; eSa= he is; muni shreSTha= saint, best; eSa vigrahavaan tapaH= he is, embodiment of, ascesis; eSa nityam dharmaH paraH= he is, always, in righteousness, obliged with; eSa viiryasya paraayaNam= he is, for fortitude, dwelling house stonghold.

“Oh, Rama, he is the best saint, he is the embodiment of ascesis, he is always obliged with righteousness, and he is the stronghold for fortitude.” [1-65-29]

evam uktvaa mahaatejaa viraraama dvijottamaH |
shataana.nda vacaH shrutvaa raama lakSmaNa sa.nnidhau ||1-65-30
janakaH praa.njaliH vaakyam uvaaca kushikaaatmajam |

30, 31a. mahaatejaaH dvijottamaH= great-resplendent, Brahman, the best [Shataananda]; evam uktvaa viraraama= that way, on saying, took respite; janakaH= King Janaka; raama lakSmaNa sannidhau= Rama, Lakshmana, in the presence of; shataananda vacaH shrutvaa= Shataananda’s, words, on listening; praanjaliH= with adjoined palms; kushikaaatmajam vaakyam uvaaca= Kushika’s, son sentence, said to.

On narrating the legend of Vishvamitra in this way that best Brahman and great-resplendent Sage Shataananda took respite. And on listening the narration of Sage Shataananda said in the presence of Rama and Lakshmana, king Janaka said this sentence to Kushika’s son, Vishvamitra, with suppliantly adjoined palms. [1-65-30b, 31a]

evam uktvaa muni shreSTham vaideho mithilaa adhipaH |
pradakSiNam cakaara aashu sa upaadhyaayaH sa baa.ndhavaH || 1-65-39

39. vaidehaH= legatee of Videha kingdom; mithilaa adhipaH= Mithila’s, king; muni shreSTham evam uktvaa= to saint, the best, in this way, on saying; sa upaadhyaayaH sa baandhavaH= with, teachers, with relatives; aashu pradakSiNam cakaara= immediately, circumambulations, performed.

This way on saying to the best saint, the king of Mithila and the legatee of Videha lineage, immediately performed circumambulations along with his teachers and relatives to Vishvamitra in veneration. [1-65-39]

putrau dasharathasya imau kSatriyau loka vishrutau |
draSTu kaamau dhanuH shreSTham yat etat tvayi tiSThati || 1-66-5

5. putrau+dasharathasya+imau= sons, of Dasharatha, these two; kSatriyau+loka+vishrutau= Kshatriya-s, in world, renowned; draSTu+kaamau+dhanuH+shreSTham= to see, desirous, bow, marvellous; yat+etat+tvayi+tiSThati= which [bow,] that one, in you [with you,] have a place.

“These two are the sons of Dasharatha, well-renowned Kshatriya-s in world, and they are desirous to see that marvellous bow which has a place with you… [1-66-5]

evam uktaH tu janakaH pratyuvaaca mahaamunim |
shruuyataam asya dhanuSo yat artham iha tiSThati || 1-66-7

7. evam+uktaH+tu+janakaH= thus, addressed, but, Janaka; pratyuvaaca+mahaamunim= replied, great sage; shruuyataam+asya+dhanuSaH= I let you hear, about that, bow; yat+artham+iha+ tiSThati= by which, reason, here, it has a place.

But Janaka replied the great sage Vishvamitra when he was addressed thus, “I shall [firstly] tell by which reason that bow has its place here… [1-66-7]

devaraata iti khyaato nimeH jyeSTho mahii patiH |
nyaaso ayam tasya bhagavan haste datto mahaatmanaa || 1-66-8

8. anvaya/word-order: bhagavan= oh, godly sage; nimeH= from Nimi; SaSTaH [jyeSTaH]= sixth [eldest]; devaraata+iti+khyaataH= Devaraata, thus, renowned; mahiipatiH= king; ayam= this [bow]; tasya + haste+nyaasaH= in his, hand, as custodial care; mahaatmanaa= by Sublime Soul [Shiva]; dattaH= given.

“Oh, godly sage, there was a king renowned as Devaraata, sixth one from Nimi, [the originator of our lineage,] and this bow was handed down to him for custodial care by the Sublime Soul, Shiva… [1-66-8]

dakSa yaj~na vadhe puurvam dhanuH aayamya viiryavaan |
rudraH tu tridashaan roSaat sa liilam idam abraviit || 1-66-9

9. dakSa+yaj~na+vadhe= Daksha Prajapati’s, Vedic-ritual, devastation; puurvam= once; dhanuH+ aayamya+viiryavaan= bow, outstretching [bowstring,] mettlesome [god]; rudraH+tu+ tridashaan= Rudra, but, to all gods; roSaat+sa+liilam+idam+abraviit= rancorously, with, playing with [superciliously,] this, said.

“Once, during the devastation of the Vedic-ritual of Daksha Prajapati, the mettlesome god Rudra, rancorously outstretching the bowstring of this bow, said this to all gods, superciliously… [1-66-9]

priiti yuktaH tu sarveSaam dadau teSaam mahaatmanaam |
tat etat devadevasya dhanuu ratnam mahaatmanaH || 1-66-12
nyaasabhuutam tadaa nyastam asmaakam puurvaje vibho |

12, 13a. priiti+yuktaH+tu= glad, having [gladly,] but; sarveSaam+dadau= to all, gave; teSaam+mahaa aatmanaam= to them, great souled gods; tat+etat+devadevasya= that, this, God of God’s; dhanuu+ ratnam= bow, gem of a; mahaatmanaH= by Sublime Soul Shiva; nyaasabhuutam = for custodial care; tadaa+nyastam = then, given; asmaakam+puurvaje= to our, ancestor vibho = oh, godly saint.

“And that Sublime Soul Shiva gladly gave that bow to all of the great souled gods, and oh, godly saint, then those great souled gods gave this gem of a bow of Shiva, the God of Gods, to our ancestor [Devaraata,] for custodial care… [1-66-12, 13a]

atha me kR^iSataH kSetram laa.ngalaat utthitaa mama || 1-66-13
kSetram shodhayataa labdhvaa naamnaa siitaa iti vishrutaa |

13b, 14a. atha= later; me+kR^iSataH+kSetram= by me, when ploughing, ritual-field; laangalaat+ utthitaa+tataH= from plough [by plough from furrow,] raised, then; kSetram+ shodhayataa = ritual-filed, while purifying [consecrating]; labdhvaa= gained; naamnaa+siitaa+iti+vishrutaa= by name [named as,] Seetha, thus, renowned.

“Later, when I was ploughing the ritual field then raised by the plough [from the furrow is a baby girl... since she is] gained while consecrating the ritual-field, she is named as Seetha, and thus she is renowned… [1-66-13b, 14a]

bhuu talaat utthitaa saa tu vyavardhata mama aatmajaa || 1-66-14
viirya shulkaa iti me kanyaa sthaapitaa iyam ayonijaa |

14b, 15a bhuu+talaat+utthitaa+saa+tu= earth, from surface, arose [surfaced,] she, but; vyavardhata+ mama +aatmajaa= fostered, my [own,] soul-born girl; viirya+shulkaa+iti= boldness, bounty, thus; me= by me; kanyaa= girl; sthaapitaa= determined; iyam= she is; a+yoni+jaa= not, uterine, birthed.

“Hers is a non-uterine birth as she surfaced from the surface of the earth, but fostered as my own soul-born girl and I determined [to giver her in marriage to a bridegroom where his] boldness is the only bounty, [I receive in that marriage...] [1-66-14b, 15a]

teSaam varayataam kanyaam sarveSaam pR^ithiviikSitaam || 1-66-16
viirya shulkaa iti bhagavan na dadaami sutaam aham |

16b, 17a. teSaam+varayataam+kanyaam= to them, who are beseeching, for girl; sarveSaam= to all; pR^ithiviikSitaam= kings; viirya+shulkaa+iti= boldness, bounty, thus [saying]; bhagavan= oh, godly sage; na + dadaami+sutaam+aham= not, I gave, daughter, I have.

“To all of those kings who are beseeching for the girl, I have not given my daughter, saying that she will be given for a bounty of boldness… [1-6-16b, 17a]

teSaam jij~naasamaanaanaam shaivam dhanuH upaahR^itam || 1-66-18
na shekuH grahaNe tasya dhanuSaH tolane api vaa |

18b, 19a. teSaam+jij~naasamaanaanaam= for them, those who want to ascertain [the calibre of bow]; shaivam+dhanuH+upa+aahR^itam= Shiva’s, bow, to [their] proximity, fetched; na+ shekuH = not, capable; grahaNe+tasya+dhanuSaH= in catching hold of, its, bow; tolane+api+ vaa= to balance it [joggle,] even, or.

“For them, those who wanted to ascertain the calibre of the bow, that bow of Shiva is fetched to their proximity, but they are incapable to joggle it, or even to catch hold of it… [1-66-18b, 19a]

tataH sa.mvatsare puurNe kSayam yaataani sarvashaH || 1-66-22
saadhanaani munishreSTha tato aham bhR^isha duHkhitaH |

22b, 23a. tataH+samvatsare+puurNe= then, a year, completed [elapsed]; kSayam+ yaataani+sarvashaH = decline, went into, in anyway; saadhanaani= possessions [for livelihood]; munishreSTha= oh, eminent sage; tataH+aham+bhR^isha+duHkhitaH= thereby, I was, highly, anguished.

“Then elapsed is an year and in anyway the possessions for livelihood went into a decline, oh, eminent sage, thereby I am highly anguished [1-66-22b, 23a]

tat etat munishaarduula dhanuH parama bhaasvaram || 1-66-25
raama lakSmaNayoH ca api dar.hshayiSyaami suvrata |

25b, 26a tat+etat= that, this; munishaarduula= oh, tigerly sage; dhanuH+parama+ bhaasvaram= bow, supremely, radiant; raama+lakSmaNayoH+ca+api= to Rama, to Lakshmana, also, even; darshayiSyaami + suvrata = I will show, oh, saint of sacred vow.

“Oh, tigerly sage this is that supremely radiant bow, and oh, saint of sacred vows, I will show it, even to Rama and Lakshmana… [1-66-25b, 26a]

tataH sa raajaa janakaH sacivaan vyaadidesha ha |
dhanur aaniiyataam divyam gandha maalya anulepitam || 1-67-2

2. tataH saH raajaa janakaH= then, he, that king, Janaka; sacivaan vyaadidesha ha= to ministers, ordered, indeed; gandha maalya anulepitam= with sandalwood paste, garlands, bedaubed – decorated with; divyam= divine [bow]; dhanuH aaniiyataam= bow, be brought.

Then king Janaka indeed ordered his ministers, “bring the divine bow which is decorated with sandalwood paste and garlands… [1-67-2]

janakena samaadiSThaaH sacivaaH praavishan puram |
tat dhanuH purataH kR^itvaa nirjagmuH amita aujasaH || 1-67-3
nR^iNaam shataani pa.ncaashat vyaayataanaam mahaatmanaam |
ma.njuuSaam aSTa cakraam taam samuuhuH te katha.ncana || 1-67-4

3, 4. janakena samaadiSThaaH= by Janaka, clearly instructed; mahaatmanaam= high souled [ministers]; sacivaaH [antaH] puram praavishan= ministers, [palace] chambers on entering; tat dhanuH= that, bow; purataH kR^itvaa= [their] afore, on keeping; nir jagmuH= out, came [from palace-chambers]; te= those – miisters; a + mita aujasaH= not, limitable, energetic ones [wheel cart pullers, not ministers]; vyaayataanaam nR^iNaam= by tall men; pancaashat shataani= fifty, hundreds [five thousand men]; aSTa cakraam= eight, wheeled; taam manjuuSaam= that, coffer; kathancana= somehow – very difficultly; samuuhuH= got it tugged.

Thus clearly instructed by Janaka those high souled ministers have gone out from there and entered the palace-chambers, and they came out with an eight-wheeled coffer in which the bow of Shiva is ensconced, and those ministers got it tugged by five thousand tall men of illimitable energy who somehow tugged it very difficultly, and thus the ministers have re-entered there keeping that bow afore of them. [1-67-3, 4]

idam dhanur varam brahman janakaiH abhipuujitam |
raajabhiH ca mahaa viiryaiH ashaktaiH puuritam tadaa || 1-67-8

8. brahman= oh, Brahman; janakaiH= by [the lineage of] Janaka-s; tadaa= then [previously]; puuritam a+ shaktaiH= to take aim [with it,] not, efficient ones; mahaa viiryaiH= highly, forceful ones; raajabhiH ca= by kings, even; abhi puujitam= venerated [time-honoured bow]; dhanu varam idam= bow, exquisite one, is this.

“Here is that exquisite bow, oh, Brahman, which is held as a time-honoured bow by the lineage of Janaka kings, and with which even the highly forceful kings are rendered inefficient to take aim with it, previously… [1-67-8]

na etat sura gaNaaH sarve sa asuraa na ca raakSasaaH |
ga.ndharva yakSa pravaraaH sa kinnara mahoragaaH || 1-67-9
kva gatiH maanuSaaNaam ca dhanuSo asya prapuuraNe |
aaropaNe samaayoge vepane tolane api vaa || 1-67-10

9, 10. etat= this one – the bow to take aim; sarve= all; sura gaNaaH= gods, assemblages; na= not [capable of]; sa asura= inclusive of, demigods; raakSasaaH= demons; sa kinnara mahaa uragaaH= inclusive of, kinnaraa-s, great, reptilian [demigods]; gandharva yakSa pravaraaH= gandharva-s, yaksha-s, best ones; na ca= not [capable,] also; asya dhanuSaH= with that, bow; tolane= in weighing or, balancing [in brandishing for a proper grip]; aaropaNe= in bracing bowstring; vepane= in twitching the bowstring [for its tautness]; samaayoge= in placing arrow on bowstring; api vaa= even, or; pra puuraNe= taking good, aim; kva gatiH maanuSaaNaam ca= by what, course [capability,] among humans, even.

“None in all the assemblages of gods, inclusive of demigods, demons, gandharva-s, yaksha-s, kinnaraa-s, or reptilian demigods, is capable enough to take aim with this bow and all are rendered incapable… and then, in brandishing this bow for a proper grip, or in bracing its bowstring to the other end, or in twitching the bowstring for its tautness, or in placing the arrow on bowstring at a proper place for a proper stretchability, or even in taking a good aim with it… what will be that capability of one from among humans… [1-1-9, 10]

vishvaamitraH sa raamaH tu shrutvaa janaka bhaaSitam |
vatsa raama dhanuH pashya iti raaghavam abraviit || 1-67-12

12. vishvaamitraH tu= Vishvamitra, on his part; sa raamaH= with, Rama; janaka bhaaSitam shrutvaa= Janaka’s, spoken word, on listening; vatsa raama dhanuH pashya= oh boy, Rama, bow, you see; iti raaghavam abraviit= thus, to Raghava, said.

Vishvamitra on listening the sentence of Janaka along with Rama, on his part said to Raghava, “oh, boy Rama… you may see the bow…” [1-67-12]

idam dhanurvaram brahman sa.mspR^ishaami iha paaNinaa |
yatnavaan ca bhaviSyaami tolane puuraNe api vaa || 1-67-14

14. brahman= oh, Brahman; iha= now; idam dhanuH varam= this, bow, supreme one; paaNinaa samspR^ishaami= with hand [hands-on,] I will touch – I wish to get the feel of; tolane puuraNe api vaa= in brandishing, in taking aim, even, or; yatnavaan bhaviSyaami ca= a trier, I wish to become, even.

“Now I wish to get the feel of this supreme bow, oh, Brahman, and I shall try to brandish it, or even try to take aim with it… [1-67-14]

baaDham iti eva tam raajaa muniH ca samabhaaSata |
liilayaa sa dhanur madhye jagraaha vacanaat muneH || 1-67-15

15. raajaa muniH ca= king, saint, also; baaDham= All right!; iti eva= thus, only; tam sam abhaaSata= to him – to Rama, equally [in chorus,] said; saH muneH vacanaat= he Rama, upon the word, of sage; dhanuH madhye liilayaa jagraaha= bow, at its middle [grasping at middle handgrip of bow,] playfully, grabbed.

“All Right!” said the saint and king to Rama in chorus, and Rama upon the word of the sage grasping it at the middle handgrip playfully grabbed the bow. [1-67-15]

pashyataam nR^i sahasraaNaam bahuunaam raghuna.ndanaH |
aaropayat sa dharmaatmaa sa liilam iva tat dhanuH || 1-67-16

16. dharmaatmaa saH raghu nandanaH= virtue souled one [right-minded,] he, that Raghu’s, legatee – Rama; bahuunaam nR^i sahasraaNaam pashyataam= many, people, thousands of, while witnessing; tat dhanuH= that, bow; sa liilam iva= with, friskiness [friskily, effortlessly] as though; aaropayat= stringed the bow to take aim.

While many thousands of men are witnessing that right-minded Rama the legatee of Raghu stringed the bow effortlessly. [1-67-16]

tasya shabdo mahaan aasiit nir.hghaata sama niHsvanaH |
bhuumi ka.mpaH ca sumahaan parvatasya iva diiryataH || 1-67-18

18. tasya shabdaH= its [breakage's,] sound [explosion]; nir ghaata= down, plunging [thunder]; sama= equal to; niH svanaH= out, bursting [explosiveness]; mahaan aasiit= great [explosive,] is there [bechanced]; parvatasya diiryataH iva= of mountain, exploding, like [as it happens]; su mahaan= very, great [tremulously]; bhuumi kampaH ca= earth, tremulous, also – has happened.

Then there bechanced an explosive explosion when the bow is broken, like the explosiveness of down plunging thunder, and the earth is tremulously tremulous, as it happens when a mountain is exploding. [1-67-18]

nipetuH ca naraaH sarve tena shabdena mohitaaH |
vrajayitvaa muni varam raajaanam tau ca raaghavau || 1-67-19

19. tena shabdena mohitaaH= by that, by raucous, bewildered; munivaram raajaanam tau ca raaghavau= saint eminent Vishvamitra, king Janaka, those two, also, Raghava-s; vrajayitvaa= except for; sarve naraaH nipetuH= all, people, fell down [swooned.]

Bewildered by that raucous caused by the breakage of bow, all the people swooned, except for that eminent-saint Vishvamitra, king Janaka, and those two Raghava-s, namely Rama and Lakshmana. [1-67-19]

bhagavan dR^iSTa viiryo me raamo dasharatha aatmajaH |
ati adbhutam aci.ntyam ca atarkitam idam mayaa || 1-67-21

21. bhagavan= oh, godly sage; dasharatha aatmajaH= Dasharatha’s, son; raamaH= Rama; me= by me; dR^iSTa viiryaH= has seen, gallantry – his gallantry is seen; =; ati adbhutam= highly, wondrous; a+cintyam ca= not, imaginable; idam maya= this [incident,] by me [for me]; a+ tarkitam= not, discussed – unhoped-for.

“Oh, godly sage, the gallantry of Dasharatha’s Rama is evidently seen… and the whys of this boy and wherefores of his stringing that massive bow are unimaginable to me! More so, humans lifting it! How so? This is an unhoped-for incident for me, besides, breaking it! This a is highly wondrous experience for me… [1-67-21]

janakaanaam kule kiirtim aahariSyati me sutaa |
siitaa bhartaaram aasaadya raamam dasharatha aatmajam || 1-67-22

22. me sutaa siitaa= my, daughter, Seetha; dasharatha aatmajam raamam= Dasharatha’s, son, Rama; bhartaaram= as husband; aasaadya= on getting; janakaanaam kule= for Janaka’s, lineage; kiirtim aahariSyati= celebrity, brings about.

“My daughter Seetha on getting Dasharatha’s Rama as her husband, she will bring celebrity to the lineage of Janaka-s… [1-67-22]

bhavato anumate brahman shiighram gacCha.ntu ma.ntriNaH |
mama kaushika bhadram te ayodhyaam tvaritaa rathaiH || 1-67-24

24. brahman= oh, Brahman; kaushika= oh, Kaushika; bhavataH anumate= by you, in consent – with your consent; mama mantriNaH= my, ministers; tvaritaa= hastned;= speedily; rathaiH ayodhyaam shiighram gacChantu= by chariots, to Ayodhya, quickly, they go; te bhadram= you be safe.

“Should you give consent, oh, Brahman, my ministers will be hastened to speedily go to Ayodhya in chariots, oh, Kaushika, let safeness betide you, and one and all by this matrimony… [1-67-24]

muni guptau ca kaakutsthau kathaya.ntu nR^ipaaya vai |
priiti yuktam tu raajaanam aanaya.ntu su shiighra gaaH || 1-67-26

26. kaakutsthau= two Kakutstha-s; muni guptau ca= by saint [Vishvamitra,] as shrouded – under the aegis of, also; nR^ipaaya= to king Dasharatha; kathayantu vai= they [ministers will] inform, indeed; su shiighra gaaH= very, fast, goers [expeditious ministers]; on their going there; priiti yuktam= glad, along with [making glad, gladdening him;] raajaanam aanayantu= king, they will usher in.

“Those ministers will also tell the king Dasharatha that both the Kakutstha-s, Rama and Lakshmana, are under the aegis of saint Vishvamitra, and thus gladdening that king they will expeditiously usher in king Dasharatha for marriage…” So said Janaka to Vishvamitra. [1-67-26]

janakena samaadiSTaa duutaaH te klaanta vaahanaaH |
tri raatram uSitaa maarge te ayodhyaam praavishan puriim || 1-68-1

1. janakena samaadiSTaa= by Janaka, clearly ordered; te duutaaH= those, envoys; maarge= en route; tri raatram uSitaaH= three, nights, on sojourning; klaanta vaahanaaH= overtired, vehicles [who have got overtired horses]; te ayodhyaam puriim praavishan= they, in Ayodhya, in city, entered.

Those envoys who are clearly ordered by Janaka entered the city of Ayodhya on sojourning for three nights en route, and whose horses are overtired for they are galloped so fast to loose no time. [1-68-1]

maithilo janako raajaa sa agni hotra puraskR^itaH |
muhur muhur madhurayaa sneha sa.mraktayaa giraa || 1-68-4
kushalam ca avyayam caiva sa upaadhyaaya purohitam |
janakaH tvaam mahaaraaja pR^icChate sa puraH saram || 1-68-5

4, 5. mahaaraaja= oh, exalted emperor [Dasharatha]; maithilaH= Mithila’s [sovereign]; janakaH= of Janaka lineage; raajaa= Janaka, king; sa agni hotra puraskR^itaH= with, Fire, of Rituals, you who ingratiates yourself with [ever and anon]; sa upaadhyaaya purohitam= along with that of, [your] teachers’; priests’; sa puraH saram= with, before, going [afore you a convoys of subjects always precedes, in any event, safeguarding your interests]; tvaam= your [highness]; madhurayaa= mellowly; sneha samraktayaa giraa= friendship, instilled, with words; kushalam ca= wellbeing, also; a+ vyayam caiva= un, mitigated [prosperity,] also, thus; such; janakaH= Janaka – the present king; muhuH muhuH= again, again; pR^icChate= is asking after.

“Oh, exalted emperor Dasharatha! Janaka, the lineal king of Janaka-s and the present sovereign of Mithila is asking time and time again with mellowly words instilled with friendliness, after the wellbeing and after the unmitigated prosperity of your highness, along with that of your highness’ priests and teachers, also that of your highness’ subjects, who always precede your highness in convoys in any event, as your highness are the one who ingratiates himself with the Ritual-fires, ever and anon… [1-68-4, 5]

saa iyam mama sutaa raajan vishvaamitra puraskR^itaiH |
yadR^icChayaa aagataiH viiraiH nirjitaa tava putrakaiH || 1-68-8

8. raajan= oh, Emperor Dasharatha; saa iyam= such as she is, this – girl; mama sutaa= my, daughter; vishvaamitra puraskR^itaiH= Vishvamitra, keeping afore; yadR^ic Chayaa= coincidentally [serendipitously]; aagataiH= arrived [at Mithila]; tava= your; viiraiH= valorous; putrakaiH= sons / young son; nir jitaa= finally, carried off.

“Oh, Emperor Dasharatha, your young and valorous son who serendipitously arrived at Mithila along with his younger brother Lakshmana, keeping Vishvamitra at his fore, finally carries off this girl, the well-known daughter of mine… [1-68-8]

sa upaadhyaayo mahaaraaja purohita puraskR^itaH |
shiighram aagacCha bhadram te draSTum ar.hhasi raaghavau || 1-68-11

11. mahaaraaja= oh, great emperor; sa upaadhyaayaH= with, teachers; purohita puraskR^itaH= with priest [namely Vashishta,] keeping ahead; shiighram aagacCha= apace, you come; te bhadram= safe betides, you; raaghavau draSTum arhasi= at both Raghava-s, [Rama and Lakshmana,] to take a look, apt of you.

” ‘Keeping your royal priest Vashishta and other teachers ahead of you, oh, great emperor, I wish you to come apace, let safe betide you, for it will be apt of you to take a look at your ennobled son Rama, and Lakshmana, too… [1-68-11]

duuta vaakyam tu tat shrutvaa raajaa parama harSitaH |
vasiSTham vaamadevam ca ma.ntriNaH ca evam abraviit || 1-68-14

14. raajaa= king – Dasharatha; tat duuta vaakyam shrutvaa= that [word of delegate, word [message,], on hearing; parama harSitaH= highly, gladdened; vasiSTham vaamadevam ca= to Vashishta, to Vaamadeva, also; mantriNaH ca= to [other] ministers, as well; evam abraviit= this way, said.

King Dasharatha is highly gladdened on hearing that message from the delegates, and said this way to Vashishta, Vaamadeva, and to his other ministers, as well. [1-68-14]

yadi vo rocate vR^ittam janakasya mahaatmanaH |
puriim gacChaamahe shiighram maa bhuut kaalasya paryayaH || 1-68-17

17. mahaatmanaH janakasya vR^ittam= noble-souled, Janaka’s, what has happened to – surprised assent to give daughter; vaH rocate yadi= to you, interested, if; shiighram puriim gacChaamahe= quickly, to city [Mithila,] we proceed; kaalasya paryayaH maa bhuut= time’s, lapse, let not, happen.

“If you all favour the tidings from the noble-souled Janaka as to what has happened in Mithila, we quickly proceed to that city, let not the time lapse…” Thus Dasharatha informed his counsel. [1-68-17]

ma.ntriNaH tu narendrasya raatrim parama satkR^itaaH |
uuSuH pramuditaaH sarve guNaiH sarvaiH samanvitaaH || 1-68-19

19. sarvaiH guNaiH samanvitaaH= with all, talents, gifted with; narendrasya mantriNaH= of king [Janaka,] ministers; on their part; parama sat kR^itaaH= given grateful hospitality; pramuditaaH= over joyed; sarve raatrim uuSuH= all, that night, they dwelled – in Ayodhya.

The ministers of king Janaka who are gifted with all talents are given grateful hospitality by Dasharatha, and they all dwelt that night in Ayodhya, overjoyed at the successful completion of their august legatine, called Seetha kalyaan… [1-68-19]

Sri Sita Rama Jeyam.

Aalvaar Emberumaanaar Jeeyar Thiruvadikale Saranam.

Sri Valimiki Raamaayanam -Baala Kaandam -Sargams -59/60/61/62/63/64..

September 2, 2012

ikSvaako svaagatam vatsa jaanaami tvaam sudhaarmikam | sharaNam te bhaviSyaami maa bhaiSiiH nR^ipa pu.ngava || 1-59-2 2. ikSvaakoH vatsa= oh, Ikshvaku-s, progeny, [oh, Trishanku]; svaagatam= welcome; tvaam su dhaarmikam jaanaami= you, as highly, righteous [king,] I am aware; nR^ipa pungava= oh, king, the best; maa bhaiSiiH= do not, fear; [aham= I]; te sharaNam bhaviSyaami= to you, haven, I accord. ” ‘Oh, Trishanku, the legatee of Ikshvaku-s, you are welcome. I am aware that you are a highly righteous king. Oh, the best king, you need not be dismayed, for I accord you haven. [1-59-2] evam uktvaa mahaatejaaH putraan parama dhaarmikaan | vyaadidesha mahaapraaj~naan yaj~na sa.mbhaara kaaraNaat || 1-59-6 6. mahaatejaaH= great-resplendent Vishvamitra; evam uktvaa= thus, on saying; parama dhaarmikaan= highly, righteous ones; mahaa praaj~naan= astutely, brilliant ones; putraan= sons; yaj~na sambhaara kaaraNaat= ritual, arrangements, to cause [to organise]; vyaadidesha [vi aadi desha]= ordered. “On saying thus to Trishanku that great-resplendent Vishvamitra ordered his highly righteous and astutely brilliant sons to organise the arrangements for the ritual. [1-59-6] tasya tat vacanam shrutvaa disho jagmuH tat aaj~nayaa || 1-59-9 aajagmuH atha deshebhyaH sarvebhyo brahma vaadinaH | 9b, 10a. tasya tat vacanam shrutvaa= his [of Vishvamitra,] that, word, on listening; tat aaj~nayaa= by that, order; dishaH jagmuH= to [all] directions, [disciples] went; atha= then; sarvebhyaH deshebhyaH= from all, provinces; brahma vaadinaH= all, Brahma, advocators of [Vedic scholars]; aajagmuH= started to arrive. “On listening that word of Vishvamitra his disciples went to all directions inviting all by his order, and then the Vedic scholars started to arrive from all provinces. [1-59-9 b, 10a] kSatriyo yaajako yasya caNDaalasya visheSataH || 1-59-13 katham sadasi bhoktaaro haviH tasya sura R^iSayaH | 13b, 14a. yasya= to whom; kSatriyaH yaajakaH= a Kshatriya, officiator of ritual; visheSataH caNDaalasya= especially, of a profaner; tasya sadasi= in such a, ritual-assembly [of a profaner] ; sura R^iSayaH= gods, sages; haviH katham bhoktaaraH= oblation, how, one can partake of. ” ‘A Kshatriya is the officiator, and a profaner is the performer. How then the gods or sages can partake of the remnants of oblations in that ritual-assembly, especially that of a profaner?’ Thus, the sons of Vashishta exclaimed. [1-59-13b, 14a] etat vacanam naiSThuryam uucuH sa.mrakta locanaaH || 1-59-15 vaasiSThaa muni shaarduula sarve saha mahodayaaH | 15b, 16a. muni shaarduula= oh, sage, the tiger; saha mahodayaaH sarve= with, Mahodaya, all of them; vaasiSThaa= of Vashishta [his sons]; samrakta locanaaH= with reddennig, eyes – in anger; etat vacanam naiSThuryam= all these, sentences, derisive; uucuH= spoke. ” ‘Oh, tigerly sage Vishvamitra, all the sons of Vashishta including Mahodaya spoke these derisive sentences with their eyes reddening in anger.’ Thus, the disciples reported to Vishvamitra. [1-59-15b, 16a] etaavat uktvaa vacanam vishvaamitro mahaatapaaH | viraraama mahaatejaa R^iSi madhye mahaamuniH || 1-59-22 22b, c. mahaa tapaaH= great-ascetic; mahaatejaa= highly-resplendent; mahaamuniH= great-sage; vishvaamitraH= Vishvamitra; R^iSi madhye= sages, among; etaavat vacanam uktvaa= this much, sentence [of curse,] on saying; viraraama= paused. “On saying this much sentence of curse among the sages who have already arrived, that great-resplendent, greatly ascetic, great sage Vishvamitra paused. [1-59-22] yathaa ayam sva shariireNa deva lokam gamiSyati || 1-60-3 tathaa pravar.htyataam yaj~no bhavadbhiH ca mayaa saha | 3b, 4a. ayam= he Trishnaku; sva shariireNa= with his own, body; deva lokam= to gods’, world [to heaven]; yathaa gamiSyati= as to how, he goes; tathaa= in that way; bhavadbhiH= by you all; mayaa saha= me, along with; yaj~naH pravartyataam= Vedic-ritual, is to be effectuated. ” ‘You all scholars have to conduct Vedic-ritual along with in such a way as to how Trishnaku reaches the heaven of gods.’ Thus Vishvamitra advised the conductors of the ritual. [1-60-3b, 4a] tasmaat pravartyataam yaj~naH sa shariiro yathaa divam | gacChet ikSvaaku daayaado vishvaamitrasya tejasaa || 1-60-7 tataH pravartyataam yaj~naH sarve samadhitiSThata | 7, 8a. tasmaat yaj~naH pravartyataam= as such, Vedic-ritual, be conducted; ikSvaaku daayaadaH= Ikshvaku’s, legatee [Trishanku]; vishvaamitrasya tejasaa= by Vishvamitra’s, ritualistic prowess; sa shariiraH= with, body; yathaa divam gacChet= as to how [intending to,] to heavens, goes [enabling to go]; [tathaa= like that]; yaj~naH pravartyataam= Vedic-ritual, let it be conducted; tataH sarve sam adhitiSThata= therefor, all, well, preside over. ” ‘As such, let the Vedic-ritual be conducted intending and enabling Trishanku, the legatee of Ikshvaku, to go to heaven by the ritualist prowess of Vishvamitra, therefor you conduct yourselves and you all preside over it.’ Thus, the officiators conceded among themselves. [1-60-7, 8a] na abhyaagaman tadaa bhaaga artham sarva devataaH || 1-60-11 tataH kopa samaaviSTo vishvamitro mahaamuniH | sruvam udyamya sa krodhaH trisha.nkum idam abraviit || 1-60-12 11b, 12. tadaa= then; [aahuutaaH= those that are invited]; sarva devataaH= all, gods; bhaaga artham= allotment, for purpose of [receiving]; na abhyaagaman= not, came forward; tataH kopa samaaviSTaH= then, fury, enveloped in [obsessive with]; vishvamitraH mahaamuniH= Vishvamitra, great-saint; sruvam= wooden-oblational-scoop; udyamya=, on lifting up – brandishing as if it is a magic wand; sa krodhaH= with, fury; trishankum idam abraviit= to Trishanku, this, said. “Then all of the gods who are invited to partake of the oblation have not come forward to receive their allotments, and then the great-saint Vishvamitra, obsessive with fury, furiously lifted up a wooden-oblational-scoop, and said this to Trishanku. [1-60-11b, 12] svaarjitam ki.mcit api asti mayaa hi tapasaH phalam || 1-60-14 raajan tvam tejasaa tasya sa shariiro divam vraja | 14b, 15a. raajan= oh, king; maya= by me; sva arjitam= personally, acquired; tapasaH phalam= ascesis’, fruit; kimcit api= [may it be] a little, even; asti hi= is there, isn’t it; tasya= by that [fruit of my ascesis]; tejasaa= by that prowess [of ascesis]; tvam= you; sa shariiraH divam vraja= with own, body, to heaven, you journey. ” ‘May it be a little, but there is some fruit of my ascesis, isn’t it! Oh, king, you will journey to heaven with your own body owing to that prowess of my ascesis.’ Vishvamitra said so to Trishanku. [1-60-14b, 15a] ukta vaakye munau tasmin sa shariiro nara iishvaraH || 1-60-15 divam jagaama kaakutstha muniinaam pashyataam tadaa | 15b, 16b. kaakutstha= oh, Rama of Kakutstha; tasmin munau= that, saint; ukta vaakye= when he said so; nara iishvaraH= people’s, ruler [Trishanku]; sa shariiraH= with, mortal body; tadaa= then; muniinaam pashyataam= by [other] sages, while being seen; divam jagaama= to heaven, travelled [soared to.] “Once the sage Vishvamitra said those words, oh, Rama of Kakutstha, that king Trishanku soared to heaven with his mortal body, before the very eyes of other sages.” Sage Shataananda continued. [1-60-15b, 16a] svarga lokam gatam dR^iSTvaa trisha.nkum paaka shaasanaH || 1-60-16 saha sarvaiH sura gaNaiH idam vacanam abraviit | 16b, 17a. svarga lokam gatam= heaven, realm of, he who has entered; trishankum dR^iSTvaa= at Trishanku, on seeing; sarvaiH sura gaNaiH saha= all, gods, multitudes, together with; paaka shaasanaH= demon Paaka, subjugator of [Indra]; idam vacanam abraviit= this, sentence, said. “On seeing Trishanku’s entry into the realm of heaven, Indra, the subjugator of demon Paaka, spoke this sentence together with all the multitudes of gods. [1-60-16b, 17a] evam ukto mahendreNa trisha.nkuH apatat punaH || 1-60-18 vikroshamaanaH traahi iti vishvaamitram tapo dhanam | 18b, 19a. mahendreNa evam uktaH trishankuH= by Mahendra, thus, said, Trishanku; traahi iti= save me, thus; tapaH dhanam= whose ascesis, is his wealth; vishvaamitram= at Vishvamitra; vi kroshamaanaH= loudly, exclaiming; punaH apatat= again, came back – fell down from sky. “When Mahendra said so, Trishanku loudly exclaiming at the ascetically wealthy Vishvamitra saying, ‘save me, save me,’ and fell down from heaven. [1-60-18b, 19a] R^iSi madhye sa tejasvii prajaapatiH iva aparaH || 1-60-20 sR^ijan dakSiNa maargasthaan sapta R^iSiin aparaan punaH | nakSatra va.msha para.mparam asR^ijat krodha muurChitaH || 1-60-21 dakSiNaam disham aasthaaya muni madhye mahaayashaaH | 20b, 21, 22a. R^iSi madhye= sages, among [himself staying]; saH tejasvii= he, the resplendent Vishvamitra; aparaH prajaapatiH iva= the other, Creator, as with; dakSiNa maargasthaan= which is available – in southerly, direction; aparaan= another; sapta R^iSiin= Seven, Sages [Great Bear, Southerly Ursa Major]; sR^ijan= on creating [replicating]; krodha muurChitaH= who in anger, convulsed – angrily – Vishvamitra; dakSiNaam disham aasthaaya= southern, direction, resorting to; mahaayashaaH= highly reputed one, Vishvamitra;’ muni madhye= saints, amid [himself staying]; punaH nakSatra vamsha paramparam= further, stars’, families’ [stereotyped stocks,] sequence; asR^ijat= [started] to replicate. “Like the other Creator that resplendent Vishvamitra, himself staying among sages, has replicated Southerly Ursa Major in southerly direction. And still remaining amidst of sages that highly reputed sage Vishvamitra further started to replicate the stereotyped stocks of stars sequentially, resorting to the southern hemisphere, as he is convulsed in anger at Indra. [1-60-20b, 21, 22a] sR^iSTvaa nakSatra va.msham ca krodhena kaluSii kR^itaH || 1-60-22 anyam i.ndram kariSyaami loko vaa syaat ani.ndrakaH | daivataani api sa krodhaat sraSTum samupacakrame || 1-60-23 22b, 23. nakSatra vamsham ca= stars, families [stereotyped stocks of other galaxies,] also; sR^iSTvaa= having replicated; krodhena kaluSii kR^itaH= fury, blemish, made by [umbrage continued to blemish him]; anyam indram kariSyaami= alternative, Indra, I will make [clone, so he surmised]; lokaH= realm [of my creation]; an + indrakaH= without, Indra; vaa syaat= or, it will remain; [saying so he]; daivataani api= gods, even; sa krodhaat sraSTum= with, wrath, to clone; sam upa cakrame= very, nearly, proceeded [about to proceed to clone - gods startled.] “On replicating the stereotyped stocks of other galaxies and stars, and while fury continued to blemish him Vishvamitra said, ‘I will now clone an alternative Indra, or let that realm created by me remain without any Indra,’ and when he is about to proceed to clone even gods in his wrath, the gods are startled. [1-60-22b, 23] ayam raajaa mahaabhaaga guru shaapa parikSataH | sa shariiro divam yaatum na ar.hhati eva tapo dhana || 1-60-25 25. tapaH dhana= oh, ascetically, wealthy one; mahaabhaaga= oh, great-fortunate Vishvamitra; guru shaapa parikSataH= by mentor’s, damnation, fallen [damned]; ayam raajaa= this, king; sa shariiraH divam yaatum= with, mortal body, to heaven, to go; na arhati eva= not, eligible, at all. ” ‘Oh great-fortunate Vishvamitra, this king Trishnaku is damned by his mentor, hence oh, ascetically wealthy sage, he is not at all eligible to go to heaven with his mortal body.’ So said gods to Vishvamitra. [1-60-25] evam uktaaH suraaH sarve prati uucuH muni pu.ngavam | evam bhavatu bhadram te tiSThantu etaani sarvashaH || 1-60-30 gagane taani anekaani vaishvaanara pathaat bahiH | nakSatraaNi muni shreSTha teSu jyotiHSu jaajvalan || 1-60-31 avaag shiraaH trisha.nkuH ca tiSThatu amara sa.nnibhaH | 30, 31, 32a. evam uktaaH= thus, addressed – gods; sarve suraaH= all, gods; muni pungavam= to saint, the eminent; prati uucuH= in turn, spoke – replied; evam bhavatu= so, be it; muni shreSTha= oh, sage, the best; te bhadram= to you, let safeness be there; etaani= these; taani= those [amazing stars]; an+ekaani= not, one – numerous; nakSatraaNi= stars [you created]; vaishvaanara pathaat= Cosmic Person’s, stelliform, than the path of; bahiH= outside; gagane sarvashaH tiSThantu= in firmament, everywhere – in their respective places, let them prevail; teSu jyotiHSu= in them, circle of stars – circular galaxies you created; jaajvalan= while gleaming; trishankuH ca= Trishanku, also; amara sannibhaH= celestial being, similar in shine; avaa~N shiraaH= downward, with head – in inverted position; tiSThatu= will remain. “When all the gods are addressed thus they replied the eminent saint Vishvamitra saying, ‘so be it! Safe you be! Let all the created objects prevail in their respective places. Those amazing and numerous stars you have created will remain in firmament, but outside the path of stelliform of Cosmic Person. Trishanku will also remain in the circle of stars you created, but upside-down, for Indra’s indict cannot be annulled, and he will be gleaming like a star and similar to any celestial. [1-60-30, 31, 32a] ato devaa mahaatmaano R^iSayaH ca tapo dhanaaH | jagmuH yathaa aagatam sarve yaj~nasya ante narottama || 1-60-34 34b,c. nara uttama= among men, best one – oh, Rama; tataH= later; yaj~nasya ante= Vedic-ritual, at the end of; mahaatmaanaH devaa= great-souled, gods; tapaH dhanaaH R^iSayaH ca= ascetically, wealthy, sages, also; sarve yathaa aagatam jagmuH= all, as, they have come, went away. “Oh, best one among men Rama, later at the end of that ritual great-souled gods and ascetically wealthy sages went away as they have come. Thus Sage Shataananda continued the narration of the legend. [1-60-34] evam uktvaa mahaatejaaH puSkareSu mahaamuniH | tapa ugram duraadharSam tepe muula phala ashanaH || 1-61-4 4. mahaatejaaH= most brilliant; mahaa muniH= great-saint Vishvamitra; evam uktvaa= thus, on saying; puSkareSu = in holy lakeside – after reaching them; muula phala ashanaH= tubers, fruits, eating [subsisting on]; duraadharSam ugram tapaH tepe= unhindered, rigorous, ascesis, performed. “On saying thus that most brilliant and great saint Vishvamitra performed an unhindered and rigorous ascesis subsisting only on fruits and tubers after reaching the lakeside of holy lakes. [1-61-4] etasmin eva kaale tu ayodhyaa adhipatiH mahaan | a.mbariiSa iti khyaato yaSTum samupacakrame || 1-61-5 5. etasmin kale eva = in this, time, only; ambariiSa iti khyaataH= Ambariisha, thus, renowned [king]; ayodhyaa mahaan adhipatiH [nR^ipaH]= Ayodhya’s, great, lord, [king]; yaSTum samupacakrame= to perform Vedic-ritual, embarked on. “In the meanwhile the great king of Ayodhya, renowned as Ambariisha, embarked on to perform a Vedic-ritual. [1-61-5] deshaan janapadaan taan taan nagaraaNi vanaani ca | aashramaaNi ca puNyaani maargamaaNo mahiipatiH || 1-61-10 sa putra sahitam taata sa bhaaryam raghuna.ndana | bhR^igutu.nge samaasiinam R^iciikam sa.mdadarsha ha || 1-61-11 10, 11. taata= oh, dear, Rama; raghunandana= oh, Raghu’s, legatee; saH mahii patiH = he that land, lord – that king Ambariisha; taan taan deshaan= those, those, provinces; janapadaan = villages; nagaraaNi vanaani ca= townships, forests, also; puNyaani aashramaaNi ca = pious hermitages, even; maargamaaNaH = while searching; bhR^igutunge= on Mt. Bhrigutunga; putra sahitam= sons, along with; sa bhaaryam= with, wife; sam aasiinam= well, seated [settled]; R^iciikam sam dadarsha ha= at Sage Raiciika, well, he has seen, indeed. “While that king is searching those and those provinces, villages, forests, townships, and even the pious hermitages, oh, dear Rama, the legatee of Raghu’s dynasty, that king has indeed seen Sage Riciika, who is well settled on Mt. Bhrigutunga along with his sons and wife. [1-61-10, 11] avikreyam sutam jyeSTham bhagavaan aaha bhaargavaH || 1-61-17 mama api dayitam viddhi kaniSTham shunakam prabho | tasmaat kaniiyasam putram na daasye tava paarthiva || 1-61-18 17b, 18. bhagavaan = reverential one; bhaargavaH= sage from Bhaargava dynasty [namely Riciika]; jyeSTham sutam a+vikreyam= eldest son, not, sellable; [iti= thus]; aaha= said; paarthiva= oh, king; shunakam kaniSTham= Shunaka [Shunaka named,] youngest [son]; mama dayitam= mine, as a cherished [son]; viddhi= [thereof you must] know; prabho= oh, lord; = tasmaat= therefore; kaniiyasam putram api= youngest, son, either; tava na daasye = to you not, I will give. “The most reverential sage and the one from Bhaargava dynasty, my husband, said that the eldest son is un-sellable. Thereof oh, lord, you must know that my youngest son, namely Shunaka, is a cherished one for me. Therefore oh, king, I will not give my youngest son to you, either. [1-61-17b, 18]

traataa tvam hi narashreSTha sarveSaam tvam hi bhaavanaH || 1-62-5
raajaa ca kR^itakaaryaH syaat aham diirgha aayuH avyayaH |
svarga lokam upaashniiyaam tapaH taptvaa hi anuttamam || 1-62-6

5b, 6. narashreSTha= oh, best one among men – illustrious sage; tvam sarveSaam traataa hi= you are, to each and every one, saviour, isn’t it; tvam bhaavanaH hi = you are, apologist – upholder – guardian angel, isn’t it; raajaa ca kR^ita kaaryaH syaat= king Ambariisha, also, achieved, [of his] purpose, let him be; aham diirgha aayuH= I, with long, life; a + vyayaH= not, spent on becoming imperishable; an + uttamam tapaH taptvaa hi = un, excelled, ascesis, on performing, indeed; svarga lokam upaashniiyaam= heavenly, worlds, I wish to enjoy.

” ‘Oh, illustrious sage, you alone are the saviour to each and every one, isn’t it! You alone are the guardian angel, isn’t it! Hence, let the purpose of the king Ambariisha be achieved, and let longevity come to me, and I on becoming imperishable and indeed on performing an unexcelled ascesis, I wish to enjoy in heavenly worlds. [1-62-5b, 6]

sarve sukR^ita karmaaNaH sarve dharma paraayaNaaH |
pashu bhuutaa narendrasya tR^iptim agneH prayacChata || 1-62-11

11. sarve= all of you; su kR^ita karmaaNaH= well, done, pious deeds; sarve dharma paraayaNaaH = you all, in probity, have abidance; narendrasya= of the king; pashu bhuutaa= [ritual] animal, on becoming; agneH tR^iptim prayacChata= to Fire-god, appeasement, you bestow.

” ‘You all have done very good pious deeds and you all abide by probity. Hence, you bestow appeasement to Fire-god on your becoming the ritual-animals of king Ambariisha in lieu of this boy Shunashepa. [1-62-11]

shva maa.msa bhojinaH sarve vaasiSThaa iva jaatiSu |
puurNam varSa sahasram tu pR^ithivyaam anuvatsyatha || 1-62-17

17. sarve= you all; shva maamsa bhojinaH= dog’s, meat, while subsisting on; puurNam varSa sahasram tu= complete, for years, thousand, but; pR^ithivyaam= on earth; vaasiSThaa iva= Vashishta’s [sons,] like; jaatiSu= in race of [Mustika-s]; anuvatsyatha = whirl around.

” ‘You all will be whirling around the earth totally for a thousand years taking birth in the race that subsists on dog’s meat, like the sons of Vashishta.’ Thus Vishvamitra cursed his sons. [1-62-17]

ime ca gaathe dve divye gaayethaa muni putraka |
a.mbariiSasya yaj~ne asmin tataH siddhim avaapsyasi || 1-62-20

20. muni putraka= oh, saint’s, son; ambariiSasya asmin yaj~ne = in of Ambariisha, in that, Vedic-ritual; ime dve divye gaathe = these, two, divine, songs [hymns]; gaayethaa= be sung [ chanted]; tataH siddhim avaapsyasi= then, aspiration, you will obtain.

” ‘These two divine hymns, oh, son of saint, shall be chanted in the Vedic-ritual of Ambariisha, then you will obtain your aspiration.’ Thus Vishvamitra taught two Vedic hymns to the boy. [1-62-20]

vishvaamitro api dharmaatmaa bhuuyaH tepe mahaatapaaH |
puSkareSu narashreSTha dasha varSa shataani ca || 1-62-28

28. narashreSTha= oh, best one among men Rama; dharmaatmaa= virtue-soled sage; mahaa tapaaH= great ascetic; vishvaamitraH api = Vishvamitra, even; puSkareSu= at Holy place; dasha varSa shataani ca= ten, years, hundred, also; bhuuyaH tepe = again, performed ascesis.

“Oh, Rama, the best among men, even the virtue-souled great ascetic Vishvamitra again performed ascesis at the same Holy lakeside for another thousand years.” Thus Sage Shataananda continued the narration of Vishvamitra’s legend. [1-62-28]

abraviit su mahaatejaa brahmaa su ruciram vacaH |
R^iSiH tvam asi bhadram te sva arjitaiH kar.hmabhiH shubhaiH || 1-63-2

2. su mahaatejaa brahmaa= very, highly, resplendent, Brahma; su ruciram vacaH abraviit = highly, palatable, words, spoke; tvam= you; sva arjitaiH= on your own, acquired – undertaken; shubhaiH karmabhiH = with auspicious, deeds; R^iSiH asi= sage, you are – you have become; te bhadram = to you, let there be safety.

“The very highly resplendent Brahma spoke to him with highly palatable words, ‘you have now become a kingly sage by virtue of auspicious deeds you have personally undertaken, let safeness betide you.’ [1-63-2]

taam dadarsha mahaatejaa menakaam kushika aatmajaH |
ruupeNa apratimaam tatra vidyutam jalade yathaa || 1-63-5

5. mahaatejaaH kushika aatmajaH= great resplendent, Kushi’s, son – Vishvamitra; tatra= there – in holy lake; jalade vidyutam yathaa= in black-cloud, electric-flash, as with; ruupeNa a+pratimaam= by mien, not, matchabe – an incomparable one; taam menakaam dadarsha = at her, Menaka, he has seen.

“That great resplendent sage Vishvamitra has seen Menaka who is incomparable in her mien and comparable to an electric-flash in a black-cloud, while she is swimming in the holy lake. [1-63-5]

iti uktaa saa varaarohaa tatra vaasam atha akarot || 1-63-7
tapaso hi mahaavighno vishvaamitram upaagatam |
tasyaam vasantyaam var.hSaaNi pa.nca pa.nca ca raaghava || 1-63-8
vishvaamitra aashrame saumya sukhena vyaticakramuH |

7b, 8, 9a. Raaghava = oh, Raghava; saa varaarohaa iti uktaa = she, that beautiful nymph, thus, she who is spoken to; atha tatra vaasam akarot= then, there, stopover, she made; saumya = oh, gentle Rama; tasyaam vishvaamitra aashrame vasantyaam= by her, in Vishvamitra’s, hermitage, while staying; panca panca ca= five, five [ten,] also; varSaaNi sukhena vyaticakramuH= years, comfortably, elapsed; vishvaamitram= to Vishvamitra; tapasaH mahaa vighnaH= for ascesis, great, hindrance; upaagatam hi = came near [faced with,] indeed.

“When he said thus to her, oh, Raghava, then she made a stopover there and ten years rolled by comfortably, and oh, gentle Rama, because of her staying Vishvamitra is indeed faced with a great hindrance in his ascesis. [1-63-7b, 8, 9a]

sa viniHshvasan munivaraH pashcaattaapena duHkhitaH || 1-63-12
bhiitaam apsarasam dR^iSTvaa vepantiim praa.njalim sthitaam |
menakaam madhuraiH vaakyaiH visR^ijya kushika aatmajaH || 1-63-13
uttaram parvatam raama vishvaamitro jagaama ha |

12b, 13, 14a. raama= oh, Rama;munivaraH= saint, the best; kushika aatmajaH= Kushika’s, son Vishvamitra; pashcaattaapena duHkhitaH viniHshvasan = with reparation, becoming emotional, [and] suspiring; bhiitaam praanjalim sthitaam= one who is scared, with well-adjoined palms, staying [waiting]; vepantiim= one who is shivering; apsarasam menakaam dR^iSTvaa= celestial wench, Menaka, on seeing; madhuraiH vaakyaiH= with pleasant, words; visR^ijya = released [sending her away]; saH vishvaamitraH= he, Vishvamitra; uttaram parvatam= northern, [Himalayan mountain]; jagaama ha= went to, indeed.

“Oh, Rama, that best saint suspired heavily when he became emotional with reparation. But on seeing the scared celestial wench Menaka, who is shivering and waiting with suppliantly adjoined palms, he sent her away with pleasant words, and he that Vishvamitra indeed went to the northern Himalayan mountain. [1-63-12b, 13, 14a]

brahmarSi shabdam atulam sva ar.hjitaiH kar.hmabhiH shubhaiH || 1-63-20
yadi me bhagavaan aaha tato aham vijita indriyaH |

20, 21a. bhagavaan= oh, god; sva arjitaiH karmabhiH shubhaiH= personally, acquired, by deeds, pious ones; atulam= matchless one [title]; brahmarSi shabdam = Brahma-sage, title; me aaha yadi = to me, [you] said, if; tataH aham= then, I will be; vi jita indriyaH= really, conquered, senses – a self-conquered one.

” ‘If your Godhead had said that I am a Brahma-sage, a sageship acquired personally by my pious deeds, rather than an exalted sage, then I would have become one who is really self-conquered.’ Thus Vishvamitra said to Brahma. [1-63-20, 21a]

dharme pa.nca tapaa bhuutvaa varSaasu aakaasha sa.mshrayaH || 1-63-23
shishire salile shaayii raatri ahaani tapo dhanaH |
evam varSa sahasram hi tapo ghoram upaagamat || 1-63-24

23b, 24. tapaH dhanaH= ascetically, wealthy one; dharme /gharme= in righteousness / in summer; panca tapaaH bhuutvaa = five, ascetic-fires, on becoming – among them; varSaasu aakaasha samshrayaH= in rain [rainy season,] [open] sky, taking shelter [as rooftop]; shishire= in winter; raatri ahaani salile shaayii = night, day, in water, reclining; evam varSa sahasram= this way, years, thousand; ghoram tapaH upaagamat hi = severe, ascesis, he obtained – he undertook, indeed.

“In summer he became the Five-Fire Ascetic, in rainy season open sky is his rooftop, and in winter water is his reclining bed even by day or by night, and thus that ascetically wealthy Vishvamitra indeed undertook a severe ascesis in this way, for another thousand years. [1-63-23b, 24]

sura kaaryam idam ra.mbhe kartavyam sumahat tvayaa |
lobhanam kaushikasya iha kaama moha samanvitam || 1-64-1

1. rambhe= oh, Rambha; iha= now; kaushikasya= of Vishvamitra; kaama moha samanvitam= lust, craving, inclusive of – a craving caused by lust; lobhanam= called enchanting; su mahat= very, great [task]; idam sura kaaryam= this, god’s, task; tvayaa kartavyam= by you, it is to be undertaken.

” ‘Oh, Rambha, now you have to undertake this very great task of gods in enchanting Vishvamitra with a craving caused by lust, for lusting after you.’ Thus Indra ordered Rambha…” Thus Sage Shataananda continued the legend of Vishvamitra to Rama. [1-64-1]

maa bhaiSii ra.mbhe bhadram te kuruSva mama shaasanam || 1-64-5
kokilo hR^idaya graahii maadhave rucira drume |
aham ka.ndarpa sahitaH sthaasyaami tava paarshvataH || 1-64-6

5b, 6. rambhe= oh, Rambha; maa bhaiSii= you need not, be fearful; te bhadram= you, will be safe; mama shaasanam kuruSva= my, command, you carryout; aham= I; rucira drume maadhave= which has pleasing, trees, in springtime; hR^idaya graahii kokilaH= heart, stealer, black-songbird; [bhuutvaa= on becoming]; kandarpa sahitaH= Love-god, along with; tava paarshvataH= at your, side; sthaasyaami= I will stay.

” ‘You need not be fearful, Rambha, carry out my command, safe betides you, I on becoming a heart-stealing black-songbird will be at your side along with Love-god in the pleasing trees of springtime. [1-64-5b, 6]

kokilasya tu shushraava valgu vyaaharataH svanam |
sa.mprahR^iSTena manasaa sa enaam anvaikSata || 1-64-9

9. saH= he tht Vishvamitra; valgu vyaaharataH= melodiously, saying [trilling]; kokilasya svanam shushraava= songbird’s, tune, he heard; [tataH= then]; samprahR^iSTena manasaa= with very, highly, gladdened, heart; [saH= he, Vishvamitra]; enaam anvaikSata= at her [at Rambha,] stared.

“Vishvamitra has heard melodious trilling tune of songbird, and while his heart is highly gladdening about the ambience, he incidentally saw and stared at Rambha. [1-64-9]

braahmaNaH sumahaatejaaH tapo bala samanvitaH |
uddhariSyati ra.mbhe tvaam mat krodha kaluSii kR^itaam || 1-64-13

13. rambhe= oh, Rambha; su mahaa tejaaH= very, high, resplendent one; tapaH bala sam anvitaH= ascetical, power, having; braahmaNaH= a Brahman; mat krodha kaluSii kR^itaam= by my, anger, blemish, made – one blemished by my anger; tvaam= you; uddhariSyati= he redeems.

” ‘A highly resplendent Brahman who is ascetically powerful redeems you, oh, Rambha, who are now blemished by my anger.’ Vishvamitra cursed Rambha in this way. [1-64-13]

taavat yaavat hi me praaptam braahmaNyam tapasaa aarjitam |
anucChvasan abhu.njaaH tiSTheyam shaashvatii samaaH || 1-64-19
na hi me tapyamaanasya kshayam yaasyanti muurtayaH |

19. me= to me; tapasaa= by [merit of] ascesis; aarjitam braahmaNyam hi= acquired, Brahman-hood, indeed; yaavat= till such time; praaptam= bechances; taavat= until then; an + ucChvasan= without, respiring [breathless]; a + bhu.njaaH= without, food [foodless]; shaashvatii samaaH= for endless, years; tiSTheyam= bide my time; tapyamaanasya= one who is in ascesis; me= to me; muurtayaH= my, bodily organs; kshayam= deterioration; na yaasyanti hi= not, undergo, indeed.

” ‘Till such time as I acquire Brahman-hood with the merit of my own ascesis I will be breathless and foodless, even if it is going to take endless years, and while I am in ascesis my bodily organs indeed will not undergo any deterioration.’ So said Vishvamitra to himself. [1-64-19]

evam vearSa shasrasya diikshaam sa munipu.ngavaH |
cakaara pratimaam loke pratij~naam raghun.ndana || 1-64-20

20. raghunndana= oh, Raghu’s, legatee, Rama; saH munipungavaH= he, the sage, eminent; evam= in this way; loke a+pratimaam= in world, not, parallel [nonpareil]; vearSa shasrasya diikshaam= years, thousands, commitment; pratij~naam cakaara= vow, undertook.

“Thus that eminent sage abided by the commitment to the vow for a thousand years, oh, Rama, the legatee of Ragu, which is a nonpareil vow in the world.” Thus Shataananda continued. [1-64-20]

Sri Sita Rama Jeyam.

Aalvaar Emberumaanaar Jeeyar Thiruvadikale Saranam.

ஸ்ரீ வசன பூஷணம் அனுபவம்-8/9-சூரணை-6/7/8 -ஸ்ரீ M.A.V.ஸ்வாமிகள் ..

September 2, 2012
ஸ்ரீ யபதி -மயர்வற மதி நலம் அருளின -ஆழ்வார்களின் அருளி செயல்கள் கொண்டு -

ஸ்ரீ வசன பூஷணம் -
சூரணை – 6-
இவை இரண்டாலும் புருஷகார வைபவமும் உபாய வைபவமும் சொல்லிற்று ஆயிற்று -
வேதாந்த அர்த்தம் சொல்ல உபக்ரமித்தார் -
இதுக்கும் வேதாந்தத்துக்கும் சம்பந்தம் -
புருஷகாரம் –சிறை இருந்தவள் ஏற்றம் சொல்லும் முகத்தாலே -
உபாயம் -தூது போனவன் ஏற்றம் சொல்லும் முகத்தாலே -
இவை வேதார்த்தம் ஆவது

இவையே நிரூபக தர்மம் -அசாதாராண -இவர்களுக்கு
உப பிரமாணம் கொண்டு வேதார்த்த தாத்பர்யங்களை  சொல்வதாக உபக்ரமித்து -

உஜ்ஜீவிக்க வழி காட்ட -இவை அருளி -இவ் அர்த்தம் சொலிற்று என்ற மா கான்ஷையில் அருளி செய்கிறார் -

புருஷ காரம் -பரிந்து பேச -
உபாயம் -சாதனம் -ஹிதம் -
புரு சநோதி -நிறைய கொடுப்பவனை -கொடுக்க முடியாத -அபசாரம் பூயிஷ்டர் சேதனர்
கிருபை -அகில ஜகன் மாதா -சம்பந்தமே ஹேது
சீறி ஷிபாமி –ந ஷமாமி- சொல்ல வைக்கும்
பாகவத அபசார பாகவத அபசாரம் அசக்யா  அபசாரம் நாநாவித அபசாரம் -அபசார சக்ரவர்த்தி ஆகி
நிர்நிபந்தனமாக செய்யும் அபசாரம் அசக்யா அபசாரம்
கந்தாடை தோழப்பர்-நம் பிள்ளை மேல் பொறாமை -அப்புறம் அபராத ஷாமணம் செய்து கொண்டார் கிருபை தள்ளி கொண்டு ச்வாதந்த்ரம் மேலே வர -

சீற்றம் ஆற்ற -பிராட்டி -
நடுவு ஒரு புருஷகாரம் வேண்டாத படி -கிருபையே மிகுந்து -விஞ்சி இருந்து -
கிருபாதிகள் -ச்வாதந்த்ர்யம் கலவாத கிருபை -பாரதந்த்ர்யம் மிக்கு இருப்பதால்
அகில ஜகன் மாதா -இவள் -சம்பந்தம் அடியாக -
ஆசார்யர் போன்றார் பிராட்டி அவயவ பூதர் தான் -
கோபம் தணிப்பித்து -
ஈஸ்வர ஹிருதயம் திருத்தி -அன்கீகரிப்புக்கும் -அங்கீகரிக்கும் வைபவம் இல்லை -பிதா சைசவ பருவத்திலும் –யய்வனம் பர்த்தா -வயசான பின்பு புத்ரர் -ஸ்திரீகள் -ஜாக்கிரதையாக ரஷிக்க படுபவர்

ரத்னம் பூட்டி வைப்பது போல் -ச்வாதந்த்ர்யம் வர வாய்ப்பே இல்லையே -பாரதந்தர்யம் உடன் கூடி -
உபாய வைபவம் -
சாதனம் -பலம் பெற -பேரு கிட்ட -அவன் திருவடி அடைய -அவன் கிருபை ஒன்றே வழி -
அங்கீகரித்த பின்பு -அவள் தானே சீதை குரைக்கிலும்-
என் அடியார் அது செய்யார் -செய்தார் யேலும் நன்றே செய்தார்  -மறுதலித்து -
தான் திண்ணியனாய் நின்று ரஷிக்கும் உபாய   பூதன் வைபவம்
இவையே நிரூபகம் இவர்கலுக்கு -அடையாளம் இவை -
பிராட்டி =புருஷகாரம்
பெருமாள்=உபாயம்
அசாதாரணம் -லஷணம்- இவர்களுக்கு மட்டுமே உள்ளவை
தென் ஆசார்ய சம்ப்ரதாயம் -பிராட்டிக்கு உபாயத்வம் இல்லை
அது இருந்தால் புருஷகாரத்வம் வேண்டியது இல்லையே -மோஷ பிரதத்வம்-அவன் ஒருவனுக்கே -

இல்லாத இடத்தில் தான் புருஷகாரம் செய்ய வேண்டும் -
சேஷத்வம் ஸ்வரூபம் சேதனனுக்கு
சேஷித்வம் ஸ்வரூபம்
இவை இல்லா விடில் புருஷனுக்கு முளை போல ஸ்திரீகளுக்கு மீசை போலே
லஷ்மி -புருஷ காரத்வே நிர்திஷ்டா -பரம ரிஷிபி -பாஞ்ச ராத்ரம்
மமாபிஷா எதத் மதம் ந அன்யதா லஷணம் பவத் -அவனே அருளும் வார்த்தை
அஹம் மத் பிராப்தி உபாய சாஷாத் லஷ்மி பத்தி -லஷ்மி ஹாய் புருஷகார
லஷ்மி புருஷகார வல்லபி -பிராப்தி யோகினி
இவை எனக்கும் அவளுக்கும் உண்டான விசேஷங்கள் பஞ்ச ராத்ர சம்கிதை வசனங்கள் இவை -

ஆகிஞ்சன்யர் பாக்யாதிகா மத் பத்தாம் பிரீதம்லஷ்மி புருஷகாரம் பற்றி
ஷமாம் -பிராப்யம் பிரபகமாகவும் என்னையே பற்றி
-தானே அருளி செய்தான்  இறே பகவத் சாஸ்த்ரங்களில் -
மற்றை பிராட்டிமாருக்கும் சூரிகள் முதலானவருக்கும் ததீயரும் இவள் சம்பந்தம் அடியாக
-பூமா தேவி நீளா தேவி மாருக்கும் -ஆசார்யர் பர்யந்தம் அவள் பரிக்ரகம்
அவயவ பூதர்
அவ்வானவருக்கு  -மவ்வானவர் எல்லாம் உடமை என்று உவ்வானவர் உரைத்தார்
உவ்வானவர் -முமுஷ்ஷு படி ஸ்தான பிரமாணத்தால் அவதாரணம் சொல்லும்
பெரிய பிராட்டியாரை சொல்லுவார்
உவ்வானவர்-ஆசார்யர்கள் சொல்லி -மா முனிகள் வியாக்யானம் பரிகார பூதர்கள் -
ராஜா தானே செய்யாமல் அதிகாரிகள் வைத்து செய்வது போல் -இவள் சம்பந்தம் அடியாக வரும் புருஷகாரத்வம்

இவளை போலே ஸ்வ சித்தம் அன்றே -மற்றயாருக்கு ஒவ்பாதிகம் -
தீப சந்க்ரகம் வாதி கேசரி அழகிய மணவாள ஜீயர் -ஏதத் சா பேஷா சம்பந்தா -அமலதமாம் கடகத்வம் -
தீப பிரகாசம்வ்யாக்யானம் உண்டு
ஆத்தான் விஜயராகாசார்யர் சுவாமிகள் -
அடையவளைந்தான் அரும் பத உரைகளையும்  தமிழில் அருளினவர்  ரஷகர் -இவன் அம்சம் கொண்டே மற்றவர் -ந விஷ்ணுகு பிரத்வி பதி -

திரு உடை மன்னரை கண்டால் -திருமாலை கண்டேன் -அவனை காண்பது போல் ஆழ்வார் -

மேகம் -கண்ணன் -நிறம்
அம்சம் துளி இருந்தாலும் -
பிராட்டி பரிகாரம் தான் புருஷகாரம் செய்யலாம்
உபாயத்வமும்
கிருஷ்ணன் தர்மம் சனாதனம் -
ஸ்வ சித்த உபாயத்வம் அவன் ஒருவனுக்கு -அவன் சம்பந்தத்தால் -
ததீயருக்கு -மாறனே உபாயம் உபேயம் -மதுர கவி அல்லவர் நிலை -
பரதன்-பெருமாளுக்கும் சத்ருக்னனுக்கும் உத்தேச்யம்
ததீயர் தேவி சூரி குருக்கள் ததீயர்
இத்தால் இவை இவர்களுக்கு நிரூபகம் என்று சொல்ல தட்டில்லை -
இவ்வர்ததைவெளி இடுகைக்காகா இவர் இப்படி அருளி செய்தார்
வேதத்தில் -எங்கே உள்ளது
கட வல்லி உபநிஷத் த்வயத்தில்  பூர்வ வாக்யத்தில் -ஸ்ரீ மத் சப்தத்தால் புருஷகாரத்வமும்
நாராயண சப்தத்தால் உபாயத்வம்
சேதனனுக்கு இருவரும் சம்பந்தம் உண்டே
மாத்ருத்வ பிரயுக்தமான வாத்சல்யம் -தோஷத்தை போக்யமாக கொள்ளுதல்
அதிரேகம் பிராட்டிக்கு
அவனை போலே காடிந்ய மார்த்த்வம் கலசி இல்லாமல்
கேவலம் மார்த்வமிவளுக்கு
பிறர் கண் குழிவு காண மாட்டாத பிரகிருதி ராஷசிகள் ரஷணம்- விமுகரையும் அபிமுகர் ஆக்குகைக்கு  கிருஷி செய்பவள் பிராட்டி

சிறை இருந்தவள் ராவணனுக்கும் உபதேசம்
குற்றாவாளரும் கூசாமல் காலில் விழும்படி இருப்பாளாய்
அவனோ காடிநயம் மிக்கு -பும்ச்த்வம் சேர்ந்த
பித்ரு ஹித பரர் -மேலே விளையும் நன்மை உத்தேசித்து -
பிரிய பரை தாய் -
வச்தலையான மாதா பிள்ளையை மண் திண்ண விட வைத்து பிரத் ஒவ்ஷதம் இடுவாள் -
குற்றங்களை பத்தும் பத்தாக கணக்கிட்டு -
பாணாசுரன் ஆயிரம் தோள்களை -இரண்டு விட்டு -தலை பத்து உதிர ஒட்டி
நூறு  -ராமானுச நூற்று அந்தாதி 108 உண்டே
அதனால் பத்தும் பத்தாக என்றால் முழுவதும்
நிறுத்து அறுத்து தீர்க்கும்
குரூர தண்டனை கொடுத்து திருத்தி
முன் செல்ல குற்றவாளர்களுக்கு குடல் கரிக்குமே புண்ணில் புளிப்பி எய்தார் போல் எரியும் -வேதனை செய்யும்-

ஈஸ்வரனை -உசித உபாயங்களால் -மறப்பித்து -
ஈஸ்வரனை அழகாலே திருத்தும் -கூட்டி விடும் அவள் -
இச்சையால் உபாயத்வம் கை விடுகிறாள்வட கலை சம்ப்ரதாயம் -
இவளை முன்னிட்டு உபாயமாக பற்ற வேண்டும் -
சூரணை – 7-
பிரதமத்தில் புருஷகாரதுக்கு அவஸ்ய குணங்களை -
புருஷ காரம் ஆம் போது கிருபையும் பாரதந்த்ர்யமும் அனந்யாரகத்வமும் வேணும்  -
மூன்றும் அவசியம் வேணும் -
சிபார்சு -செய்ய கேட்பவர் மேல் கிருபை வேண்டுமே -முதலில் -
எம்பெருமான் இடம் -இட்ட வழக்காயும்  -அவனை தவிர வேறு ஒருவரை அறியாமல் இருக்க வேண்டும்
பரத்துக்க அசக்யத்வம் -கிருபை
பராதீனத்வம் -அவனுக்கு அதீனமாய்
தத் வ்யதிர்க்த விஷய அனர்க்யமாய் இருத்தல் -அவனுக்கு மட்டுமே
சேதனர் சம்சார துக்கம் பொறுக்காமல் ஈஸ்வரன் இடம் சேர்ப்பிக்க கிருபை வேணும்
ஸ்வ தந்த்ரன் எம்பெருமான் வசீகரிக்க -அனுவர்தனத்தால் வசீகரிக்க வேண்டும் -
காலை பிடித்து விடட்டுமா உபசாரம் பலம் -பாரதந்த்ர்யம் காட்டி -
நம்மை ஒழிய வு ஒருவருக்கு இன்றி -நம்மை யே அதிசய  கரமாக இருக்கும் வஸ்து -பிராட்டி
-ஸ்ரேயஸ் உண்டாக்கும் கார்யம்தான் செய்வாள் -
இவை மூன்றும் அபெஷிதம் இறே
ஈஸ்வர கிருபை காட்டில் இவள் கிருபைக்கு விசேஷம் என் என்னில்
நிரந்குச ஸ்வ தந்த்ரன் நிக்ரகம் அனுக்ரகன் இரண்டும் செய்வான் -
நிறுத்து அறுத்து தீர்க்கும் அவன்-
கிருபை ச்வாதந்த்ரத்தால் அமுக்குண்டு இருக்க -
இவளுக்கு அது இல்லையே
நித்யம் அஞ்ஞானம் நிகராக
கரை அழிந்து இருக்கும் இவள் கிருபை -
பிரவகிக்கும் -சம்பதத்தில் வ்யாவர்த்தி
பிதாபுத்ரா/தாய் புத்திர – சம்பந்தம் -
வேறு ஒருபுருஷகாரம் வேண்டாத படி இதனால் -
மருந்து குலிக்கி சாப்பிட சொல்வது -மருந்து பாகம் கீழ் நீர் மேல் -சதாபிஷேகம் ஸ்வாமி
அது போல் அவனை குலிக்கி -வெறும் மருந்தை குலுக்க வேண்டாமே

கார்ய கரம் ஆகும் -
ச்வாதந்த்ர்யம் அமுக்கி வைக்க -கிருபை கிளப்பி
ஸ்வரூப பிரயுக்தமான மாதரம் அன்றிக்கே -
விஷ்ணு பத்னி -பத்நித்வம் வேற உண்டே
அகந்தா -ஸ்ரீ வஸ்த்ச வஷா-பிரியாமல் -இரையும் அகலகில்லீன்
நித்ய அனபாயினி -
நாம் அனைவருக்கும் ஸ்வரூப பிரயுக்தம்
அவளுக்கு மேலே பத்நித்வம் உண்டே
மிதுன சேஷத்வம் இப்படி இருப்பதால் தான்
நாம் அனைவரும் இருவரையும்பற்ற
இத் திரு இருவரை பற்றும்
அத்திரு அவனை பற்றும்
பிராட்டிக்கு புருஷகாரம் வேண்டுவது இல்லை இத்தால்
கிருபை ஸ்ரீ யதே சரீன் சேவாயாம்
ஸ்ரயதே
மதுப்பிலே சித்தம்
ஆறு வித உத்பத்தி -
சம்ப்ரதாய அர்த்தம் -ஸ்ரீ வசன பூஷணம் -

வேதங்களின் சங்கை தெளிவிக்க பிரம சூத்திரம் -ஸ்ரீ பாஷ்யம் அதை விளக்க -எம்பெருமானார் அருளியது போல்
அது போல் திராவிட வேதங்கள் சங்கை தீர இந்த சூரணை– மா முனிகள் வியாக்யானம் அதை விளக்க -
மூன்று குணம் -கிருபை பாரதந்த்ர்யம் -அனந்யாரகத்வம்-புருஷகாரதுக்கு -அத்யாவசியம் -
சீதா பிராட்டி மூன்றையும் வெளிப்படுத்த -
ஸ்ரீ சப்தம் -ஸ்ரியதே-
கர்மணி விற்பத்தி -கர்த்தரி விற்பத்தி செய்வினை செயப்பாடு வினை
இவள் அவனை ஆஸ்ரயகிக்க -பாரதந்த்ர்யமும் அனந்யார்கத்வமும்
அனைவரும் அவளை ஆஸ்ரயிக்க  -கிருபை -பாபா பூயிஷ்டர்களால் ஆஸ்ரயிக்க -
மதுப்பில் -ஸ்ரீ மது நாராயண பிரத்யம் saphics நித்ய யோகே மதுப்-
எப்பொழுதும் பிரியாமல் இருக்கிறாள் -இறையும் அகலகில்லேன் – அனந்யார்கத்வம் இதிலும் கிடைக்கும்  கிருபை பிறர் துக்கம் கண்டு இரக்கம் கொள்வது -

பார தந்த்ர்யம் -அசித் போல் இருப்பது -இட்ட வழக்காய் இருத்தல் -
பிறருக்கு உரியது இன்று -அனந்யார்கத்வம் பத்னி பர்த்தா போல் -
ஸ்வ சித்தம் அவளுக்கு இந்த மூன்றும்
தானே வெளி இட்ட வைபவத்தை -விசெலேஷ த்ரயத்தாலும் தர்சிப்பிக்கிறார்
சூரணை -9
பிராட்டி முற்பட பிரிந்தது கிருபையை வெளி இடுகைக்காக -ராவணன் பிரித்த பிரிவு
நடுவில் பிரிந்தது -பாரதந்த்ர்யம் வெளி இடுகைக்காக -பெருமாள் பிரிந்த பிரிவு
அநந்தரம் பிரிவு அனந்யார்கத்வம் வெளி இடுகைகாக -தானே பிரிந்த பிரிவு
மதுப்பிலே நித்ய யோகம் சொல்லா நிற்க -மூன்று விச்லேஷம் -எப்படி -
ஸ்வரூபத்தின் நித்ய யோகம் -திரு மார்பில் நித்ய யோகம் -அது
இது அவதாரத்தில் பிரிவு
திரிவித பரிச்சேத அநந்தம்-கால தேச வஸ்து மூன்றிலும் உண்டே அவனுக்கு

பிரிந்தால் என்ன ஆகும் காட்ட -பிரிகிறார்கள்
விசனம் -கடலே கண்டாயா மலையே கண்டாயா
உண்ணாது உறங்காது -பெருமாள் -பாவனை இல்லை -உண்மை தான்
என் நீர்மை கண்டு இரங்கி -பட்டர் நிர்வாகம் -தமிழன் ஆட்சேபம் -கேட்டு இரங்கி இருக்க வேண்டும்
புல்லிக் கிடந்தேன் புடை பெயர்ந்தேன் -அள்ளிக் கொள்வதே பசலை -
 -தொடு உழி தொடு உழி-விடு  -காமினுக்கு திடமாக அணைக்க கை எடுத்தாலும்
பசலை நோய் பரவுமே -கை நெகிழ்க்கிறது இருக்க அணைக்க தான் இருந்தாலும் உடம்பு வெளுக்க -
குளத்தில் உள்ள பாசி போலே -கை வைத்தால் போகும் -
ஊரும் கேணி பாசி அற்றே பசலை -
உத்தம நாயகன் நாயகி பற்றிய விஷயம் -
சக்கரவர்த்தி திரு மகன் -ஜனக ராஜன் மகள் -அவதாரத்தில் மூன்று பிரிவு
ராவணன் பிரித்தான் என்கிற வ்யாஜத்தாலே -வலிய போய் சிறை இருந்தால் தேவ ஸ்திரீகளை விடுவிக்க -
இது முதல் பிரிவு -
மாய மான் கந்தம் -நிறைய மான் கிட்டே போகவில்லை -
உன் கையால் சாவது விட பெருமாள் கையால் சாவதே மேல் மாரீசன் -
ராவணன் துஷ்டன் அறிவான் -மாரீசன் -ராவணனுக்கு தீங்கு விளைக்க-இதுவும் வியாஜ்யம்
இளைய பெருமாள் இடம் அபசாரம் -சீதை பிராட்டி -
ஸ்வாபம் ஸ்வரூபம் அறிந்தும் இவ்வார்த்தை சொல்லி அனுப்பி – வியாஜ்யம் தானே சிறை இருக்க திட்டம்
இந்த வார்த்தை சொல்லா விடில் போகாமல் இருப்பாரே -லஷ்மணன் -

காஞ்சி -ஸ்வாமி-சிரைக்கத் தான் லாயக்கு -வார்த்தை  சொல்லி -ரோஷம் வந்து கார்யம் முடித்தான் -
இந்த வார்த்தை சொன்னேனோ கார்யம் செய்தாய் -
வியாஜ்யம் -அனைத்தும் -
இலங்கைக்கு எழுந்து அருளிற்று -பிரதமம் பிரிவு
தேவா காருண்யா ரூப்யா- -பரம கிருபையை -பிரகாசிப்பைக்காக
தத் குண சாரத்வா -மிகுதியாக உள்ள குணமே -உடம்பு எல்லாம் மூளை போல்
இவர் புலி -முற்று உவமை
தேவ ஸ்திரீகள் சிறை விடுவிக்க
ரஷசிகள் -அல்லும் பகலும் தர்ஜனம் பர்ஜனம் செய்தவர்கள் வாயாலும் கையாலும் ஹிம்சை செய்தாலும்
திரிஜடை சொப்பனத்தால் பீதைகளாகி நடுங்க -பவேயம் கி -வகா சரணம் -
உங்களுக்கு அடைக்கலமாக இருப்பேன் -பிரார்த்திக்க வில்லை
-துன்பம் கண்டு பொறுக்காமல் -கண்ணால் அவர்கள் பயம் கண்டு அருளிய வார்த்தை
-நீங்கள் நோவு படுகிற சமயத்தில் நான் இருக்க பெற்றேனே -நீங்கள் அஞ்ச வேண்டா அபாய பிரதானம் செய்து
வாய் சொல் மட்டும் இல்லை உக்தி மாதரம் இல்லை
தனக்கு சோபனம் செய்ய வந்த திருவடி -ராவண வாத அநந்தரம் -ஊன் அத்யாயனம் படிப்பது போல்
ஹிம்சை  எப்படி எல்லாம் செய்யலாம் என்று திருவடி பல சுலோகங்களால் அருளி -

700௦௦ ராஷசிகள்
தொடக்க காரர் போல் -நாள் தோறும் – -100 முறை போட்டு கொண்டு
மன்றாடினாள் பிராட்டி திருவடி இடம் -
ராஜாவுக்கு வச்யர்கள் இவர்கள்
எய்தவன் இருக்க அம்பை நோவதோ
நோவு கண்டு பொறுத்து இருக்க முடியாது -நெஞ்சு உரம் இல்லை -
துர் பல
ஆரென கருணை கார்யம் -ந கச்சின் ந -இரங்கி அல்ல நிற்க ஒண்ணாத படி உபதேசித்தும்

வதார்கானம் கருணம் கார்யம் கொள்ள தக்கவர் இடமும் கருணை காட்ட வேண்டும்
ஒரு நிலை நின்று -தான் அடியில் செய்த பிரதிக்ஜை படி ரஷித்தாள்-
கிருபை வெளிட்டாள்-முதல் பிரிவால்
நடுவில் பிரிவு ஆவது -திரு வயிறு வாய்த்த காலத்தில் -
அபத்திய காலத்தில் -ஆசை என்ன கேட்டு அருள தபோ வநானி புண் யானி  கங்கா தீர -ரிஷினாம்
மூல பஷ போஷிஷு -வன வாச ரச வாஞ்சை வெளி இட -அத்தை பற்ற போக விடுவாரை போலே
லோக அபவாதம் -பரிகார அர்த்தமாக -உப =சமீபம் அப -தூரம் -
காட்டில் இருந்த பொழுது ஆனந்தம் -இருக்க
ஆசை பட்டாள்-பிராட்டி -
பாரதந்த்ர்யம் -அரண்மனையோ காடோ எங்கு வைத்தாலும் ஆனந்தமாக இருப்பது -
திரு உள்ளம் படி-இட்ட வழக்காய் இருந்தது -
துக்கம் சகித்து கொண்டு -
கட்டிலோ காட்டிலோ அவன் நினைவின் படியே பின் சென்று -
பெருமாள் கட்டுக்குள்ளே இருந்தாலும் தனியாக காட்டில் பத்நித்வ பிரத்யுகம்
கங்கை கரை சென்ற அநந்தரம்
ராகவன் வம்சம் இருப்பதால்  உயிரை விட்டு போக மாட்டேன் -
அநந்தரம் -மூன்றாம் பிரிவி -தன  சரிதை பிள்ளைகள் மூலம் கேட்டு -

பிராட்டி அளவில் -தூத முகேன-சுத்தி என்று சபதம் செய்ய சொல்லி -

இங்கும் பாரதந்த்ர்யம் -
ஒடுங்கி நிற்க செய்தே -
லோகல அபவாத பரிகார அர்த்தமாக -காஷாய வஸ்த்ரம் அணிந்து கை கூப்பி -
அதோ திருஷ்டி-கவிழ்ந்த தலை-மனசால் கூட ராகவனை விட யாரையும் கொள்ள வில்லை
பூமி பிளந்து எனக்கு இடம் கொடுக்கட்டும் -சபதம் பண்ண -
திவ்ய சிம்காசனம் வந்து -ரத்னம் பதித்து -பூமி தேவி வந்து அனைத்து கொண்டு -
ஆசனம் கொடுத்து மடியில் அமர்த்தி
புஷ்ப வ்ருஷ்டி பொழிய -
அனந்யார்கத்வம் பிரகாசித்து
இத்தால் மூன்றாலும் -விஸ்லேஷ த்ரயம் ஹெதுக்களை இந்த குணம் வெளி இடுகைக்குதான்
நித்ய அநபாயினி -புருஷகாரத்தையும் -இந்த குண த்ரயதையும் வெளி இட தான் -
உதாகரந்தி சீதா அவதார முகேன -பட்டர்
சாஸ்த்ரங்களில் அருளியது மாதரம் இன்றி அனுஷ்டித்து
ஆசை மூட்டி விசுவாசம் பெற தானே அனுஷ்டித்து காட்டினாள்-
பிள்ளை லோகாசார்யர் திருவடிகளே சரணம்.

ஆழ்வார் எம்பெருமானார் ஜீயர் திருவடிகளே சரணம் .

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 67 other followers